Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào vốn ngân hàng

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho rằng, thị trường chứng khoán không chỉ là kênh huy động vốn, mà còn thúc đẩy minh bạch hóa và nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp.

Tại “Hội nghị phổ biến quy định của pháp luật về chứng khoán đối với công ty đại chúng, công tác thoái vốn và huy động vốn đối với doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa đang thực hiện niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán”, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh, trong bối cảnh nhu cầu vốn cho tăng trưởng ngày càng lớn, doanh nghiệp không thể tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng.

Theo Chủ tịch UBCKNN, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán, trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Đảng, Quốc hội và Chính phủ đặc biệt quan tâm.

“Thị trường chứng khoán không chỉ là kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế, mà còn là công cụ thúc đẩy minh bạch hóa hoạt động doanh nghiệp, nâng cao chất lượng quản trị công ty, tối ưu phân bổ nguồn lực xã hội và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia”, bà Vũ Thị Chân Phương cho biết.

Lãnh đạo UBCKNN cho rằng, trong bối cảnh dư địa tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng đang chịu nhiều áp lực, yêu cầu kiểm soát an toàn tài chính và rủi ro tín dụng ngày càng cao, vai trò của thị trường chứng khoán với tư cách kênh dẫn vốn trung và dài hạn ngày càng rõ nét.

Đối với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, đây không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là cơ hội để tái cấu trúc nguồn vốn, nâng cao năng lực tài chính và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội phục vụ đầu tư phát triển.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động khai thác các công cụ của thị trường vốn như phát hành cổ phiếu tăng vốn điều lệ, phát hành trái phiếu doanh nghiệp, phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược hoặc huy động vốn quốc tế thông qua chuẩn hóa quản trị và nâng cao minh bạch thông tin.

“Đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có nền tảng hoạt động ổn định và thương hiệu mạnh, thị trường chứng khoán chính là môi trường thuận lợi để nâng cao giá trị doanh nghiệp, mở rộng cơ sở nhà đầu tư và nâng tầm hình ảnh doanh nghiệp theo chuẩn mực quốc tế”, Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh.

Một trong những nội dung được lãnh đạo UBCKNN đặc biệt đề cập là cơ hội từ quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo đó, việc FTSE Russell chính thức giữ nguyên lộ trình nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp được đánh giá là bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, đặc biệt là các quỹ đầu tư dài hạn và quỹ đầu tư thụ động toàn cầu.

Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, theo bà Vũ Thị Chân Phương, thị trường Việt Nam cần tiếp tục cải thiện chất lượng hàng hóa, nâng cao tính minh bạch và tăng quy mô cổ phiếu có tỷ lệ tự do chuyển nhượng (free-float) đủ lớn để đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Trong bối cảnh đó, nhóm doanh nghiệp nhà nước niêm yết và đăng ký giao dịch được đánh giá giữ vai trò đặc biệt quan trọng do sở hữu quy mô vốn hóa lớn, hoạt động trong nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và có khả năng tạo sức hút lớn đối với dòng vốn trong và ngoài nước.

Lãnh đạo UBCKNN cho rằng, việc thực hiện nghiêm túc các quy định về công ty đại chúng, công bố thông tin, quản trị công ty, niêm yết và đăng ký giao dịch; đồng thời chủ động nâng cao tỷ lệ free-float hợp lý, thúc đẩy thanh khoản và tăng tính hấp dẫn của cổ phiếu sẽ góp phần quan trọng vào quá trình nâng tầm thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo UBCKNN, hiện nhiều doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa vẫn có tỷ lệ sở hữu nhà nước và cổ đông lớn ở mức cao, khiến lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng trên thị trường còn thấp. Đây là một trong những vấn đề thị trường cần cải thiện để đáp ứng tiêu chí nâng hạng cũng như gia tăng khả năng tiếp cận dòng vốn ngoại.

“Tôi cho rằng giữa yêu cầu tuân thủ pháp luật và mục tiêu phát triển doanh nghiệp không có sự tách rời mà cần được nhìn nhận như hai yếu tố đồng hành và hỗ trợ lẫn nhau”, bà Vũ Thị Chân Phương nói.

Theo đó, việc tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về chứng khoán sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, chuẩn hóa quản trị, giảm chi phí vốn và mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư. Ngược lại, sự chủ động đổi mới, minh bạch và nâng cao chất lượng hoạt động của doanh nghiệp cũng sẽ góp phần gia tăng niềm tin thị trường và nâng cao sức hấp dẫn tổng thể của thị trường chứng khoán Việt Nam.

“Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, trong quá trình tham gia thị trường, nâng cao năng lực quản trị và tuân thủ pháp luật để cùng phát triển thị trường vốn minh bạch, hiệu quả và bền vững”, Chủ tịch Vũ Thị Chân Phương khẳng định.