Thẩm định lại giá đất: Điểm nghẽn khiến nhiều dự án đình trệ
Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường (IEEr) vừa gửi kiến nghị tới Thủ tướng và các bộ, ngành liên quan, đề xuất tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai. Trọng tâm là tháo gỡ các vướng mắc trong xác định nghĩa vụ tài chính về đất, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án, phù hợp định hướng cải cách thể chế theo Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước giai đoạn 2025 – 2045.
Theo đề xuất của IEEr, với những dự án đã điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 nhưng không làm tăng diện tích đất ở, không thay đổi quy mô đầu tư và đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính trước thời điểm điều chỉnh, cơ quan quản lý nên xem xét miễn thủ tục thẩm định lại giá đất theo quy định tại Nghị định 291/2025.
IEEr kiến nghị cắt thủ tục giá đất để rút ngắn thời gian triển khai dự án. Ảnh: Nguyễn Bình
TS. Phạm Viết Thuận, đại diện IEEr cho rằng, đây là bước cần thiết để loại bỏ những thủ tục phát sinh không còn phù hợp trong bối cảnh hệ thống pháp luật đang được cải cách mạnh mẽ.
Thời gian qua, Quốc hội đã thông qua nhiều quy định theo hướng tinh giản, như bỏ giấy phép xây dựng, giấy phép hành nghề xây dựng và cắt giảm các khâu trung gian trong thủ tục đất đai. Vì vậy, việc tiếp tục duy trì thẩm định lại giá đất trong các trường hợp không phát sinh thay đổi thực chất sẽ làm kéo dài thời gian thực hiện dự án một cách không cần thiết.
IEEr cũng đề nghị sớm ban hành hướng dẫn thống nhất để áp dụng trong thực tiễn. Trường hợp dự án có điều chỉnh làm tăng diện tích đất ở hoặc mở rộng quy mô, việc thẩm định giá đất vẫn thực hiện theo quy định hiện hành nhằm bảo đảm quản lý chặt chẽ nguồn thu ngân sách.
Không dừng ở đó, Viện này còn kiến nghị nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp tự kê khai và tự nộp tiền sử dụng đất dựa trên bảng giá đất và hệ số điều chỉnh do UBND cấp tỉnh ban hành.
Đồng thời, đề xuất bỏ yêu cầu bắt buộc thuê đơn vị tư vấn thẩm định giá trong các trường hợp pháp luật đã cho phép xác định nghĩa vụ tài chính theo bảng giá. Cơ quan thuế sẽ thực hiện quyết toán trước khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, qua đó giảm tình trạng tồn đọng hồ sơ, bảo đảm tiến độ dự án và duy trì nguồn thu ổn định cho ngân sách.
Thực tế cho thấy, quy trình thẩm định lại giá đất đang là “nút thắt” lớn đối với nhiều dự án bất động sản.