Kiến tạo hệ sinh thái đầu tư chiến lược từ các khu công nghiệp, khu công nghệ cao

Sản xuất linh kiện điện tử tại Khu công nghiệp Quang Minh, Hà Nội.

Thay đổi chiến lược thu hút đầu tư - Yêu cầu tất yếu

Trên địa bàn Hà Nội hiện có 2 khu công nghệ cao, 1 khu công viên công nghệ thông tin; 24 khu công nghiệp (9 khu công nghiệp đang hoạt động; 5 khu công nghiệp đã thành lập và có nhà đầu tư hạ tầng; 10 khu công nghiệp đang lập quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000).

6 tháng đầu năm 2026, thu hút đầu tư vào các khu công nghệ cao và khu công nghiệp trên địa bàn thành phố đạt khoảng 588,2 triệu USD (quy đổi). Các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố đang có 740 dự án, khu công nghệ cao Hòa Lạc có 114 dự án.

Có thể thấy, các khu công nghệ cao và khu công nghiệp đã thực hiện hiệu quả công tác thu hút dòng vốn đầu tư, nhất là vốn đầu tư nước ngoài (FDI), qua đó góp phần quan trọng tạo động lực tăng trưởng kinh tế của thủ đô.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, quá trình thu hút đầu tư vào các khu công nghệ cao, khu công nghiệp của Hà Nội cũng chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Giá thuê đất công nghiệp tại Thủ đô cao hơn nhiều địa phương lân cận; do đó, Hà Nội không thể cạnh tranh theo lợi thế cũ “đất rẻ - lao động rẻ”. Bên cạnh đó, chất lượng dự án cũng là vấn đề cần bàn tới. Nếu vẫn thu hút bằng dự án gia công công nghệ thấp thì vừa khó thu hút, vừa khóa chặt quỹ đất vào mô hình tăng trưởng cũ, kéo theo hệ lụy môi trường và an sinh.

Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội đánh giá: thực tế này buộc Hà Nội phải chuyển đổi mạnh trong điều hành thực thi chiến lược thu hút đầu tư. Theo đó, ngay từ khâu “đầu vào”, phải lựa chọn dự án theo chuẩn công nghệ - môi trường - hiệu quả sử dụng đất. Ngoài ra, một yêu cầu cũng quan trọng không kém, đó là trong quá trình vận hành phải thiết lập cơ chế để buộc nâng cấp/đào thải trong suốt vòng đời dự án. Nghĩa là khi không đạt “chuẩn”, buộc phải dừng dự án.

Hiện nay, các định hướng lớn từ thành phố Hà Nội cũng đang cho thấy những thay đổi chiến lược về thu hút đầu tư cũng như phát triển các khu công nghệ cao, khu công nghiệp trên địa bàn thủ đô.

Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã xác định Hà Nội là “đầu não”, trung tâm R&D, tài chính, dịch vụ cao cấp. Các khu công nghiệp thế hệ mới của Thành phố sẽ được định hướng: quản trị thông minh (Smart IP), ứng dụng IoT/AI/Big Data/GIS/BIM để quản lý hạ tầng - năng lượng - môi trường; phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn; đồng thời tích hợp các cấu phần R&D, đổi mới sáng tạo, logistics, dịch vụ và nhà ở người lao động, hình thành hệ sinh thái công nghiệp - đô thị - dịch vụ.

Quyết liệt hành động

Từ định hướng cho đến kết quả thực tiễn là một quá trình dài chuyển đổi, đòi hỏi hành động đồng bộ từ nhiều cơ quan liên ngành. Với chủ trương phát triển khu công nghệ cao, khu công nghiệp thế hệ mới, Hà Nội đã và đang cho thấy những bước triển khai rất cụ thể.

Về thể chế, Hà Nội đã ban hành quy định về tiêu chí khu, cụm công nghiệp sinh thái trên địa bàn Thành phố; đặt ra các yêu cầu khu công nghiệp phải đầu tư xây dựng hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật và các dịch vụ cơ bản đồng bộ, đầy đủ theo quy định của pháp luật.

Còn về mặt thực tế, minh chứng cho định hướng hành động cụ thể được thấy rõ qua các dự án thu hút đầu tư mới. Tiêu biểu như dự án Nhà máy sản xuất linh kiện bán dẫn Viettel tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc với quy mô khoảng 27 ha và tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 1,3 tỷ USD đã được khởi công ngày 16/01/2026. Đây là dự án có ý nghĩa quan trọng, đóng vai trò động lực trong việc hình thành cụm công nghiệp bán dẫn - điện tử tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, tạo nền tảng thu hút các doanh nghiệp vệ tinh và thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị ngành công nghệ cao. Đồng thời Tập đoàn Meiko (Nhật Bản) tăng thêm 190 triệu USD vốn đầu tư tại Khu công nghiệp Quang Minh.

Bên cạnh đó, UBND Thành phố đã phê duyệt chủ trương đầu tư đối với 2 dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, gồm: khu công nghiệp Tiến Thắng với tổng vốn đầu tư 4.455,62 tỷ đồng (tương đương khoảng 168,14 triệu USD) và khu công nghiệp Phù Đổng với tổng vốn đầu tư 3.959,88 tỷ đồng (tương đương khoảng 149,43 triệu USD).

Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội cũng đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ 7 điều kiện trọng tâm để phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc tiệm cận mô hình quốc tế; đồng thời báo cáo đánh giá thực trạng, mục tiêu đầu tư và đề xuất các giải pháp, nhiệm vụ phát triển trong thời gian tới.

Mới đây, tại cuộc làm việc với Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội, ngày 10/7/2026, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cũng đã nhấn mạnh phương châm lấy doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời, yêu cầu tiếp tục tập trung hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng số, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng cường liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao để đón các dự án chiến lược trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ cao.

Khi các khu công nghệ cao và khu công nghiệp trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn quốc tế; những dự án công nghệ cao được triển khai, doanh nghiệp trong nước sẽ có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, trở thành nhà cung ứng linh kiện, đối tác nghiên cứu, đối tác sản xuất hoặc cùng phát triển các giải pháp đổi mới sáng tạo.

Quyết tâm phát triển các khu công nghệ cao, khu công nghiệp theo hướng xanh, hiện đại, Hà Nội đang từng bước kiến tạo hệ sinh thái đầu tư chiến lược để tối ưu hóa các dòng vốn đầu tư, nhất là nguồn vốn đầu tư nước ngoài.