Chiến lược tài chính toàn diện trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 - 2030

Thúc đẩy giao dịch, thanh toán điện tử tại TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Phạm Thọ

Hướng tới phổ cập dịch vụ tài chính và thanh toán số

Kế hoạch hành động triển khai Quyết định số 928/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành đặt ra hàng loạt chỉ tiêu tham vọng, nhằm mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức cho người dân và doanh nghiệp.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, ít nhất 95% dân số từ 15 tuổi trở lên ở TP. Hồ Chí Minh sẽ có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép khác. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy thanh toán điện tử, phát triển kinh tế số và mở rộng khả năng tiếp cận các sản phẩm tài chính.

Song song đó, Thành phố hướng tới tốc độ tăng trưởng thanh toán không dùng tiền mặt đạt mục tiêu chung của quốc gia, đồng thời đưa tỷ trọng giao dịch số trong dịch vụ công, thương mại điện tử và kinh tế chia sẻ lên nhóm dẫn đầu cả nước.

Thành phố cũng đặt mục tiêu ít nhất 30% người trưởng thành có tài khoản tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài; tối thiểu 75% người trưởng thành có thông tin lịch sử tín dụng trong hệ thống thông tin tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Đối với khu vực doanh nghiệp, kế hoạch nhấn mạnh việc mở rộng khả năng tiếp cận vốn, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia có ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa còn dư nợ tại các tổ chức tín dụng. Bên cạnh đó, dư nợ tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn được định hướng duy trì khoảng 25% tổng dư nợ tín dụng.

Trong lĩnh vực bảo hiểm, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu doanh thu ngành bảo hiểm đạt quy mô khoảng 3,3-3,5% GRDP, qua đó nâng cao vai trò của bảo hiểm trong bảo đảm an sinh và quản trị rủi ro cho nền kinh tế.

Theo Phó chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Công Vinh, để hiện thực hóa các mục tiêu trên, kế hoạch xác định nguồn lực triển khai bao gồm ngân sách nhà nước theo phân cấp hiện hành, vốn đầu tư công, các nguồn vốn hợp pháp khác, nguồn tài trợ quốc tế và nguồn lực xã hội hóa. Đồng thời, Thành phố khuyến khích huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước tham gia triển khai Chiến lược; kết hợp lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia và chương trình phát triển kinh tế - xã hội.

Triển khai đồng bộ 55 nhiệm vụ

Kế hoạch hành động của TP. Hồ Chí Minh bao gồm 55 nhiệm vụ cụ thể, tạo thành khung triển khai đồng bộ từ hoàn thiện chính sách, phát triển hạ tầng số đến mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân và doanh nghiệp. Trong đó, Thành phố giao Sở Tài chính giữ vai trò nòng cốt ở nhiều nội dung quan trọng, gồm: Rà soát, nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ chương trình, dự án tài chính vi mô tiếp cận nguồn vốn ưu đãi; tạo điều kiện để các tổ chức chính trị - xã hội, chính quyền địa phương và tổ chức phi chính phủ tham gia phát triển tài chính vi mô; tăng cường xã hội hóa nguồn lực tài chính nhằm mở rộng các sản phẩm, dịch vụ tài chính vi mô trên địa bàn.

Đồng thời, phối hợp xây dựng hạ tầng dịch vụ tài chính số dùng chung; triển khai các chương trình tín dụng phục vụ nông nghiệp, nông thôn, tín dụng chính sách xã hội; hỗ trợ nâng cao năng lực kế toán và quản trị tài chính cho hợp tác xã, hộ kinh doanh; tham gia xây dựng cơ sở dữ liệu tài chính toàn diện và thúc đẩy hợp tác quốc tế.

Chiến lược tài chính được triển khai toàn diện trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Phạm Thọ

Ngoài vai trò chủ trì, Sở Tài chính còn phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 và các đơn vị liên quan hoàn thiện khung pháp lý về tài chính số, đại lý thanh toán; tăng cường thanh tra, giám sát liên ngành nhằm phòng ngừa rủi ro hệ thống; thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp Fintech và doanh nghiệp viễn thông vào chuỗi cung ứng dịch vụ tài chính.

Đối với nhóm cơ quan quản lý thu - chi ngân sách, gồm Thuế Thành phố, Chi cục Hải quan khu vực II, Kho bạc Nhà nước khu vực II, nhiệm vụ trọng tâm là thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trên toàn địa bàn.

Các cơ quan này sẽ đẩy mạnh thanh toán điện tử đối với các khoản chi ngân sách, chi trả lương, phụ cấp, trợ cấp và thanh toán cho các nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ.

Đồng thời, tập trung mở rộng thanh toán điện tử trong các lĩnh vực thuế, phí, lệ phí, xử phạt hành chính, học phí, viện phí, hóa đơn định kỳ; tiếp tục hoàn thiện cơ chế thu thuế điện tử đối với thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, kinh tế chia sẻ và các mô hình kinh doanh mới; đẩy mạnh số hóa việc chi trả các chính sách an sinh xã hội.

Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 được giao vai trò đầu mối theo dõi việc triển khai Chiến lược trên địa bàn, tổng hợp các khó khăn, vướng mắc phát sinh để kiến nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động đại lý thanh toán. Tăng cường thanh tra, giám sát liên ngành nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tài chính - ngân hàng.

Chi cục Thống kê Thành phố được giao tham gia xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu tài chính toàn diện phục vụ công tác đánh giá, giám sát việc thực hiện Chiến lược; định kỳ lồng ghép các chỉ tiêu đánh giá tài chính toàn diện vào chương trình điều tra thống kê của Thành phố.

TS Huỳnh Thanh Điền, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng cơ chế tài chính được thiết kế theo hướng đột phá sẽ giúp Thành phố không chỉ mở rộng nguồn lực mà còn nâng cao năng lực điều phối và dẫn dắt phát triển. Bên cạnh đó, theo TS Huỳnh Thanh Điền cần có cơ chế cho phép Thành phố thí điểm một số sắc thuế, phí đặc thù và cơ chế điều tiết ngân sách ổn định trung hạn, nhằm bảo đảm không gian tài khóa tương xứng với vai trò và quy mô kinh tế của Thành phố.

Song song đó, cần đột phá trong huy động vốn và phát triển thị trường tài chính đô thị. Thành phố cần được trao quyền phát hành trái phiếu với cơ chế linh hoạt, tiếp cận trực tiếp các nguồn vốn trong và ngoài nước. Đồng thời, thí điểm các công cụ tài chính hiện đại như trái phiếu xanh, quỹ đầu tư hạ tầng, quỹ phát triển đô thị sẽ góp phần hình thành một hệ sinh thái tài chính đa tầng, giảm phụ thuộc vào ngân sách truyền thống…