Chuyển đổi mô hình, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam phát huy vai trò nòng cốt trong phát triển đường sắt

Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam tham gia sâu vào quản lý, khai thác hạ tầng đường sắt quốc gia. Ảnh minh họa: VNR

Mở rộng ngành nghề hoạt động

Ngày 11/8, Sở Tài chính TP. Hà Nội đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty TNHH MTV cho Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam với thông tin: Tên doanh nghiệp viết bằng tiếng Việt: Công ty TNHH MTV - Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam; tên doanh nghiệp viết bằng tiếng nước ngoài: Vietnam National Railway Group; tên doanh nghiệp viết tắt: Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (gọi tắt là VNR).

Theo đó, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam theo quy định tại Luật Đường sắt, Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành; các Hiệp định, văn bản, thỏa thuận và hợp đồng đã ký kết với các bên có liên quan theo quy định của pháp luật.

Cũng theo đăng ký mới, xây dựng công trình đường sắt (mã ngành 4211) được xác định là ngành kinh doanh chính của Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Hoạt động này bao gồm quản lý, khai thác, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia và kinh doanh hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt.

Bên cạnh đó, Tập đoàn tiếp tục duy trì các lĩnh vực cốt lõi là vận tải hành khách đường sắt và vận tải hàng hóa đường sắt cùng với hoạt động vận tải đa phương thức trong nước, liên vận quốc tế và các dịch vụ đại lý, hỗ trợ vận tải bằng đường sắt, đường bộ, đường thủy và đường hàng không.

Đáng chú ý, danh mục ngành nghề mới được mở rộng lên 110 lĩnh vực, hình thành hệ sinh thái hoạt động quanh ngành Đường sắt, như: sản xuất đầu máy xe lửa, xe điện, toa xe và các phương tiện, thiết bị chuyên dùng trên đường ray; đồng thời thực hiện gia công cơ khí, sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị; hoạt động viễn thông khác, dịch vụ máy tính và các dịch vụ công nghệ thông tin khác; kinh doanh xăng, dầu, mỡ bôi trơn chuyên ngành đường sắt, bốc xếp, lưu kho, giao nhận hàng hóa, khách sạn, nhà hàng, lưu trú công vụ và dịch vụ phòng chờ nhà ga…

Ngoài ra, Tập đoàn cũng mở rộng sang các lĩnh vực: bất động sản, tư vấn và quản lý bất động sản; đại lý lữ hành, điều hành tua du lịch, khai thác hạ tầng đường sắt phục vụ du lịch, văn hóa, thể thao, bảo tàng, di tích lịch sử và công viên vui chơi giải trí; giáo dục…

Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam tiếp tục duy trì các lĩnh vực cốt lõi là vận tải hành khách đường sắt và vận tải hàng hóa đường sắt. Ảnh minh họa: PT

Tháng 9/2026 ban hành Nghị định cơ chế hoạt động

Theo nội dung Công văn số 7919/VPCP-KTTH vừa được Văn phòng Chính phủ gửi Bộ Tài chính thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng về Điều lệ tổ chức và hoạt động của Công ty mẹ - Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đã chấp thuận nội dung dự thảo Điều lệ và nguyên tắc sửa đổi, bổ sung Điều lệ sau khi được ban hành như đề xuất của Bộ Tài chính.

Thủ tướng Chính phủ cũng giao giao Bộ Tài chính chỉ đạo Hội đồng Thành viên Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam ban hành Điều lệ bảo đảm đồng bộ, thống nhất, phù hợp với thẩm quyền và quy định pháp luật hiện hành.

Bộ Tài chính cũng được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan, theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao, xây dựng và trình Chính phủ trong tháng 9/2026 để xem xét, ban hành Nghị định quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam.

Việc xây dựng Điều lệ nhằm thể chế hóa mô hình tổ chức và quản trị của công ty mẹ theo Quyết định số 498/QĐ-TTg ngày 27/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án cơ cấu lại Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035 theo định hướng mô hình tập đoàn, bảo đảm thống nhất với các quy định pháp luật hiện hành, hoàn thiện cơ chế phân định quyền, trách nhiệm giữa các chủ thể trong doanh nghiệp, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý, điều hành, đầu tư, quản trị vốn và tài sản trong giai đoạn mới.

Quyết định số 498/QĐ-TTg định hướng Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam sẽ được chuyển đổi thành Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam; trong đó công ty mẹ là công ty TNHH MTV do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam giữ vai trò nòng cốt trong phát triển ngành Đường sắt, từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển công nghiệp đường sắt và tham gia thực hiện các dự án đường sắt quốc gia.

Cũng theo định hướng, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam sẽ giữ vai trò trung tâm trong quản lý, khai thác và vận hành hệ thống đường sắt quốc gia khi được Nhà nước giao, trong đó có tuyến Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; đồng thời từng bước phát triển thành Tổ hợp công nghiệp đường sắt có năng lực chế tạo, sửa chữa các sản phẩm, phương tiện và thiết bị chuyên ngành…

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định số 1504/QĐ-TTg ngày 6/8/2026 về việc giao nhiệm vụ và một số chỉ tiêu cơ bản đối với Chiến lược phát triển của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030.

Mục tiêu đến năm 2030, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam phải áp dụng đầy đủ các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) trên nền tảng số, bảo đảm quản trị hiện đại, minh bạch và hiệu quả; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực quản trị, vận hành và kinh doanh.

Tầm nhìn đến năm 2035, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam được định hướng trở thành tập đoàn kinh tế đường sắt lớn trong nước, đủ năng lực tiếp nhận vận hành, bảo trì các tuyến đường sắt mới và mạng lưới đường sắt quốc gia hiện đại; giữ vai trò trung tâm trong chuỗi logistics đa phương thức và liên vận quốc tế, góp phần đưa Việt Nam trở thành quốc gia có hệ thống giao thông vận tải hiện đại, bền vững.