Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027, trong đó nhấn mạnh các lĩnh vực sử dụng nguồn lực lớn như ngân sách, đầu tư công, đất đai, tài sản công, vốn nhà nước tại doanh nghiệp và tài chính - ngân hàng.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027. Ảnh: VPQH
Dự kiến thực hiện 139 nhiệm vụ kiểm toán trong năm 2027
Báo cáo tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều ngày 21/9, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, trong năm 2026, Kiểm toán Nhà nước tiếp tục đổi mới hoạt động, tập trung kiểm toán tại những lĩnh vực, địa bàn dễ phát sinh nguy cơ vi phạm.
Theo kế hoạch năm 2026, Kiểm toán Nhà nước thực hiện 132 nhiệm vụ, tổ chức thành 180 đoàn kiểm toán. Đến ngày 30/8, toàn ngành đã xét duyệt 143 kế hoạch kiểm toán, triển khai 133 đoàn; trong đó 105 đoàn đã kết thúc và ban hành 70 báo cáo kiểm toán.
Đáng chú ý, trong 8 tháng đầu năm 2026, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý về tài chính hơn 80.000 tỷ đồng và 47 triệu USD, theo Tổng Kiểm toán Nhà nước. Mức kiến nghị này, theo báo cáo, đã cao gần gấp đôi so với cả năm 2025.
Cùng với việc kiến nghị xử lý về tài chính, Kiểm toán Nhà nước chú trọng kiến nghị tháo gỡ những vướng mắc, bất cập về cơ chế, chính sách. Trong 8 tháng đầu năm, cơ quan này đã kiến nghị sửa đổi một số nội dung không còn phù hợp với quy định của Nhà nước và thực tiễn đối với 138 văn bản.
Tổng Kiểm toán Nhà nước cũng nhấn mạnh hiệu lực của hoạt động kiểm toán không chỉ nằm ở số lượng kết luận, kiến nghị được ban hành mà quan trọng là kết quả thực hiện trên thực tế. Trong 8 tháng, Kiểm toán Nhà nước đã triển khai 79 cuộc kiểm tra tình hình thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán, qua đó góp phần thúc đẩy việc thực hiện các kiến nghị tài chính.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng chủ trì phiên họp. Ảnh: VPQH
Theo định hướng năm 2027, Kiểm toán Nhà nước dự kiến thực hiện 139 nhiệm vụ kiểm toán, trong đó bảo đảm kiểm toán 100% các bộ, cơ quan trung ương và địa phương; đồng thời tăng tỷ trọng kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin.
Trong 6 nhóm lĩnh vực dự kiến tập trung kiểm toán, nhóm đầu tiên là quản lý, sử dụng tài sản, tài chính công và ngân sách nhà nước. Dự kiến sẽ kiểm toán quản lý, sử dụng tài sản, tài chính công và ngân sách nhà nước tại 9 bộ, cơ quan trung ương, đơn vị; kiểm toán quyết toán đối với 34/34 cơ quan trung ương và báo cáo quyết toán của 34 địa phương.
Bên cạnh đó, Kiểm toán Nhà nước dự kiến thực hiện 24 chuyên đề, 7 chủ đề về kiểm toán hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin; 31 cuộc kiểm toán dự án đầu tư công. Trong lĩnh vực doanh nghiệp và tổ chức tài chính - ngân hàng, dự kiến kiểm toán Ngân hàng Nhà nước, 9 tập đoàn, tổng công ty và các tổ chức tài chính, ngân hàng.
Kiểm toán để nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực
Thẩm tra dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với dự kiến kế hoạch, đồng thời đề nghị Kiểm toán Nhà nước tiếp tục rà soát theo hướng giảm đầu mối, tăng chiều sâu và tính liên thông.
Đối với kiểm toán ngân sách, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tập trung đánh giá việc thực hiện Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, nhất là phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, lập, phân bổ, chấp hành và quyết toán ngân sách, chuyển nguồn, kết dư, dự phòng ngân sách, quản lý tài sản, dự án và công nợ. Cùng với đó là đánh giá chất lượng phân bổ, hiệu quả sử dụng nguồn lực, kết quả đầu ra và tác động tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với đầu tư xây dựng, chương trình, dự án, cơ quan thẩm tra đề nghị chú trọng kiểm toán hoạt động nguồn lực, huy động nguồn lực, khả năng hấp thụ vốn, tiến độ và kết quả đầu ra; đồng thời đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội đối với những dự án đã có đủ thời gian và dữ liệu. Với doanh nghiệp và tổ chức tài chính - ngân hàng, trọng tâm được đề nghị là hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản, hiệu suất sử dụng tài sản, hiệu quả đầu tư và những khoản chi có nguy cơ thất thoát, lãng phí.
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao báo cáo của Tổng Kiểm toán Nhà nước và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính. Chủ tịch Quốc hội lưu ý hoạt động kiểm toán không chỉ hướng tới việc thực hiện nhiều cuộc kiểm toán hay xử lý nhiều sai phạm, mà quan trọng là tăng tính cảnh báo, phòng ngừa, góp phần xây dựng hệ thống quản lý từ Trung ương đến địa phương và chỉ ra những vấn đề cần điều chỉnh.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị trong thời gian tới, Kiểm toán Nhà nước tập trung nâng cao tính cảnh báo, phòng ngừa và tham mưu chính sách; tiếp tục tăng tỷ trọng kiểm toán hoạt động, chuyên đề, công nghệ thông tin, môi trường, đồng thời bảo đảm mỗi chuyên đề có mục tiêu rõ ràng và sản phẩm có giá trị cho công tác quản lý, giám sát.
Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh kế hoạch kiểm toán là một bộ phận quan trọng trong hệ thống thông tin phục vụ Chính phủ và Quốc hội, đề nghị Kiểm toán Nhà nước cung cấp những thông tin độc lập, khách quan, có chiều sâu, có giá trị cho hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, năm 2027, Kiểm toán Nhà nước dự kiến thực hiện 139 nhiệm vụ kiểm toán. Ảnh: VPQH
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với nguyên tắc xây dựng kế hoạch và các nhiệm vụ kiểm toán năm 2027, trong đó có kiểm toán báo cáo quyết toán tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương; tăng tỷ trọng kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát kế hoạch, tập trung vào các lĩnh vực, chương trình, chính sách và dự án sử dụng nguồn lực lớn, có rủi ro cao, trong đó có đầu tư công, dự án quan trọng quốc gia, đất đai, tài sản công, vốn và tài sản nhà nước tại doanh nghiệp, tài chính - ngân hàng, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Đối với kiểm toán ngân sách và quyết toán năm 2026, cần chú trọng việc thực hiện Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó có phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, chuyển giao tài sản, dự án, công nợ và nguồn kinh phí sau sắp xếp.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng tỷ trọng kiểm toán hoạt động, chuyên đề, môi trường và công nghệ thông tin phải gắn với đánh giá tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và khả năng cảnh báo rủi ro; đồng thời đẩy mạnh kiểm toán dựa trên dữ liệu, kiểm toán từ xa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Kiểm toán Nhà nước tiếp tục theo dõi việc thực hiện các kết luận kiểm toán, nhất là những kiến nghị liên quan sửa đổi văn bản pháp luật; đồng thời hoàn thiện báo cáo công tác năm 2026 và dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027 để gửi đại biểu Quốc hội nghiên cứu, tham gia ý kiến và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 theo quy định.