Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc (ACCA), Ngân hàng Thế giới (WB) và Liên đoàn Kế toán Quốc tế (IFAC) cho rằng cần có thông tin tài chính và cách lập thông tin tài chính tốt hơn nhằm quản lý tài chính công hiệu quả. Các chỉ số kinh tế cần rõ ràng hơn để cung cấp một bức tranh toán diện hơn về tài chính của khu vực công trong thời kỳ khủng hoảng.
Trong báo cáo mới được công bố mang tên: “ Tài chính công bền vững trong Covid – 19”, ba tổ chức nêu trên kêu gọi các Chính phủ lập báo cáo tài chính theo cơ sở dồn tích quản lý tài chính hợp lý hơn trong đại dịch, trong đó chú ý đến giá trị ròng của khu vực công. Đối với một số Chính phủ, điều này dẫn tới thay đổi từ kế toán cơ sở tiền mặt sang cơ sở dồn tích.
Báo cáo bao gồm các nghiên cứu điển hình phân tích tác động của các chính sách tài khóa được áp dụng phản ứng lại COVID-19 trên bảng cân đối kế toán của các Chính phủ 10 quốc gia: Brazil, Canada, Indonesia, Ý, Nhật Bản, New Zealand, Nam Phi, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Báo cáo cho cho thấy New Zealand là quốc gia có tình hình tài chính ổn định nhất, với giá trị ròng là 53% GDP vào năm 2019, so với số liệu của Anh âm 49% GDP năm 2019.
Đại dịch COVID-19 khiến chi tiêu của các Chính phủ tăng nhiều, lên tới con số đáng kinh ngạc 9 nghìn tỷ USD theo tính toán của IMF. Bởi vậy, ACCA, WB và IFAC lo ngại rằng các Chính phủ chưa ghi nhận được chính xác các cam kết và can thiệp tài chính do cách thức ghi nhận các thông tin tài chính chưa toàn diện.
Ông Alex Metcalfe, tác giả của báo cáo và Trưởng bộ phân chính sách khu vực công ACCA toàn cầu, chia sẻ: ‘Cuộc khủng hoảng đại dịch toàn cầu có thể là chất xúc tác để nhiều Chính phủ áp dụng phương pháp này, nhằm cải thiện việc ra quyết định, đưa ra các chỉ tiêu tài khóa mới và hỗ trợ các Chính phủ xây dựng lại nền kinh tế cho một tương lai toàn diện và bền vững hơn.’
Bằng cách thực hiện lập báo cáo tài chính theo cơ sở dồn tích, các Chính phủ sẽ được hưởng lợi cụ thể là: Nâng cao tính rõ ràng của tình hình tài chính công với sự hiểu biết sâu sắc về khả năng tài chính cho các phản ứng tiếp theo của Chính phủ; Cải thiện giá trị đồng tiền (value for money) và ra quyết định tài chính bền vững; Tăng cường nội lực của khu vực công và áp dụng tốt hơn các chỉ số tài chính quan trọng để thúc đẩy quản lý tài chính hiệu quả.
Ông Ed Olowo-Okere, Giám đốc Khối Quản trị Toàn cầu WB, cho biết: ‘Đại dịch đòi hỏi các Chính phủ phải cân bằng giữa thắt chặt và kiểm soát với tăng tốc độ và tính linh hoạt trong quản lý tài chính công. Để cải thiện tình hình tốt hơn, Bộ Tài chính các nước cần nhiều công cụ quản lý ngân sách công tốt hơn nhằm duy trì phúc lợi của người dân.’
Bà Alta Prinsloo, Giám đốc điều hành IFAC nói rằng, đây là thông lệ tốt toàn cầu. Không một Chính phủ nào có thể đi một mình – bản chất toàn cầu của đại dịch Covid 19 đã làm cho điều này trở nên rõ ràng hơn. Để hướng tới thông lệ toàn cầu, các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính và các nhà hoạch định chính sách cần thảo luận về tương lai của báo cáo tài chính trong khu vực công. Chuyên gia tài chính kế toán chuyên nghiệp cần tham mưu cho những người ra quyết định vốn không phải là chuyên gia tài chính có cái nhìn rõ ràng và đáng tin cậy về tình hình tài chính đang diễn ra.’
Theo bà Nguyễn Thụy Minh Châu, Giám đốc ACCA Khu vực Mekong, mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng hiện nay cho thấy nhu cầu gia tăng chất lượng dữ liệu kế toán khu vực công. Cần thiết lập lại các chỉ tiêu kinh tế và các nguyên tắc tài khóa hỗ trợ việc ra quyết định của Chính phủ trong giai đoạn phục hồi nền kinh tế. Việc tư nhân hóa tài sản và dịch vụ công cần cân nhắc toàn diện đảm bảo mang lại giá trị đồng tiền (value for money) và cải thiện tính bền vững tài chính Chính phủ. Và đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực vẫn là yếu tố quan trọng để tăng trưởng kinh tế’.
Báo cáo khẳng định rằng các Chính phủ cần tránh hoạt động tư nhân hóa không đem lại giá trị bền vững dù thu được tiền ngay nhưng giảm giá trị ròng của khu vực công. Các Chính phủ cũng có thể giảm thiểu sự phụ thuộc vào biện pháp tăng thuế hoặc thắt lưng buộc bụng bằng cách đánh giá tình hình tài chính dựa trên cơ sở dồn tích để có được cái nhìn tổng thể về tài chính công bền vững.
Trích nguồn
Đ.A