Bộ Tài chính đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng nhưng tiêu chí xác định các trường hợp này sẽ được dẫn chiếu sang pháp luật về đất đai và chờ hướng dẫn...
Bộ Tài chính đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang - Ảnh: Đình Sơn
Một nội dung đáng chú ý trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân là đề xuất bổ sung mức thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.
Theo dự thảo do Bộ Tài chính trình Chính phủ, nhóm đất này được đề xuất áp dụng thuế suất 0,2%, đồng thời không tính theo hạn mức. Nếu được thông qua, mức thuế suất này ngang với mức đang áp dụng đối với đất lấn, chiếm và cao gấp gần 7 lần mức 0,03% đối với đất ở trong hạn mức.
Theo Bộ Tài chính, đề xuất trên nhằm cụ thể hóa yêu cầu tại Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương về việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai, từng bước xử lý tình trạng đất bỏ hoang, sử dụng lãng phí và hướng tới mục tiêu khắc phục tình trạng này vào năm 2030.
Thực tế, chính sách thuế hiện hành đã có sự phân tầng tương đối rõ theo mục đích và tình trạng sử dụng đất.
Số thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (Ảnh: Bộ Tài chính).
Đối với đất ở, thuế được tính theo biểu lũy tiến từng phần, trong đó diện tích nằm trong hạn mức chịu thuế suất 0,03%; phần vượt hạn mức nhưng không quá 3 lần hạn mức chịu 0,07%; phần vượt trên 3 lần hạn mức chịu 0,15%.
Đối với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, mức thuế suất hiện hành là 0,03%. Trong khi đó, đất sử dụng sai mục đích hoặc đất chưa sử dụng đúng quy định chịu mức 0,15%, còn đất lấn, chiếm chịu mức 0,2%.
Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện chưa có quy định riêng về mức thuế suất đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.
Ông Trương Bá Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ chính sách thuế, phí và lệ phí
“Mức đề xuất này tương đương mức thuế suất hiện hành trong Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đang áp dụng đối với đất lấn, chiếm. Việc áp dụng mức thuế 0,2% với mục tiêu điều tiết cao hơn so với các mức khác hiện có trong luật".
Trao đổi tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính, ông Trương Bá Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ chính sách thuế, phí và lệ phí cho biết việc bổ sung mức thuế cao hơn đối với đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng là nhằm cụ thể hóa yêu cầu đặt ra trong quá trình sửa đổi chính sách.
Về căn cứ xác định đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng hoặc không đưa vào sử dụng, ông Tuấn cho biết đây là vấn đề đã được thảo luận kỹ trong quá trình xây dựng chính sách.
Theo đó, lãnh đạo Chính phủ đã giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm rõ tiêu chí, khái niệm xác định đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng trong hệ thống văn bản pháp luật về đất đai để làm căn cứ áp dụng chính sách.
Do vậy, dự thảo luật quy định theo hướng dẫn chiếu sang pháp luật về đất đai. Việc xác định đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.
Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc xây dựng các quy định về tiêu chí, căn cứ xác định đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng để có cơ sở áp dụng trên thực tế.
"Khi có hướng dẫn thực hiện, sẽ có bộ tiêu chí và căn cứ để xác định đất bỏ hoang, không được sử dụng, làm cơ sở áp dụng chính sách thuế", Phó Vụ trưởng Vụ chính sách thuế, phí và lệ phí cho biết.
Cũng tại họp báo, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế thông tin về tình trạng nhiều người dân bất ngờ phát hiện còn nợ tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thậm chí bị phạt chậm nộp, dù đã nộp đầy đủ, thậm chí không ít người đã bán thửa đất nhiều năm, sổ đỏ đã sang tên nhưng vẫn nợ thuế thông qua ứng dụng thuế điện tử eTax Mobile.
Theo ông Long, nguyên nhân chủ yếu nằm ở việc dữ liệu giữa các cơ quan chưa được liên thông đầy đủ. Khi bất động sản đã chuyển nhượng nhưng thông tin chưa được cập nhật sang cơ quan thuế, hệ thống vẫn có thể xác định chủ cũ là người có nghĩa vụ nộp thuế.
Bên cạnh đó, việc cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu nghĩa vụ thuế còn có độ trễ, khiến một số trường hợp đã nộp tiền nhưng vẫn nhận thông báo nợ hoặc thông báo trùng lặp.
“Cần bảo đảm dữ liệu về nhà ở, đất đai và thuế “đúng, đủ, sạch, sống” và được liên thông. Để xử lý dứt điểm tình trạng người đã bán nhà đất nhưng vẫn nhận thông báo thuế, không chỉ cần sự chủ động của cơ quan thuế mà còn sự phối hợp của chính quyền địa phương và cơ quan quản lý đất đai”
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi