TP.Hồ Chí Minh định hướng phát triển Tân Phước thành đô thị cảng thông minh gắn với Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ, qua đó hình thành hệ sinh thái kinh tế mới, nơi dòng hàng hóa, vốn, dữ liệu, công nghệ và nhân lực chất lượng cao cùng hội tụ.
Với lợi thế cảng biển, TP. Hồ Chí Minh định hướng xây dựng hệ sinh thái cảng thông minh Tân Phước. Ảnh: Nguyễn Long
Từ lợi thế cảng biển đến hệ sinh thái kinh tế mới
Ngày 21/8, tại hội thảo “Kiến tạo đô thị cảng thông minh Tân Phước - Hạt nhân của Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ trong cực tăng trưởng phía Nam TP.Hồ Chí Minh”, lãnh đạo TP.Hồ Chí Minh nhấn mạnh yêu cầu biến lợi thế vị trí của Tân Phước thành năng lực cạnh tranh, từng bước hình thành đô thị cảng thông minh gắn với Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ.
Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh cho rằng, phường Tân Phước đang đứng trước những thời cơ và yêu cầu phát triển mới khi sở hữu vị trí chiến lược trong khu vực cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, có hệ thống giao thông liên vùng và định hướng hình thành Khu thương mại tự do gắn với cảng biển.
Những lợi thế này đặt ra yêu cầu nhìn nhận đầy đủ hơn về vị trí, vai trò của Tân Phước trong cấu trúc đô thị, công nghiệp, logistics và kinh tế biển của TP.Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới. Theo đó, vấn đề đặt ra là làm thế nào biến lợi thế địa lý thành lợi thế phát triển, biến vị trí cửa ngõ thành năng lực cạnh tranh ở tầm quốc gia và quốc tế.
Ông Nguyễn Công Vinh nhấn mạnh, kiến tạo thành công một đô thị cảng thông minh gắn với Khu thương mại tự do sẽ tạo ra một hệ sinh thái kinh tế hoàn toàn mới, nơi dòng hàng hóa, dòng vốn, dòng dữ liệu, dòng công nghệ và dòng nhân lực chất lượng cao cùng hội tụ và tương tác. Giá trị tạo ra khi đó sẽ lớn hơn nhiều lần giá trị của hạ tầng cảng biển đơn thuần.
TP.Hồ Chí Minh xác định 3 nguyên tắc trong quá trình phát triển đô thị cảng thông minh Tân Phước. Trước hết, quy hoạch phải đi trước một bước, không chỉ về thời gian mà còn về tư duy, phải dự báo được mô hình kinh tế và định hướng phát triển trong dài hạn.
Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố, hạ tầng cũng không còn chỉ là đường, cầu cảng hay kho bãi. Trong nền kinh tế số, dữ liệu, hạ tầng số, trung tâm điều hành thông minh và các nền tảng số cũng là hạ tầng phát triển.
Bên cạnh đó, sức cạnh tranh của một đô thị trong tương lai không chỉ được quyết định bởi quy mô xây dựng mà còn bởi chất lượng thể chế và môi trường phát triển.
Hướng tới đô thị cảng tích hợp
Theo ông Huỳnh Trung Sơn, Chủ tịch UBND phường Tân Phước, việc định vị Tân Phước trong tọa độ chiến lược của cực tăng trưởng phía Nam TP.Hồ Chí Minh cần được nhìn nhận từ tổng thể công nghiệp, cảng biển, đô thị đến mô hình đô thị cảng thông minh.
Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Đoan Trang
Tân Phước có diện tích khoảng 83 km², dân số khoảng 31.000 người. Địa phương nằm tại điểm kết nối của Quốc lộ 51, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, tuyến đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu, Vành đai 4 và các tuyến kết nối sân bay quốc tế Long Thành.
Với vị trí trong vùng trung tâm công nghiệp - cảng biển - logistics, Tân Phước có lợi thế kết nối trực tiếp với các khu công nghiệp lớn, cảng Cái Mép - Thị Vải và các trục giao thông chiến lược như cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đường 991B, cầu Phước An. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ trong giai đoạn tới.
Theo định hướng được các đại biểu nêu tại hội thảo, Tân Phước tập trung khai thác hiệu quả mô hình phức hợp Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ với cấu trúc “cảng biển - logistics - công nghiệp - đô thị dịch vụ - cảng hàng không quốc tế”, gắn kết với Trung tâm Tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh
Lãnh đạo phường Tân Phước định hướng phát triển theo mô hình đô thị cảng tích hợp “sản xuất - dịch vụ - sinh thái”. Trong đó, cảng biển nước sâu và Khu thương mại tự do là bệ đỡ kết nối toàn cầu; công nghiệp công nghệ cao và logistics thông minh tạo động lực; đô thị dịch vụ TOD (Transit-Oriented Development - Mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) quanh ga Cái Mép Hạ là nơi thu hút, giữ chân nhân tài; hạ tầng xanh thích ứng tự nhiên là nền tảng bảo đảm phát triển bền vững dài hạn.
Đồng thời, Tân Phước cũng đề xuất phát triển theo mô hình 5 lớp không gian gồm cảng biển - kinh tế, công nghiệp - chuỗi cung ứng, giao thông đa phương thức, hạ tầng năng lượng và đô thị - sinh thái.
|
UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành quyết định thành lập Khu thương mại tự do (FTZ) gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ, quy mô 4.174,35ha, trải rộng trên địa bàn phường Tân Phước và phường Tân Hải.
Theo quy hoạch, FTZ được tổ chức thành 3 khu chức năng với tám phân khu. FTZ Cái Mép Hạ lấy kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn làm nền tảng phát triển. Ngoài dịch vụ hậu cần cảng, khu vực còn thu hút công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu - phát triển, dịch vụ tài chính, thương mại quốc tế và trụ sở các tập đoàn đa quốc gia.
TP. Hồ Chí Minh đặt lộ trình phát triển FTZ theo ba giai đoạn: 2026-2030 hoàn thiện thể chế, bộ máy quản lý và hạ tầng công nghệ; 2031-2035 hình thành hệ sinh thái kinh tế hàng hải có sức cạnh tranh quốc tế; sau năm 2035 đưa FTZ trở thành hạt nhân của trung tâm kinh tế biển vùng Đông Nam Bộ và trung tâm trung chuyển hàng hóa quy mô châu Á.
|