Chính phủ sẽ tăng tính độc lập của Ngân hàng Nhà nước trong điều hành chính sách tiền tệ

Điều hành chính sách tiền tệ chuyển dần từ theo khối lượng sang chủ yếu điều hành theo giá; sử dụng các công cụ gián tiếp (Ảnh: Đức Khanh).

Ngày 18/9, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Quyết định số 1809/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa”.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Đề án là đổi mới khuôn khổ điều hành chính sách tiền tệ. Theo đó, Chính phủ yêu cầu tăng tính độc lập của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong điều hành chính sách tiền tệ; điều hành chính sách tiền tệ chuyển dần từ điều hành theo khối lượng sang chủ yếu điều hành theo giá; sử dụng các công cụ gián tiếp.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục bám sát diễn biến kinh tế, thị trường tài chính, tiền tệ trong và ngoài nước để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, hướng đến mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Đối với quản lý ngoại hối, Đề án định hướng tiếp tục thực hiện chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý, điều hành tỷ giá linh hoạt nhằm hấp thu các cú sốc, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Đồng thời, tiếp tục triển khai các biện pháp nâng cao tính lành mạnh, hiệu quả của thị trường ngoại tệ.

Dự trữ ngoại hối Nhà nước được quản lý theo các mục tiêu an toàn, thanh khoản và sinh lời. Công tác quản lý dự trữ ngoại hối Nhà nước sẽ từng bước được đổi mới, phù hợp với quy mô dự trữ trong từng thời kỳ, thông lệ quốc tế và điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Ngân hàng nhà nước điều hành kịp thời dựa trên dữ liệu

Việc đổi mới phương thức điều hành chính sách tiền tệ được đặt cùng với yêu cầu hiện đại hóa hạ tầng dữ liệu của ngành ngân hàng.

Trong giai đoạn 2026-2030, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu ngành ngân hàng tập trung, hiện đại, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Dữ liệu được yêu cầu bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Cơ sở dữ liệu tập trung của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ được nâng cấp theo mô hình dữ liệu lớn, đồng thời tăng cường thu thập, làm sạch dữ liệu từ các đầu mối và các nguồn dữ liệu khác. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng được giao xây dựng nền tảng phân tích, xử lý dữ liệu tập trung của ngành ngân hàng, tạo lập các báo cáo phân tích, dự báo phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và hướng tới hình thành kho dữ liệu dùng chung của ngành.

Đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là xây dựng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trở thành ngân hàng trung ương hiện đại, hoạt động dựa trên nền tảng quản trị tiên tiến và dữ liệu số; có năng lực phân tích, dự báo, cảnh báo sớm và ra quyết định kịp thời dựa trên dữ liệu.

Hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng cũng được đổi mới theo hướng chuyển mạnh từ thanh tra tuân thủ sang thanh tra trên cơ sở rủi ro, tăng cường giám sát từ xa, sử dụng dữ liệu tập trung và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích để phục vụ giám sát, cảnh báo sớm đối với các tổ chức tín dụng.

Trong giai đoạn 2026-2030, Đề án yêu cầu phê duyệt phương án cơ cấu lại các tổ chức tín dụng đã được đặt vào kiểm soát đặc biệt và tiếp tục triển khai các phương án cơ cấu lại đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp cần thiết, phương án cơ cấu lại được xem xét sửa đổi, bổ sung trên cơ sở đề xuất của tổ chức tín dụng được cơ cấu lại.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được yêu cầu tăng cường hiệu quả thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng và cảnh báo sớm; chú trọng các vấn đề về sở hữu, cấp tín dụng, quản lý vốn vay và việc chấp hành các quy định về an toàn hoạt động, không để tích tụ thành sai phạm lớn, tác động lan truyền, ảnh hưởng đến an toàn hệ thống.

Ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ ngân hàng vào năm 2030

Đối với khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tại các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Các tổ chức tín dụng được yêu cầu phát triển đa dạng sản phẩm tín dụng phù hợp với từng loại hình và nhu cầu sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; phát triển các hình thức cho vay, phương thức cấp tín dụng và các loại hình tài sản bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động cấp tín dụng.

Chính phủ giao Bộ Tài chính xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp nhỏ và vừa trong Hệ thống thông tin doanh nghiệp quốc gia, hoàn thành trong quý IV/2028. Cơ sở dữ liệu sẽ cung cấp thông tin về hoạt động của doanh nghiệp, trong đó có doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền thực tế, việc thực hiện nghĩa vụ thuế, bảo hiểm xã hội, lương người lao động và thanh toán hóa đơn dịch vụ, nhằm hỗ trợ các tổ chức tín dụng có thêm thông tin phục vụ hoạt động cấp tín dụng.