Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS - ACCA đồng hành cùng Bộ Tài chính hiện thực hoá lộ trình cho doanh nghiệp Việt

Khóa đào tạo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) được Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) phối hợp với ACCA tổ chức vào năm 2023.

Từ đồng hành chính sách…

Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) là hệ thống chuẩn mực kế toán quy định các nguyên tắc chung cho việc lập và trình bày báo cáo tài chính của doanh nghiệp, được phát triển bởi Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB), với mục tiêu xây dựng một bộ chuẩn mực kế toán chất lượng cao, minh bạch và có khả năng áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn cầu. Tính đến năm 2024 đã có hơn 144 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới bắt buộc áp dụng IFRS, tương đương 87,5%.

Ông Trịnh Đức Vinh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) cho biết, áp dụng IFRS đang là xu hướng không thể đảo ngược trên toàn cầu. “Việc đưa IFRS vào Việt Nam là mục tiêu nhất quán của Chính phủ Việt Nam để nâng cao tính trung thực, minh bạch trong báo cáo tài chính, trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp”, ông Vinh cho hay.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, triển khai IFRS thật sự là một thách thức với doanh nghiệp Việt do Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) được xây dựng từ đầu những năm 2000, có khá nhiều khác biệt so với IFRS; đồng thời việc áp dụng IFRS yêu cầu doanh nghiệp phải điều chỉnh hệ thống kế toán, nâng cấp phần mềm quản lý tài chính, nâng cao trình độ nhân sự tài chính – kế toán.

Nhằm tháo gỡ những rào cản, thúc đẩy áp dụng IFRS tại Việt Nam, ngày 16/3/2020, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 345/QĐ-BTC phê duyệt “Đề án áp dụng Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) tại Việt Nam”.

Trong suốt quá trình triển khai, ACCA liên tục hỗ trợ, đồng hành cùng Bộ Tài chính trong nhiều khía hoạt động từ chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, đào tạo chuyên sâu về IFRS/IAS cho các thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập Đề án và Ban biên dịch; Tổ chức các buổi chia sẻ kinh nghiệm quốc tế với sự tham gia của các chuyên gia từ IASB...

Sự phối hợp được thiết lập trên nền tảng kết quả hợp tác giữa hai bên trong suốt 2 thập kỷ. Bắt đầu từ năm 2003 (ngay sau 1 năm ACCA có mặt tại Việt Nam), Bộ Tài chính đã ký kết thỏa thuận hợp tác đầu tiên với ACCA, tập trung vào việc triển khai các chương trình đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kế toán, kiểm toán theo chuẩn quốc tế. Năm 2012, hai bên đã ký kết Thỏa thuận hợp tác về Chương trình phối hợp tổ chức thi Kiểm toán viên chuyên nghiệp tại Việt Nam nhằm hướng tới quốc tế hóa đội ngũ kế toán, kiểm toán viên. Năm 2019, thỏa thuận hợp tác giữa hai bên tiếp tục được gia hạn, mở rộng phạm vi triển khai các chương trình đào tạo và cập nhật kiến thức.

Đồng thời, ACCA tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về IFRS/IAS cho các thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập Đề án và Ban biên dịch; Tổ chức các buổi chia sẻ kinh nghiệm quốc tế với sự tham gia của các chuyên gia từ IASB,… giúp tạo nền tảng kiến thức, cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn vững chắc cho việc hoàn thành xây dựng và ban hành Đề án vào năm 2020.

Tiếp nối chuỗi nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý, ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 99/2025/TT-BTC (có hiệu lực từ năm tài chính 2026) hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, thay thế Thông tư số 200/2014/TT-BTC. Văn bản này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quá trình tiệm cận chuẩn mực quốc tế, đồng thời là minh chứng rõ nét cho hiệu quả hợp tác giữa cơ quan quản lý và các đối tác quốc tế, trong đó có ACCA.

Các đại biểu tại buổi công bố chương trình Học bổng Thúc đẩy tài chính xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam vào tháng 3/2026.

… đến dẫn dắt tri thức chuyên môn

Ngay sau Lộ trình áp dụng IFRS được ban hành, ACCA triển khai các chương trình đào tạo về IFRS với từng chuẩn mực cụ thể đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính theo chuẩn mực quốc tế. Điển hình, ACCA đã phối hợp Phối hợp với Hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) triển khai chứng chỉ CertIFR (IFRS cơ bản), DipIFR (IFRS nâng cao) cho đội ngũ kế toán, kiểm toán viên, sẵn sàng cho lộ trình áp dụng thực tế.

Tháng 8/2023, ghi nhận một dấu mốc đáng nhớ khi ACCA phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức thành công khóa đào tạo IFRS với sự tham dự của gần 900 đại biểu là các chuyên gia kế toán thuộc các đơn vị có liên quan của Bộ Tài chính; thành viên Ban soạn thảo đề án áp dụng chuẩn mực kế toán và thành viên Ban biên dịch, Ban soát xét bản dịch IFRS, đại diện doanh nghiệp, tập đoàn, các giảng viên trường đại học… Sự kiện cho thấy quyết tâm vào cuộc của Bộ Tài chính, cộng đồng doanh nghiệp cũng như sự tâm huyết và nỗ lực của ACCA trong định hình chuẩn mực quốc tế tại Việt Nam.

Song song các khoá đào tạo IFRS, ACCA thường xuyên tổ chức các hội thảo kết nối các cơ quan quản lý Việt Nam với các tổ chức quốc tế và các mạng lưới chuyên gia toàn cầu để cập nhật các xu hướng và dự án mới nhất từ IASB.

Ở cấp độ đào tạo nguồn nhân lực kế cận, ACCA phối hợp với các trường đại học tích hợp nội dung chuẩn mực quốc tế vào chương trình đào tạo, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận IFRS ngay từ giai đoạn học tập. Bên cạnh đó, các chương trình học bổng và đào tạo tại khu công nghiệp cũng được triển khai nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận kiến thức quốc tế cho người lao động trong các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ. Việc bổ sung các nội dung mới như công nghệ tài chính và phát triển bền vững cho thấy xu hướng đào tạo đang đổi mới đáp ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Phát biểu tại sự kiện ra mắt Chương trình Học bổng Thúc đẩy Tài chính xanh và Phát triển bền vững tại Việt Nam mới đây, ông Ren Varma, Giám đốc ACCA khu vực Đông Nam Á Lục địa khẳng định, sáng kiến này là một mắt xích quan trọng trong nỗ lực toàn cầu của ACCA nhằm trang bị cho cộng đồng tài chính những kỹ năng làm chủ lộ trình “xanh hóa” nền kinh tế.

Hơn nữa, theo ông Ren Varma, việc ưu tiên hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa - vốn là xương sống của nền kinh tế, sẽ giúp các doanh nghiệp này nhanh chóng tích hợp yếu tố bền vững vào chiến lược cốt lõi để tăng cường năng lực cạnh tranh quốc tế. Đồng thời, bằng cách tập trung vào đội ngũ giảng viên - những người dẫn dắt thế hệ tương lai, ACCA kỳ vọng sẽ tạo ra sự lan tỏa sâu rộng, truyền tải các giá trị bền vững chuẩn mực từ giảng đường vào trực tiếp các chiến lược quản trị thực tiễn sau này. Đây chính là cách ACCA đồng hành cùng Việt Nam để không một nhân sự tài chính nào bị bỏ lại phía sau trong xu thế phát triển tất yếu của thời đại.

Đánh giá về kết quả hợp tác, đại diện Bộ Tài chính nhiều lần ghi nhận, các chương trình phối hợp với ACCA đã góp phần gia tăng đáng kể số lượng nhân lực kế toán, kiểm toán trình độ tiếp cận chuẩn mực quốc tế. Đến nay đã có hàng nghìn học viên đã tham gia các khóa đào tạo và được cấp chứng chỉ, tạo nguồn lực quan trọng phục vụ quá trình triển khai chuẩn mực quốc tế trong thực tiễn.

Hội thảo “Lộ trình chuyển đổi: Chế độ Kế toán theo Thông tư 99 & Tương lai IFRS” do ACCA Việt Nam phối hợp cùng Hiệp hội Doanh nghiệp Đức tổ chức vào tháng 4/2026.

Tháo gỡ rào cản ngôn ngữ để chuyển đổi toàn diện

Thực tế cho thấy, một trong những thách thức lớn nhất trong triển khai IFRS là việc chuyển hóa các chuẩn mực mang tính kỹ thuật cao thành kiến thức có thể tiếp cận và áp dụng rộng rãi. Để tháo gỡ điểm nghẽn này, năm 2022, chứng chỉ phối hợp ACCA - VACPA (Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam) về báo cáo tài chính quốc tế bản tiếng Việt (CertIFR tiếng Việt) chính thức triển khai tại Việt Nam. Một điểm cộng cho chương trình CertIFR tiếng Việt là mức học phí thấp hơn CertIFR toàn cầu, đây là cách ACCA hỗ trợ thị trường Việt Nam để có thêm nhiều người học được tiếp cận chứng chỉ.

Ông Tô Quốc Hưng, Giám đốc Quốc gia ACCA Việt Nam trao đổi tại Tọa đàm “Năng lượng sạch - Tài chính xanh: Động lực kép thúc đẩy thực thi ESG và phát triển bền vững” do Tạp chí Kinh tế - Tài chính tổ chức ngày 24/4/2026.

Tiếp tục tháo gỡ rào cản ngôn ngữ, tháng 9/2025, ACCA đã ra mắt bộ thuật ngữ chuẩn mực báo cáo tài chính (bao gồm cả các chuẩn mực bền vững IFRS S1, S2) bằng tiếng Việt để tạo hệ tham chiếu nhất quán cho cộng đồng nghề nghiệp tại Việt Nam.

Ông Tô Quốc Hưng, Giám đốc Quốc gia, ACCA Việt Nam chia sẻ, dự án này nằm trong chiến lược phát triển nghề nghiệp của cộng đồng tài chính, kế toán xanh và phát triển bền vững không chỉ tại Việt Nam mà còn trên quy mô toàn cầu.

Với vai trò rất quan trọng của cộng đồng tài chính, kế toán trong việc chuyển đổi xanh và minh bạch hơn những thông tin liên quan đến tài chính về rủi ro và cơ hội trong thị trường phát triển bền vững, ACCA tại Việt Nam xây dựng những nền tảng giúp cộng đồng nghề nghiệp tiếp cận chuẩn mực quốc tế một cách dễ dàng với định hướng dài hạn.

Có thể thấy, lộ trình IFRS tại Việt Nam không chỉ là câu chuyện chính sách, mà là một quá trình chuyển đổi toàn diện từ nhận thức đến hành động, từ cách triển khai chương trình đào tạo đến các giải pháp hỗ trợ học viên, doanh nghiệp. Trong hành trình đó, ACCA – người đồng hành tin cậy vẫn đang nỗ lực tháo gỡ những “rào cản”, tích cực hỗ trợ các cơ quan nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp mở rộng cánh cửa IFRS, để từ đó khẳng định vị thế trên trường quốc tế, nhất là trong bối cảnh Trung tâm Tài chính Quốc tế IFC đang được triển khai thành lập và đưa vào hoạt động tại Việt Nam.