Không để thủ tục rườm rà khiến doanh nghiệp phải đi “vòng vo”

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp. Nguồn ảnh: Chinhphu.vn

Ngày 8/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp với sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương và đại diện cộng đồng doanh nghiệp. Trọng tâm cuộc làm việc là rà soát việc thực thi chính sách thuế, hải quan và tìm giải pháp xử lý những vướng mắc còn tồn tại trong thực tiễn.

Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) bày tỏ sự đồng tình với đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp cho nhóm hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ trong giai đoạn 2026–2027. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng những vướng mắc hiện nay không chỉ nằm ở chính sách, mà còn ở cách thức thực thi.

Trên cơ sở đó, VCCI đề xuất cần thay đổi cách tiếp cận trong cải cách, không chỉ dừng ở việc cắt giảm thủ tục mà phải hướng tới xây dựng một hệ thống chính sách ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo cao hơn. Đồng thời, việc áp dụng quản lý rủi ro cần được đẩy mạnh để vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tốt, tháo gỡ các điểm chồng chéo giữa các cơ quan quản lý.

Theo phản ánh từ doanh nghiệp, vẫn còn bốn nhóm vấn đề cần ưu tiên xử lý: (i) doanh nghiệp lo ngại các nghĩa vụ đã hoàn tất vẫn có thể bị xem xét lại sau nhiều năm; (ii) sự thiếu thống nhất trong cách hiểu và áp dụng quy định giữa các cơ quan và địa phương; (iii) quá trình chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm chưa thực sự đồng bộ và (iv) ranh giới giữa vi phạm và rủi ro khách quan còn chưa rõ ràng.

(Góp ý từ VCCI)

Theo ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở khâu thực thi và chi phí tuân thủ.

"Do hạn chế về công nghệ, nhiều doanh nghiệp phải thuê dịch vụ bên ngoài để thực hiện thủ tục thuế, làm gia tăng chi phí hoạt động. Vì vậy, hiệp hội đề xuất tiếp tục đơn giản hóa quy trình kê khai, nộp thuế và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ thiết thực hơn", ông Nguyễn Văn Thân nêu rõ.

Không chỉ dừng ở vấn đề thủ tục, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam còn kiến nghị mở rộng cơ hội tham gia thị trường cho khu vực này, thông qua việc tiếp cận các dự án đầu tư công, chuỗi cung ứng của doanh nghiệp lớn và khu vực FDI. Song song đó, cần cải thiện khả năng tiếp cận vốn, bao gồm tín dụng ưu đãi và các mô hình tài chính mới như ngân hàng số chuyên biệt, nhằm giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết ngành tài chính đã đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, hướng tới mô hình quản lý hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Theo đó, hàng chính sách hỗ trợ đã được triển khai như giảm 2% thuế giá trị gia tăng, miễn giảm một số loại phí, lệ phí, gia hạn thời gian nộp thuế và tiền thuê đất, cũng như điều chỉnh thuế đối với xăng dầu nhằm giảm chi phí đầu vào cho sản xuất, kinh doanh.

Một điểm đáng chú ý khác là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế, với các dịch vụ điện tử, hóa đơn điện tử và hệ thống định danh số ngày càng được mở rộng. Đồng thời, các chương trình tập huấn, đối thoại cũng được tổ chức thường xuyên nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các thay đổi từ phương thức thuế khoán sang kê khai.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là đảm bảo tính thống nhất trong thực thi chính sách, giảm thiểu tối đa việc yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại thông tin đã có và đẩy mạnh quản lý theo rủi ro. Đồng thời, việc xử lý kiến nghị phải gắn với trách nhiệm cụ thể, tiến độ rõ ràng và kết quả thực chất.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn. Nguồn ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân

"Tổng quy mô các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất trong 7 tháng đầu năm 2026 ước đạt khoảng 173.600 tỷ đồng. Nhờ đó, áp lực tài chính của doanh nghiệp được giảm bớt, dòng tiền được cải thiện. Đồng thời, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế đã giảm khoảng 51% so với năm 2024, tương đương khoảng 4.400 tỷ đồng".

Từ các vấn đề đặt ra, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp rà soát, phân loại toàn bộ kiến nghị để xử lý dứt điểm. Nguyên tắc thực hiện là mỗi nội dung phải xác định cụ thể cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kết quả đầu ra.

Cùng với đó, Văn phòng Chính phủ được giao phối hợp với Bộ Tài chính sớm hoàn thiện thông báo kết luận trong vòng 2 ngày làm việc, đồng thời theo dõi tiến độ triển khai và định kỳ báo cáo tại các phiên họp Chính phủ cho đến khi các vướng mắc được giải quyết triệt để.

Đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền, Bộ Tài chính phải khẩn trương xử lý hoặc ban hành hướng dẫn trước ngày 31/8/2026, bảo đảm không để doanh nghiệp phải kiến nghị lặp lại. Song song, cần rà soát các hồ sơ tồn đọng, công khai tình trạng xử lý và nghiên cứu áp dụng cơ chế hoàn thuế giá trị gia tăng tự động dựa trên quản lý rủi ro ngay trong năm 2026.

Riêng lĩnh vực hải quan, trọng tâm là tiếp tục xử lý các điểm nghẽn liên quan đến thông quan, kiểm tra chuyên ngành, doanh nghiệp chế xuất và kho ngoại quan. Việc đẩy mạnh thông quan tập trung, số hóa chứng từ và chia sẻ dữ liệu cần được tăng tốc, đi kèm nguyên tắc không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin đã có.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành theo cơ chế một cửa, bảo đảm tiến độ xử lý rõ ràng, tránh tình trạng kéo dài hoặc chồng chéo. Đồng thời, phải chấn chỉnh việc phát sinh thủ tục ngoài quy định, kiên quyết xử lý các biểu hiện gây phiền hà, nhũng nhiễu trong quá trình thực thi.

Về phía doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, hải quan, bảo đảm tính trung thực trong kê khai và chủ động nâng cao năng lực tuân thủ. Doanh nghiệp cũng cần kịp thời phản ánh các trường hợp bị yêu cầu hồ sơ không đúng quy định hoặc bị chậm xử lý không rõ lý do. Các cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm xử lý và phản hồi rõ ràng.

“Chính phủ nhất quán quan điểm hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ ở chính sách mà phải thể hiện bằng từng hồ sơ được giải quyết đúng hạn, từng thủ tục được rút ngắn và từng chi phí được cắt giảm”, Phó Thủ tướng khẳng định.