Nghị định số 352/2026/NĐ-CP vừa bổ sung, hoàn thiện nhiều quy định trực tiếp liên quan đến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, từ hình thức đầu tư, phân chia dự án thành phần đến giải phóng mặt bằng và xác định tổng mức đầu tư.
Nghị định số 352/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định liên quan trực tiếp đến việc chuẩn bị và triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.
Làm rõ hình thức đầu tư, phân chia dự án thành phần
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 352/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Đường sắt và Nghị định số 67/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về thiết kế kỹ thuật tổng thể và cơ chế đặc thù cho một số dự án đường sắt.
Trong đó, nhiều quy định liên quan trực tiếp đến việc chuẩn bị và triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.
Đáng chú ý, Nghị định số 352/2026/NĐ-CP bổ sung vào phạm vi điều chỉnh của Nghị định số 123/2025/NĐ-CP hai nội dung liên quan trực tiếp đến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, gồm quy định về bổ sung hình thức đầu tư và việc cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án thành các dự án độc lập.
Đối với việc lập, thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi và phê duyệt dự án, Nghị định quy định các nội dung này đối với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thực hiện theo hình thức đầu tư công được xác định tại Nghị quyết số 172/2024/QH15.
Trường hợp các dự án thành phần thuộc dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) hoặc thực hiện theo hình thức đầu tư kinh doanh, việc lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi và triển khai các bước tiếp theo được thực hiện theo quy định của Chính phủ về hoạt động xây dựng, quản lý chi phí đầu tư xây dựng, hợp đồng xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan.
Việc phân chia dự án thành phần và đề xuất hình thức đầu tư cũng được đặt ra ngay trong quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.
Theo Nghị định, Báo cáo giữa kỳ phải có các nội dung về tổng mức đầu tư xây dựng ước tính; sơ bộ hiệu quả kinh tế - xã hội; đánh giá sơ bộ rủi ro; định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD; đồng thời đề xuất phân chia dự án thành phần, hình thức đầu tư, tiến độ thực hiện và các dự án thành phần ưu tiên triển khai trước.
Đến Báo cáo nghiên cứu khả thi, nội dung về phân chia dự án thành phần và hình thức đầu tư tiếp tục được cụ thể hóa cùng với các nội dung như sự cần thiết, mục tiêu đầu tư; quy mô, địa điểm, nhu cầu sử dụng đất; phương án thiết kế; tiến độ; tổng mức đầu tư; nguồn vốn và khả năng thu hồi vốn.
Một cơ chế khác liên quan trực tiếp đến quá trình triển khai dự án là việc tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành các dự án độc lập.
Nghị định quy định các dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là dự án độc lập. Quy định này được đặt trong tổng thể các cơ chế chuẩn bị dự án, cùng với việc xác định dự án thành phần và hình thức đầu tư phù hợp đối với từng dự án thành phần.
Quy định cụ thể về tổng mức đầu tư
Nghị định số 352/2026/NĐ-CP cũng dành nhiều nội dung cho việc xác định, thẩm định tổng mức đầu tư của dự án. Theo đó, tổng mức đầu tư xây dựng ước tính được xác định trên cơ sở thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED), làm cơ sở phục vụ quá trình chuẩn bị dự án.
Đối với dự án được phân chia thành các dự án thành phần, dự án thành phần độc lập, tổng mức đầu tư của dự án được xác định trên cơ sở tổng hợp tổng mức đầu tư của các dự án thành phần.
Đáng chú ý, đối với các khoản mục chi phí chưa có quy định hoặc quy định của pháp luật Việt Nam chưa phù hợp, Nghị định cho phép tính toán trên cơ sở tham khảo các dự án đường sắt có tính chất và điều kiện triển khai tương tự trên thế giới.
Nghị định cũng quy định tổng mức đầu tư xây dựng được điều chỉnh khi dự án được điều chỉnh và trong các trường hợp được Quốc hội cho phép.
Cùng với xác định tổng mức đầu tư, Báo cáo nghiên cứu khả thi phải làm rõ nguồn vốn, khả năng thu hồi vốn, phân tích tài chính, phân tích rủi ro và khả năng đáp ứng nguồn vốn cho khai thác, bảo trì công trình sau khi đưa vào sử dụng.
Công tác thẩm định cũng được quy định cụ thể. Hội đồng thẩm định có sự tham gia của lãnh đạo Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan liên quan. Nội dung thẩm định bao gồm tổng mức đầu tư, thời gian và tiến độ thực hiện, nguồn vốn, hiệu quả kinh tế - xã hội cùng các nội dung chủ yếu khác của dự án.
Sau khi có kết quả thẩm định, chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ tổng mức đầu tư xây dựng gửi Kiểm toán Nhà nước để thực hiện kiểm toán. Thời gian thực hiện kiểm toán theo Nghị định không quá 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
Bên cạnh đó, Nghị định cho phép chủ đầu tư tổ chức thực hiện song song một số nhiệm vụ trong quá trình chuẩn bị dự án. Trường hợp phát sinh chi phí cần thiết do thực hiện song song, chủ đầu tư được bổ sung các khoản chi phí này theo quy định và quyết định trong thời hạn 20 ngày làm việc.
Như vậy, các quy định tại Nghị định số 352/2026/NĐ-CP tập trung cụ thể hóa nhiều nội dung phục vụ quá trình chuẩn bị và triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, từ phân chia dự án thành phần, lựa chọn hình thức đầu tư, tổ chức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến lập, thẩm định và xác định tổng mức đầu tư.
|
Nghị định 352 sửa đổi hai nghị định về đường sắt
Nghị định số 352/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2025/NĐ-CP và Nghị định số 67/2026/NĐ-CP liên quan đến thiết kế kỹ thuật tổng thể và cơ chế đặc thù cho một số dự án đường sắt.
Trong đó, Nghị định sửa đổi, bổ sung các quy định về phạm vi điều chỉnh; lập, thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi; thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED); Hội đồng thẩm định; trình tự, thủ tục thẩm định; quản lý chi phí và xác định tổng mức đầu tư xây dựng.
Nghị định cũng quy định việc xử lý chuyển tiếp đối với các dự án đường sắt đã được phê duyệt hoặc đã trình thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi trước thời điểm Nghị định có hiệu lực.
Nghị định số 352/2026/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành.
|