Đề nghị kiểm toán các khoản tài trợ của Quỹ Toàn cầu phòng, chống AIDS, Lao và Sốt rét giai đoạn 2027-2029

Sáng ngày 02/10, tại trụ sở Kiểm toán nhà nước (KTNN), đại diện lãnh đạo Vụ Hợp tác quốc tế và KTNN chuyên ngành III đã làm việc với Quỹ Toàn cầu phòng, chống AIDS, Lao và sốt rét.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: QUỲNH ANH

Tham dự buổi làm việc, về phía KTNN có bà Lăng Trịnh Mai Hương - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (KTNN); bà Hoàng Thị Vinh Thúy - Phó Kiểm toán trưởng KTNN chuyên ngành III, cùng một số đại diện của các đơn vị.

Về phía Quỹ Toàn cầu phòng, chống AIDS, Lao và sốt rét có ông Stefan Stojanovikj - Quản lý Quỹ cấp cao; bà Gloria Pesarin - Cán bộ Chương trình cấp cao, Phòng Quản lý tài trợ; ông Prosper Roman Moshi - Chuyên gia Quản lý tài chính viện trợ.

Bà Lăng Trịnh Mai Hương cho biết, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Tổng Kiểm toán nhà nước đối với Công văn của Ban Điều phối quốc gia Quỹ Toàn cầu phòng, chống AIDS, Lao và Sốt rét tại Việt Nam (CCM Việt Nam) về việc đề nghị tổ chức họp với Quỹ Toàn cầu, Vụ Hợp tác quốc tế và KTNN chuyên ngành III, Vụ Tổng hợp được giao thực hiện cuộc làm việc cấp kỹ thuật với CCM Việt Nam nhằm thảo luận ban đầu về khả năng hợp tác trong việc kiểm toán các khoản tài trợ của Quỹ Toàn cầu tại Việt Nam trong giai đoạn 2027-2029.

Đại diện phía KTNN tham dự buổi làm việc.

Tại buổi làm việc, ông Stefan Stojanovikj - Quản lý Quỹ cấp cao cho biết, sau khi xác định được các đơn vị thụ hưởng ban đầu của Quỹ, chúng tôi mong muốn các đơn vị nhận tài trợ sẽ thực hiện quản lý và sử dụng hiệu quả, được KTNN thực hiện kiểm toán, nhất là các khoản mua sắm, đấu thầu liên quan đến dự án.

Thông qua CCM Việt Nam, Quỹ Toàn cầu cầu phòng, chống AIDS, Lao và Sốt rét đã hỗ trợ cho 04 dự án trong giai đoạn 2024-2026. thông qua CCM Việt Nam điều phối từng giai đoạn cụ thể gồm: Dự án Hỗ trợ Kỹ thuật của Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS - đơn vị nhận viện trợ là Cục Phòng bệnh (trước khi sáp nhập là Cục phòng chống HIV/AIDS; Dự án của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) - đơn vị nhận viện trợ là Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam; Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống bệnh Lao giai đoạn 2024-2026 - đơn vị nhận viện trợ là Bệnh viện Phổi Trung ương; Dự án Sáng kiến khu vực về kiểm soát và loại trừ sốt rét kháng Artemisinin (2024-2026) đơn vị nhận viện trợ là Viện Sốt rét Ký sinh trùng, Côn trùng Trung ương.

Đối với giai đoạn 2027-2029, Quỹ hỗ trợ cho 03 dự án, gồm: Dự án phòng chống HIV/AIDS đơn vị nhận viện trợ là Cục Phòng Bệnh; Dự án phòng chống Lao đơn vị nhận viện trợ là Bệnh viện Phổi Trung ương; Dự án Sáng kiến khu vực loại trừ sốt rét kháng Artemisinin (RAI) đơn vị nhận viện trợ là Viện Sốt rét Ký sinh trùng, Côn trùng Trung ương.

Theo ông Stefan Stojanovikj, quy mô hỗ trợ cho 03 dự án là 60 triệu USD và được giải ngân trong 3 năm tới.

Đại diện Quỹ Toàn cầu tham dự buổi làm việc. Ảnh: QUỲNH ANH

Ông Prosper Roman Moshi - Chuyên gia Quản lý tài chính viện trợ cho biết, về phạm vi kiểm toán, chúng tôi sẽ thiết lập tiêu chuẩn bao gồm các vấn đề, nội dung liên quan và có hướng dẫn cụ thể để phù hợp với KTNN; đồng thời bày tỏ mong muốn được KTNN thực hiện kiểm toán hằng năm đối với nguồn viện trợ này.

Trao đổi tại buổi làm việc, bà Hoàng Thị Vinh Thúy cho biết, qua nghiên cứu bước đầu, KTNN Việt Nam đánh giá đề xuất sử dụng Cơ quan Kiểm toán tối cao của quốc gia để kiểm toán các khoản tài trợ của Quỹ Toàn cầu là phù hợp với định hướng tăng cường sử dụng hệ thống quản lý tài chính công quốc gia của Quỹ.

Đối với giai đoạn 2024-2026, có cơ sở pháp lý để xem xét vốn viện trợ thuộc đối tượng kiểm toán của KTNN đối với phần tiền do Bộ Y tế và các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế tiếp nhận, quản lý và sử dụng theo quy định tại Điều 4 Luật KTNN (đối tượng kiểm toán là việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và hoạt động liên quan của đơn vị được kiểm toán) và Điều 55 Luật KTNN (Bộ, cơ quan nhà nước, cơ quan được giao thu/chi NSNN và các đơn vị thuộc là đơn vị được kiểm toán). Tuy nhiên, KTNN không thể thay kiểm toán độc lập để kiểm toán toàn bộ nguồn vốn viện trợ, vì còn các đơn vị tiếp nhận ngoài khu vực nhà nước, các khoản Quỹ thanh toán trực tiếp…

Tương tự, đối với nguồn viện trợ giai đoạn 2027-2029, việc kiểm toán các khoản tài trợ của Quỹ Toàn cầu đối với 3 đơn vị tiếp nhận trợ thuộc Bộ Y tế thuộc phạm vi đối tượng, đơn vị được kiểm toán theo Luật KTNN. Tuy nhiên, việc KTNN Việt Nam có thể thực hiện kiểm toán nguồn viện trợ không hoàn lại của Quỹ ở phạm vi nào cần được xác định trên cơ sở pháp luật Việt Nam và hồ sơ cụ thể của Dự án. Hiện một số yếu tố quan trọng như đơn vị tiếp nhận viện trợ, cơ chế tiếp nhận và dòng tiền, chế độ hạch toán - quyết toán, phạm vi báo cáo tài chính, điều khoản tham chiếu và sản phẩm kiểm toán của KTNN cần tiếp tục được làm rõ.

Do đó, KTNN đề nghị Quỹ Toàn cầu, CCM Việt Nam và Bộ Y tế cung cấp các hồ sơ này và cùng xác định việc đáp ứng yêu cầu kiểm toán của Quỹ và thẩm quyền của KTNN theo pháp luật Việt Nam. Trên cơ sở đó, KTNN sẽ xem xét phương án đưa nhiệm vụ vào kế hoạch kiểm toán và xác định hình thức phối hợp phù hợp.

Các đại diện của Quỹ Toàn cầu gửi lời cảm ơn đối với KTNN đã dành thời gian tiếp đoàn và nhắc lại mong muốn được KTNN tham gia kiểm toán cho khoản tài trợ này, đồng thời bày tỏ mong muốn được hợp tác chặt chẽ hơn với KTNN trong thời gian tới.

Kết luận buổi làm việc, bà Lăng Trịnh Mai Hương đề nghị phía Quỹ Toàn cầu gửi các danh mục hồ sơ theo yêu cầu của KTNN. Trên cơ sở đó, các đơn vị của KTNN sẽ nghiên cứu, báo cáo lãnh đạo Kiểm toán nhà nước để xem xét, quyết định có đưa nội dung này vào kế hoạch kiểm toán các năm tới hay không.