Khu công nghiệp sinh thái phải trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp TP. Hà Nội tổ chức Hội nghị trao đổi, hướng dẫn doanh nghiệp cung cấp thông tin về chuyển đổi khu công nghiệp hiện hữu sang khu công nghiệp sinh thái.

Chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái là tất yếu

Trong bối cảnh hiện nay, phát triển xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên đang ngày càng trở thành những yêu cầu quan trọng đối với hoạt động sản xuất công nghiệp và thương mại quốc tế. Các tập đoàn đa quốc gia, đang từng bước nâng cao các tiêu chuẩn về môi trường, năng lượng, phát thải carbon và tính bền vững trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Điều đó đặt ra yêu cầu mới đối với các khu công nghiệp và doanh nghiệp, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội để đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Trong xu thế đó, ngày 29/6/2026, UBND TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định số 80/2026/QĐ-UBND quy định tiêu chí khu, cụm công nghiệp sinh thái, lộ trình và cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi. Cụ thể hóa chủ trương này, Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp TP. Hà Nội đang triển khai xây dựng Đề án chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu trên địa bàn Thành phố theo định hướng này.

Nằm trong lộ trình triển khai xây dựng Đề án, ngày 10/11, tại Khu công nghiệp Thăng Long, Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị trao đổi, hướng dẫn doanh nghiệp cung cấp thông tin về chuyển đổi khu công nghiệp hiện hữu sang khu công nghiệp sinh thái.

“Chuyển đổi khu công nghiệp sinh thái không chỉ là yêu cầu thực hiện quy định của thành phố, mà quan trọng hơn phải mang lại lợi ích kinh tế thiết thực cho chính các doanh nghiệp”, ông Đoàn Quý Linh, Phó Trưởng ban Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp TP. Hà Nội nhấn mạnh tại Hội nghị.

Cụ thể hơn, theo ông Linh, có 3 lợi ích lớn sẽ đem lại cho doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái. Thứ nhất là sẽ giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả hoạt động. Thông qua sử dụng tiết kiệm điện, nước, nguyên vật liệu; cải tiến quy trình sản xuất, tái sử dụng tài nguyên và giảm chi phí xử lý chất thải, doanh nghiệp có thể giảm giá thành sản phẩm, nâng cao năng suất và hiệu quả kinh doanh.

Cùng với đó, quá trình chuyển đổi sẽ nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Ngày càng nhiều khách hàng và tập đoàn quốc tế quan tâm đến nguồn gốc năng lượng, mức phát thải và các tiêu chuẩn môi trường trong quá trình sản xuất. Doanh nghiệp chủ động chuyển đổi xanh sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để duy trì đơn hàng, mở rộng thị trường và tham gia vào những chuỗi giá trị có yêu cầu cao hơn.

Thúc đẩy giá trị kinh tế mới

Ông Linh cũng cho rằng, chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái sẽ tạo ra những giá trị kinh tế mới thông qua liên kết và cộng sinh công nghiệp. Thông qua sử dụng chung hạ tầng, chia sẻ nguồn lực, tận dụng phụ phẩm, nhiệt thải, nước có khả năng tái sử dụng và các dịch vụ kỹ thuật chung, các doanh nghiệp có thể giảm chi phí và tạo ra những giá trị mà từng doanh nghiệp riêng lẻ khó có thể thực hiện.

“Điểm khác biệt của khu công nghiệp sinh thái không chỉ nằm ở việc từng doanh nghiệp tự cải thiện hoạt động sản xuất của mình, mà còn ở khả năng hợp tác giữa các doanh nghiệp và với nhà đầu tư hạ tầng”, ông Linh nêu phân tích, đồng thời nhấn mạnh thêm rằng, chuyển đổi phải có lộ trình phù hợp, bảo đảm tính khả thi và sự ổn định trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Quan điểm của Ban Quản lý Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội là việc chuyển đổi không thể thực hiện theo cách áp đặt các tiêu chí một cách máy móc, mà phải xuất phát từ thực tiễn, có lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả kinh tế và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư hạ tầng và doanh nghiệp;

Thông qua Đề án chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu trên địa bàn Thành phố theo định hướng này, Ban Quản lý Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp TP. Hà Nội mong muốn nhận diện những giải pháp có hiệu quả rõ ràng, những hạng mục cần đầu tư chung và những vấn đề cần có sự hỗ trợ của Thành phố để doanh nghiệp có điều kiện chuyển đổi thuận lợi hơn.

Cũng theo lãnh đạo Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội, hiện đơn vị này đang triển khai khảo sát, đánh giá hiện trạng các khu công nghiệp đang hoạt động trên địa bàn thành phố, trong đó Khu công nghiệp Thăng Long là một trong những khu công nghiệp được tập trung đánh giá bước đầu. Mục tiêu của hoạt động khảo sát là xác định khách quan những tiêu chí đã đáp ứng, những nội dung còn hạn chế, khó khăn, vướng mắc và nhu cầu hỗ trợ của doanh nghiệp.

“Trên cơ sở kết quả khảo sát, Ban Quản lý sẽ nghiên cứu, đề xuất UBND thành phố lộ trình chuyển đổi và các giải pháp, cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp”, ông Linh cho biết và bày tỏ mong muốn các doanh nghiệp phản ánh thẳng thắn những khó khăn, đặc biệt là về chi phí đầu tư, công nghệ, năng lượng, hạ tầng và các yêu cầu từ khách hàng, công ty mẹ. Quá trình khảo sát không chỉ nhằm biết doanh nghiệp đang đáp ứng được bao nhiêu tiêu chí, mà quan trọng hơn là doanh nghiệp đang cần hỗ trợ gì để có thể chuyển đổi hiệu quả hơn.

“Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội xác định việc xây dựng Đề án không chỉ nhằm hoàn thành nhiệm vụ được giao, mà phải tạo ra những chuyển biến thực chất trong hoạt động của các khu công nghiệp. Quá trình triển khai không chỉ yêu cầu doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi, mà phải đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi; không chỉ xác định các tiêu chí chưa đạt, mà quan trọng hơn là tìm ra giải pháp, nguồn lực và cơ chế để từng bước đáp ứng các tiêu chí”, ông Linh nhấn mạnh.