Thừa ủy quyền của Thủ tướng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng đã ký tờ trình gửi Quốc hội dự thảo Luật các tổ chức tín dụng (sửa đổi) với nhiều điểm mới về phòng ngừa rủi ro.
Được vay với lãi suất 0%
Dự thảo mới nhất bổ sung quy định tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt được áp dụng một hoặc một số biện pháp hỗ trợ (Điều 148). Cụ thể, các biện pháp hỗ trợ gồm tổ chức tín dụng (TCTD) sẽ không bị áp dụng biện pháp xử phạt vi phạm thiếu dự trữ bắt buộc và không tuân thủ tỷ lệ bảo đảm an toàn theo quy định trong giai đoạn bị rút tiền hàng loạt.
Bên cạnh đó, TCTD bị rút tiền hàng loạt có thể được vay đặc biệt Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam và tổ chức tín dụng khác theo quy định luật này.
NHNN sẽ xem xét, quyết định thực hiện các biện pháp hỗ trợ thanh khoản riêng với TCTD bị rút tiền hàng loạt gồm mua giấy tờ có giá của TCTD trên nghiệp vụ thị trường mở, thực hiện các giao dịch ngoại tệ với TCTD và tái cấp vốn với TCTD.
NHNN được phép sử dụng khoản dự phòng rủi ro để xử lý đối với các khoản phải thu không thu hồi được phát sinh từ các biện pháp xử lý khi TCTD bị rút tiền hàng loạt.
Riêng khoản vay đặc biệt để TCTD giải quyết, xử lý sự cố khách hàng rút tiền hàng loạt, dự thảo luật quy định lãi suất mà NHNN cho vay là 0%/năm.
Theo dự thảo, TCTD cho vay đặc biệt được áp dụng các biện pháp hỗ trợ cụ thể như được vay tái cấp vốn với lãi suất 0%, thời hạn tương ứng với thời hạn cho vay đặc biệt tổ chức tín dụng khác, được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc; không phải thực hiện tỷ lệ mua, đầu tư trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh; các khoản cho vay đặc biệt được áp dụng hệ số rủi ro 0% khi tính tỷ lệ an toàn vốn và được phân loại vào nhóm nợ đủ tiêu chuẩn…
Trong trường hợp cần thiết để bảo đảm an toàn hệ thống, ổn định trật tự an toàn xã hội, NHNN được chỉ định cho vay đặc biệt với lãi suất 0%.
“Siết” cho vay sân sau
Đáng chú ý, dự thảo đã thiết kế các công cụ để bảo đảm an toàn hệ thống các TCTD. Tăng cường các biện pháp thanh tra giám sát của NHNN, đồng thời có tham gia của Thanh tra Chính phủ để quản lý, kiểm soát hoạt động tín dụng, chống thao túng, lợi ích nhóm, sở hữu chéo, kịp thời phát hiện và có chế tài xử lý nghiêm các vi phạm.
Các hoạt động bao gồm cả quản lý, phê duyệt nhân sự lãnh đạo của các ngân hàng thương mại cổ phần NHNN đã sửa đổi, bổ sung dự thảo luật theo hướng điều chỉnh quy định về hạn chế cấp tín dụng, giới hạn cấp tín dụng, quy định về giới hạn góp vốn, mua cổ phần của TCTD cho rõ ràng, phù hợp.
Nhằm hạn chế sở hữu chéo, sân sau và lạm quyền cấp tín dụng cho một nhóm cổ đông, dự thảo quy định, cá nhân không sở hữu quá 3% vốn điều lệ (hiện nay là 5%). Cổ đông và người có liên quan không được sở hữu quá 15% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng (giảm 5% so với quy định hiện nay) . Cổ đông lớn của một ngân hàng và người có liên quan được sở hữu tối đa 5% vốn điều lệ của ngân hàng khác.
Với quy định dư nợ cấp tín dụng tối đa với một khách hàng dự kiến giảm từ mức 15% như hiện nay xuống còn 10%. Tổng dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng và người có liên quan tối đa 15% vốn tự có (giảm so với quy định là 25%).
Tăng cường kiểm soát Nhà nước đối với TCTD
Dự thảo cũng đưa ra quy trình can thiệp sớm, bổ sung thẩm quyền của NHNN tại giai đoạn can thiệp sớm – vấn đề được cả chuyên gia trong và ngoài nước khuyến nghị nhiều ở lần sửa đổi này.
Theo Dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi trình Quốc hội, NHNN được quyền hạn chế quyền quyết định trong hoạt động kinh doanh của người quản lý, người điều hành hoặc đình chỉ người quản lý, người điều hành của TCTD có hành vi vi phạm pháp luật tùy theo mức độ vi phạm của người quản lý, người điều hành.
Điều này nhằm tăng cường kiểm soát, quản lý Nhà nước đối với quản trị, điều hành của TCTD, theo tờ trình của Chính phủ.
Ngoài ra, dự thảo cũng quy định một số biện pháp hiện nay đang áp dụng tại giai đoạn kiểm soát đặc biệt lên giai đoạn can thiệp sớm, cho phép xử lý “từ sớm, từ xa” khi tình trạng yếu kém của TCTD chưa đến mức nghiêm trọng.
Tương ứng với nội dung sửa đổi, bổ sung tại phần can thiệp sớm, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung quy định về các trường hợp kiểm soát đặc biệt, điều chỉnh phương án xử lý tại giai đoạn kiểm soát đặc biệt, bao gồm phương án chuyển giao bắt buộc ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt và phương án phá sản.
Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định về đánh giá tổng thể thực trạng TCTD được kiểm soát đặc biệt, theo đó thuê tổ chức kiểm toán độc lập để thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính của ngân hàng thương mại.
Trích nguồn
Hồng Giang