Kiểm toán nhà nước kiến nghị xử lý hơn 2.845,6 tỷ đồng tại Tây Ninh

Hội nghị công bố Quyết định kiểm toán tại tỉnh Tây Ninh.

Theo Báo cáo kiểm toán, năm 2025, dưới sự chỉ đạo của chính quyền địa phương hai cấp, Tây Ninh đã đạt được những kết quả kinh tế khả quan. Tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 9,52%, đứng thứ hai tại vùng Đông Nam Bộ và xếp thứ 8 trong tổng số 34 tỉnh, thành cả nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội sau hợp nhất với tỉnh Long An, kết quả kiểm toán cũng chỉ ra công tác quản lý tài chính - ngân sách vẫn còn một số tồn tại cần khắc phục. Báo cáo kiểm toán nêu rõ tổng kiến nghị xử lý là hơn 2.845,6 tỷ đồng, trong đó kiến nghị xử lý tài chính bao gồm kiến nghị tăng thu ngân sách hơn 128,4 tỷ đồng, thu hồi và giảm chi ngân sách hơn 1.386 tỷ đồng; Kiến nghị giảm lỗ hơn 633,3 tỷ đồng, cùng với kiến nghị khác hơn 697,8 tỷ đồng bao gồm hoàn trả các quỹ, bổ sung vốn điều lệ và điều chỉnh nguồn cải cách tiền lương.

Nhiều bất cập trong công tác quản lý, thu nộp thuế

Trong lĩnh vực quản lý thuế, một số bất cập từ khâu thuế xuất nhập khẩu đến thu nội địa đã được cơ quan kiểm toán ghi nhận. Đối với thuế xuất nhập khẩu, Chi cục Hải quan khu vực XVII chưa hoàn thành chỉ tiêu thu hồi nợ thuế chuyên thu quá hạn; đồng thời, việc quản lý thu, nộp phí, lệ phí hải quan cũng còn tình trạng chậm nộp ngân sách nhà nước, với số tiền phí hải quan thu được trong năm 2025 là gần 19,2 tỷ đồng.

Công tác kiểm tra sau thông quan còn nhiều tồn tại chưa được khắc phục sau các kết luận, kiến nghị của các Đoàn KTNN trước, như chưa chủ động lập kế hoạch rà soát, kiểm tra sau thông quan đối với một số loại mặt hàng cụ thể. Bên cạnh đó là các sai sót trong xác định mã số hàng hóa không phù hợp, dẫn đến ấn định thuế sai; bỏ sót nhiều mặt hàng do doanh nghiệp áp sai mã để hưởng thuế suất thấp.

Về thu nội địa, việc xác định chưa đúng thu nhập chịu thuế trong chuyển nhượng bất động sản đã dẫn đến tình trạng nhiều trường hợp bị thu thừa hoặc thu thiếu thuế thu nhập cá nhân.

Đáng chú ý, qua quá trình kiểm tra 11 doanh nghiệp có giao dịch liên kết, cơ quan kiểm toán phát hiện các đơn vị này đã xác định chi phí lãi vay được trừ chưa đúng quy định, dẫn đến việc kê khai thiếu gần 14,2 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp và phải điều chỉnh giảm lỗ hơn 632,7 tỷ đồng.

Khâu hoàn thuế giá trị gia tăng cũng ghi nhận việc hoàn thuế đối với các khoản chi phí phát sinh trước khi được cấp giấy phép xây dựng, số tiền thuế giá trị gia tăng đã hoàn phải thu hồi hơn 42,1 tỷ đồng.

Chậm giải ngân vốn đầu tư và vướng mắc trong quản lý tài sản công

Về công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản và chi thường xuyên, tiến độ thực hiện và giải ngân vẫn còn chậm. Báo cáo cho biết tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 của tỉnh đạt 89,6%, chưa đạt mục tiêu phấn đấu giải ngân 100% theo quy định; trong khi đó, nguồn vốn kéo dài sang năm 2025 cũng chỉ giải ngân được 53,4%.

Bên cạnh đó, tỉnh Tây Ninh chưa nộp trả ngân sách trung ương hơn 196,9 tỷ đồng vốn đầu tư công đã hết hạn thực hiện; đồng thời, số dư tạm ứng hợp đồng quá thời hạn là hơn 1.400,7 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là do nhà thầu phá sản, chậm hoàn thiện thủ tục hoàn ứng hoặc người dân chưa đồng ý nhận tiền đền bù giải phóng mặt bằng.

Trong lĩnh vực chi thường xuyên, việc chậm xử lý tồn quỹ ngân sách cấp huyện chuyển về cấp xã đã dẫn đến các xã, phường khi được nhận kinh phí đã chuyển nguồn sang năm sau, hạch toán vào mục nguồn tăng thu, tiết kiệm chi (trong khi thực tế các xã, phường không có tăng thu, tiết kiệm chi). Theo báo cáo của Kho bạc Nhà nước khu vực XVIII, tổng số chuyển nguồn tăng thu, tiết kiệm chi của 96 xã, phường từ nguồn này là hơn 777,1 tỷ đồng.

Công tác quản lý thu giá dịch vụ rác thải sinh hoạt cũng chưa chặt chẽ. Các xã, phường được kiểm toán chưa lập đầy đủ danh sách các hộ gia đình có phát sinh rác thải sinh hoạt để tổ chức thu giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt; chưa tổ chức kiểm tra, giám sát việc thu giá dịch vụ này của đơn vị thu, dẫn đến chưa thực hiện đúng lộ trình thu giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt theo quy định của UBND tỉnh (trước hợp nhất), khiến ngân sách nhà nước tiếp tục phải cấp bù kinh phí cho các hoạt động thu gom.

Ngoài ra, việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế còn có những trường hợp xác định sai mức trợ cấp và chưa phù hợp về đối tượng thụ hưởng.

Quá trình sáp nhập đơn vị hành chính cũng bộc lộ một số khó khăn trong công tác quản lý tài sản công và nguồn lực tài chính. Tiến độ triển khai phương án sắp xếp lại cơ sở nhà, đất còn chậm. Báo cáo kiểm toán nêu rõ có 276 cơ sở nhà, đất chưa ban hành quyết định điều chuyển; còn 323 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành thủ tục chuyển giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà thuộc UBND cấp xã để có kế hoạch khai thác, dẫn đến các cơ sở nhà, đất bị bỏ trống, không có người quản lý, xuống cấp do không được chăm sóc, bảo dưỡng.

Về nguồn cải cách tiền lương, kết quả kiểm toán xác định số liệu thực tế đã tăng thêm hơn 643,7 tỷ đồng so với báo cáo của Sở Tài chính gửi Bộ Tài chính. Tỉnh cũng chưa xác định nguồn cải cách tiền lương từ nguồn 70% tăng thu thực hiện so với dự toán năm 2025 để tạo nguồn cho năm 2026, với số tiền hơn 5.018,6 tỷ đồng.

Ngoài ra, Báo cáo kiểm toán cũng nêu rõ công tác bàn giao tài chính khi sáp nhập các đơn vị hành chính chưa thực hiện đầy đủ các nội dung; số liệu chưa khớp đúng với Kho bạc Nhà nước; chưa lập biên bản kiểm kê tài chính và chưa rà soát, xử lý dứt điểm các kết luận thanh tra, kiểm toán từ những năm trước.