Hoàn thiện cơ chế quản lý kinh phí chi thường xuyên cho chương trình mục tiêu quốc gia tích hợp

Thông tư số 60/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính đã quy định thống nhất việc quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí chi thường xuyên ngân sách nhà nước thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia tích hợp.

Siết chặt quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực

Thông tư số 60/2026/TT-BTC áp dụng với các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân tham gia quản lý, sử dụng, quyết toán và thụ hưởng nguồn kinh phí thực hiện Chương trình.

Theo quy định, nguồn lực thực hiện Chương trình được bảo đảm từ ngân sách trung ương, bao gồm dự toán chi thường xuyên hằng năm của các bộ, cơ quan trung ương và nguồn bổ sung có mục tiêu cho địa phương. Cùng với đó, các địa phương căn cứ khả năng cân đối ngân sách và nhu cầu thực tế để chủ động bố trí nguồn vốn đối ứng, đồng thời huy động các nguồn lực hợp pháp khác nhằm triển khai hiệu quả các nội dung, nhiệm vụ được giao.

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là yêu cầu bảo đảm sử dụng kinh phí đúng mục tiêu, đúng đối tượng và tránh tình trạng chồng chéo trong hỗ trợ ngân sách. Theo đó, trường hợp cùng một đối tượng, địa bàn hoặc dự án đủ điều kiện thụ hưởng nhiều chính sách có cùng nội dung hỗ trợ thì được lựa chọn chính sách có mức hỗ trợ cao nhất. Việc hỗ trợ hoặc quyết toán trùng lặp cùng một nội dung từ nhiều nguồn kinh phí ngân sách nhà nước không được phép thực hiện.

Thông tư cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị được giao dự toán trong việc quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí. Việc sử dụng ngân sách phải gắn với kết quả đầu ra, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí. Những nhiệm vụ, hoạt động đã được thanh toán hoặc quyết toán từ nguồn kinh phí của các chương trình, đề án, dự án khác sẽ không được tiếp tục quyết toán từ nguồn kinh phí của Chương trình mục tiêu quốc gia.

Để tăng cường hiệu quả quản lý nguồn lực, Thông tư cho phép các cơ quan, đơn vị xem xét áp dụng hình thức mua sắm tập trung đối với hàng hóa, dịch vụ sử dụng ngân sách nhà nước thuộc Chương trình theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Đồng thời, người đứng đầu cơ quan, đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ có trách nhiệm quyết định chi tiêu trong phạm vi dự toán được giao và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định cụ thể về hồ sơ, thủ tục thanh toán, quyết toán đối với các nhiệm vụ được thực hiện thông qua hợp đồng với tổ chức, đơn vị khác; trách nhiệm kiểm tra, giám sát của cơ quan được giao dự toán; cũng như phương thức hỗ trợ đối với hộ gia đình thông qua người đại diện hợp pháp nhằm bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình sử dụng ngân sách.

Thống nhất các nội dung chi phục vụ triển khai Chương trình

Một trong những điểm nổi bật của Thông tư số 60/2026/TT-BTC là quy định tương đối đầy đủ các nhóm nội dung chi thường xuyên phục vụ triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia.

Theo đó, nguồn kinh phí được sử dụng cho các hoạt động đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực; tổ chức hội nghị, hội thảo; công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật; biên soạn tài liệu hướng dẫn; điều tra, khảo sát; kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Chương trình.

Thông tư cũng dành nhiều nội dung cho các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở khu vực nông thôn. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, thuê chuyên gia tư vấn, tổ chức nghiên cứu, khảo sát, xây dựng cơ sở dữ liệu, triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ được thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành và trong phạm vi nguồn kinh phí được giao.

Đối với lĩnh vực phát triển kinh tế nông thôn, Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tiếp tục được quan tâm thông qua nhiều cơ chế hỗ trợ cụ thể. Trong đó, kinh phí từ Chương trình được sử dụng để hỗ trợ xây dựng và đăng ký nhãn hiệu, sở hữu công nghiệp hoặc bản quyền tác giả cho sản phẩm OCOP với mức hỗ trợ tối đa không quá 35 triệu đồng cho mỗi nhãn hiệu hoặc hình thức đăng ký khác.

Hoạt động đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP hằng năm cũng được bố trí kinh phí thực hiện. Các sản phẩm được công nhận đạt hạng 5 sao, 4 sao và 3 sao được thưởng tương ứng 15 triệu đồng, 10 triệu đồng và 8 triệu đồng cho mỗi sản phẩm. Trường hợp sản phẩm được nâng hạng sao sẽ được thưởng phần chênh lệch giữa hai mức độ sao theo quy định.

Ngoài ra, Thông tư còn quy định cơ chế tài chính đối với nhiều nội dung thành phần quan trọng của Chương trình như hoàn thiện quy hoạch; phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn; phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại và đa giá trị; phát triển nguồn nhân lực; nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính công; phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; xây dựng môi trường và cảnh quan nông thôn; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội; bảo đảm quốc phòng, an ninh; nâng cao năng lực quản lý, truyền thông, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Chương trình.

Hiện nay, Thông tư số 60/2026/TT-BTC đang được triển khai thực hiện, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí chi thường xuyên ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030. Thông tư đồng thời thay thế Thông tư số 55/2023/TT-BTC và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan, đánh dấu bước chuyển sang cơ chế quản lý kinh phí phù hợp với giai đoạn thực hiện Chương trình mới.

Đối với các nhiệm vụ thuộc ba Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 được cấp có thẩm quyền cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân đến hết năm 2026, việc quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ theo thời hạn được cho phép.

Việc ban hành Thông tư 60/2026/TT-BTC góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý kinh phí thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn mới, tạo cơ sở để các bộ, ngành và địa phương chủ động triển khai nhiệm vụ, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước trong phát triển nông thôn, giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.