Phương pháp định giá hàng hoá, dịch vụ đóng vai trò quan trọng, là công cụ hỗ trợ Nhà nước điều tiết giá hàng hoá, dịch vụ thuộc danh mục Nhà nước định giá, đặc biệt với các dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước, phương pháp định giá mang tính chất thiết yếu để điều tiết ngân sách, đảm bảo sử dụng ngân sách nhà nước tiết kiệm, hiệu quả.
Giá dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thuỷ nội địa là một trong những giá dịch vụ sự nghiệp công thuộc lĩnh vực giao thông đường bộ. Nhằm hoàn thiện hệ thống về phương pháp định giá dịch vụ nói chung, dịch vụ sự nghiệp công nói riêng, đồng thời, làm cơ sở cho các cơ quan, tổ chức và đơn vị có liên quan đến việc tổ chức thực hiện và cung cấp sản phẩm dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thủy nội địa theo phương thức đặt hàng sử dụng nguồn ngân sách trung ương từ nguồn kinh phí chi thường xuyên thực hiện xác định giá dịch vụ này trong quá trình cung cấp dịch vụ, Bộ Giao thông đã hướng dẫn phương pháp định giá dịch vụ sự nghiệp công phương pháp định giá dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thủy nội địa thực hiện theo phương thức Nhà nước đặt hàng sử dụng nguồn ngân sách trung ương từ nguồn kinh phí chi thường xuyên tại Thông tư số 38/2020/TT-BGTVT ngày 31/12/2020.
Về cơ bản, Bộ Giao thông vận tải đã hướng dẫn phương pháp định giá dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thuỷ nội địa theo các nội dung sau:
1. Về nguyên tắc định giá
Nguyên tắc định giá dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thuỷ nội địa được hướng dẫn tại Điều 3 Thông tư số 38/2020/TT-BGTVT như sau: “1. Bù đắp chi phí thực tế hợp lý, hợp lệ, có lợi nhuận để hoàn thành một đơn vị khối lượng dịch vụ sự nghiệp công phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn và trạng thái kỹ thuật của từng công trình, hoặc từng hạng mục công việc cụ thể trên cơ sở hệ thống định mức kinh tế – kỹ thuật trong quản lý, bảo trì đường thủy nội địa và các quy định khác có liên quan được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành; không bao gồm những khoản chi phí để phục vụ cho các hoạt động sản xuất khác ngoài dịch vụ sự nghiệp công. 2. Phù hợp với tình hình thị trường nơi thi công và khối lượng, chất lượng dịch vụ. 3. Không tính trong giá dịch vụ sự nghiệp công các khoản chi phí đã được ngân sách nhà nước đảm bảo”.
Nguyên tắc định giá dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thuỷ nội địa có tính thống nhất, mang tính chất kế thừa nguyên tắc định giá của Nhà nước quy định tại Luật giá và hướng dẫn tại Thông tư số 25/2014/TT-BTC ngày 17/2/2014 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn phương pháp chung định giá hàng hoá, dịch vụ, cụ thể:
– Tại Luật giá hướng dẫn nguyên tắc định giá: “1. Bảo đảm bù đắp chi phí sản xuất, kinh doanh thực tế hợp lý, có lợi nhuận phù hợp với mặt bằng giá thị trường và chủ trương, chính sách phát triển kinh tế – xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ. 2. Kịp thời điều chỉnh giá khi các yếu tố hình thành giá thay đổi”.
– Tại Điều 4 Thông tư số 25/2014/TT-BTC hướng dẫn căn cứ định giá chung: “1. Giá thành toàn bộ, chất lượng của hàng hóa, dịch vụ tại thời điểm định giá; mức lợi nhuận dự kiến; lộ trình điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ được cấp có thẩm quyền phê duyệt; 2. Quan hệ cung cầu của hàng hóa, dịch vụ và sức mua của đồng tiền; khả năng thanh toán của người tiêu dùng; 3. Giá thị trường trong nước, thế giới (nếu có) và khả năng cạnh tranh của hàng hóa, dịch vụ tại thời điểm định giá; cam kết quốc tế về giá (nếu có)”.
– Tại Điều 12 Thông tư số 25/2014/TT-BTC hướng dẫn các khoản chi không được tính thành chi phí đối với giá thành sản phẩm: “1. Các khoản chi không được tính vào chi phí hợp lý, hợp lệ để xác định giá thành sản phẩm thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành về các khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế để tính thuế thu nhập doanh nghiệp và các khoản chi không được tính vào chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo quy định của các văn bản pháp luật có liên quan. 2. Các khoản chi phí đã được ngân sách nhà nước bảo đảm; các chi phí đã được tính trong giá sản phẩm, dịch vụ khác của tổ chức, cá nhân”.
Theo đó, nguyên tắc định giá dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thuỷ nội địa và nguyên tắc, hướng dẫn định giá tại Luật giá, phương pháp định giá chung hàng hoá, dịch vụ thì giá dịch vụ phải bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý, hợp lệ, có lời nhuận, phù hợp với mặt bằng giá thị trường của sản phẩm cùng loại và không tính trong giá các khoản đã được ngân sách nhà nước đảm bảo.
Ngoài ra, để đảm bảo tính đặc thù của dịch vụ quản lý, bảo trì đường thuỷ nội địa và phương thức cung ứng dịch vụ là đặt hàng, nguyên tắc định giá dịch vụ này do Bộ Giao thông vận tải hướng dẫn còn nhấn mạnh đến việc giá được tính tên một đơn vị khối lượng dịch vụ sự nghiệp công được hoàn thành, phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn và trạng thái kỹ thuật của từng công trình, hoặc từng hạng mục công việc cụ thể trên cơ sở hệ thống định mức kinh tế – kỹ thuật trong quản lý, bảo trì đường thủy nội địa và các quy định khác có liên quan được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.
2. Kết cấu chi phí chính trong giá dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thuỷ nội địa
Về cơ bản, giá dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thuỷ nội địa được xác định tương tư phương pháp chi phí theo hướng dẫn về phương pháp chung định giá hàng hoá dịch vụ, với kết cấu chi phí phù hợp cho đặc thù của việc cung cấp dịch vụ này. Cụ thể, kết cấu giá dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thủy nội địa thực hiện theo phương thức Nhà nước đặt hàng cho các đơn vị thực hiện bao gồm: (i) Chi phí trực tiếp (gồm Chi phí vật liệu: Chi phí nhân công; Chi phí máy và thiết bị thi công); (ii) Chi phí chung; (iii) Thu nhập chịu thuế tính trước; (iv) Thuế giá trị gia tăng.
Bộ Giao thông vận tải hướng dẫn chi tiết cách xác định các loại chi phí cấu thành trong đơn giá để phù hợp với đặc thù của dịch vụ sự nghiệp công quản lý, bảo trì đường thủy nội địa.
Với việc ban hành phương pháp định giá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước quản lý, bảo trì đường thủy nội địa việc xác định giá của dịch vụ sự nghiệp công này được tiệm cận với giá trị, bù đắp các loại chi phí, góp phần đưa giá dịch vụ sự nghiệp công theo mức giá thị trường, đảm bảo hài hòa lợi ích của người dân, người cung cấp dịch vụ và nhà nước, từ đó gia tăng số lượng, nâng cao chất lượng dịch vụ, thu hút xã hội hóa dịch vụ sự nghiệp công.
Trích nguồn
Hoàng Thiên Long