Bộ Tài chính đề xuất “hạn chế tài sản được trưng mua” nhưng "mở rộng các loại tài sản được trưng dụng" như cơ sở hạ tầng viễn thông, cơ sở hạ tầng thông tin, hạ tầng số và công trình kết cấu hạ tầng khác...
Ảnh minh họa.
Ngày 24/6, Bộ Tư pháp đã đăng tải tài liệu thẩm định hồ sơ chính sách Luật trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi).
Theo dự thảo tờ trình, Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản năm 2008 đã phát sinh một số tồn tại, hạn chế yêu cầu phải được sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện.
Điểm nổi bật của dự thảo nhận được nhiều ý kiến đóng góp chính sách hoàn thiện quy định về các loại tài sản được trưng mua, trưng dụng. Trong đó, cơ quan chủ trì soạn thảo – Bộ Tài chính đề xuất “hạn chế tài sản được trưng mua” để bảo đảm quyền sở hữu về tài sản của tổ chức, cá nhân.
Theo đó, việc trưng mua chỉ áp dụng đối với các tài sản là thuốc, vắcxin, lượng thực, thực phẩm, vật tư, nguyên, nhiên vật liệu, công cụ, dụng cụ và các vật tiêu hao khác. Mục tiêu của nội dung này là bảo đảm quyền sở hữu tài sản của tổ chức, cá nhân, hạn chế việc Nhà nước chuyển quyền sở hữu tài sản của người dân.
Cùng với đó, Bộ Tài chính đề xuất sẽ mở rộng các loại tài sản được trưng dụng để bảo đảm bao quát các trường hợp trong thực tiễn và đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành.
Theo Bộ Tài chính, bên cạnh các loại tài sản đã được quy định trong luật (như nhà, đất và tài sản khác gắn liền với đất; máy móc, thiết bị, phương tiện giao thông vận tải, thông tin liên lạc và phương tiện kỹ thuật khác), dự thảo mở rộng phạm vi các loại tài sản có thể trưng dụng để đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới như: vật nuôi, cơ sở hạ tầng viễn thông, cơ sở hạ tầng thông tin, hạ tầng số và công trình kết cấu hạ tầng khác...
Việc trưng dụng bảo đảm nguyên tắc không trưng dụng đối với tài sản mà việc sử dụng làm mất hoặc thay đổi bản chất tài sản.
Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép trong trường hợp cấp thiết, Chính phủ quyết định loại tài sản được trưng dụng không thuộc phạm vi quy định tại Luật và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong thời gian gần nhất.
Cơ bản thống nhất với dự thảo về vấn đề này song Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần quy định rõ cơ chế bảo mật thông tin và trách nhiệm bồi thường nếu xảy ra sự cố rò rỉ dữ liệu trong quá trình trưng dụng hạ tầng số, dữ liệu.
Đồng thời, cần có hướng dẫn cụ thể việc “trưng dụng quyền truy cập” đối với các nền tảng dữ liệu, bảo đảm nguyên tắc cần thiết, hợp lý và hạn chế thấp nhất tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk cũng có ý kiến phải làm rõ phạm vi “hạ tầng số”, “hạ tầng viễn thông”. Lý do bởi đây là nhóm tài sản mới, phạm vi rộng, liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp và an toàn dữ liệu. Quy định rõ loại tài sản nào thuộc diện có thể trưng dụng, không mở rộng sang dữ liệu cá nhân, dữ liệu bí mật kinh doanh nếu không có căn cứ đặc biệt theo Luật.
Mặt khác, cần đánh giá kỹ tác động đối với khu vực kinh tế tư nhân vì việc mở rộng phạm vi tài sản trưng dụng có thể ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, chuỗi cung ứng và môi trường đầu tư. Cần có cơ chế hỗ trợ phục hồi hoạt động sản xuất sau khi kết thúc trưng dụng, bảo đảm nguyên tắc bồi thường đầy đủ, kịp thời.
Theo Bộ Tài chính, phương án trên có tác động tích cực là hạn chế sử dụng biện pháp trưng mua (chuyển quyền sở hữu) giúp giảm áp lực về nguồn ngân sách phải chi trả để mua tài sản.
Đồng thời, giúp bảo đảm quyền sở hữu tài sản của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư, giảm rủi ro bị Nhà nước chuyển quyền sở hữu tài sản; qua đó tạo môi trường đầu tư kinh doanh ổn định, minh bạch và an toàn hơn.