Từ tham gia sâu hơn vào các cơ chế đa phương đến mở rộng hợp tác với các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI), chuyến công tác của Đoàn Kiểm toán nhà nước (KTNN) Việt Nam do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung dẫn đầu tại Kazakhstan và Slovakia cho thấy hội nhập quốc tế đang được đặt trong một yêu cầu rộng hơn: Không chỉ nâng cao vị thế của KTNN Việt Nam, mà quan trọng hơn là sự đóng góp của KTNN Việt Nam trong các tổ chức chuyên môn quốc tế; đồng thời, tiếp nhận tri thức, kinh nghiệm và những chuẩn mực mới để phục vụ hoàn thiện thể chế, đổi mới phương pháp và hiện đại hóa hoạt động kiểm toán.
Đoàn công tác của KTNN Việt Nam gặp xã giao và làm việc với KTNN Slovakia. Ảnh: BÉ NGỌC
Từ vị thế thành viên đến trách nhiệm đóng góp
Trên cương vị thành viên Ủy ban Kiểm toán ASOSAI nhiệm kỳ 2024-2027, Đoàn công tác KTNN Việt Nam do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung làm Trưởng đoàn đã tham dự Cuộc họp Ban Điều hành ASOSAI lần thứ 63 tại Kazakhstan, theo lời mời của Chủ tịch ASOSAI.
Với sự tham dự của 14 đoàn đại biểu cấp lãnh đạo các SAI, Cuộc họp thảo luận nhiều nội dung liên quan đến hoạt động của ASOSAI, từ đào tạo, phát triển năng lực, các đề án nghiên cứu, hoạt động của các nhóm công tác chuyên môn đến báo cáo tài chính năm 2025 và dự toán ngân sách giai đoạn 2027-2029.
KTNN Việt Nam cùng KTNN Iran tham gia giám sát việc bỏ phiếu lựa chọn Tổng Thư ký ASOSAI nhiệm kỳ 2027-2030 và SAI đăng cai Đại hội ASOSAI lần thứ 18. Đồng thời, KTNN Việt Nam tiếp tục tham gia các chương trình kiểm toán hợp tác về những vấn đề có ý nghĩa khu vực và toàn cầu, trong đó có cuộc kiểm toán hợp tác lần thứ 7 của Nhóm công tác về kiểm toán môi trường với chủ đề kiểm toán tài nguyên khoáng sản và Chương trình kiểm toán hợp tác toàn cầu về các hành động thích ứng với biến đổi khí hậu.
Những hoạt động này cho thấy vai trò của KTNN Việt Nam tại ASOSAI không chỉ dừng ở việc tham gia các cơ chế của Tổ chức, mà ngày càng thể hiện rõ hơn trách nhiệm đóng góp vào những vấn đề chung của cộng đồng các SAI. Việc tiếp tục đóng góp tự nguyện vào nguồn lực chung của ASOSAI cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự chủ động của KTNN Việt Nam trong hợp tác quốc tế.
Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung khẳng định KTNN Việt Nam luôn sẵn sàng đóng góp tích cực vào các sáng kiến và hoạt động của cộng đồng ASOSAI, hoàn thành nhiệm vụ thành viên Ủy ban Kiểm toán nhiệm kỳ 2024-2027, hướng tới trở thành thành viên Ban Điều hành ASOSAI; qua đó góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và sự phát triển của Tổ chức cũng như các SAI thành viên.
Kể từ khi gia nhập ASOSAI năm 1997, KTNN Việt Nam đã đảm nhiệm nhiều vai trò trong tổ chức, trong đó có Chủ tịch ASOSAI nhiệm kỳ 2018-2021, thành viên Ban Điều hành và Ủy ban Kiểm toán. Cùng với việc tham gia các hoạt động chung, KTNN Việt Nam thúc đẩy đào tạo, chia sẻ kiến thức và các sáng kiến nâng cao năng lực cho các SAI thành viên.
Hợp tác quốc tế phải chuyển hóa thành năng lực trong nước
Nếu sự tham gia tại ASOSAI thể hiện trách nhiệm của KTNN Việt Nam trong cộng đồng quốc tế thì các cuộc hội đàm song phương với Ủy ban Kiểm soát Nhà nước Belarus, KTNN Liên bang Nga, KTNN Kazakhstan và KTNN Slovakia cho thấy một hướng tiếp cận khác: Đưa hợp tác quốc tế vào những vấn đề cụ thể mà Ngành đang đặt ra.
Tại các cuộc hội đàm ở Astana, các bên đã trao đổi về kết quả hợp tác thời gian qua và định hướng hợp tác trong thời gian tới. KTNN Việt Nam mong muốn tiếp tục xây dựng những nội dung hợp tác thiết thực, phù hợp với yêu cầu đổi mới hoạt động kiểm toán.
Những vấn đề KTNN Việt Nam đặt ra với các SAI đối tác gắn trực tiếp với quá trình phát triển của Ngành: Xây dựng Chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; sửa đổi Luật KTNN; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; đẩy mạnh kiểm toán hoạt động, đánh giá hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công; ứng dụng Big Data, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số trong hoạt động kiểm toán.
Từ ngày 16-18/9, Đoàn công tác của KTNN Việt Nam đã tham dự Cuộc họp Ban Điều hành ASOSAI lần thứ 63, Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập KTNN Kazakhstan và Hội thảo quốc tế “KTNN trong tương lai: Đổi mới, Chuyển đổi số và Phát triển bền vững”, tại Thủ đô Astana, Kazakhstan.
Từ 21-23/9, Đoàn tới Thủ đô Bratislava, Slovakia; làm việc song phương với lãnh đạo KTNN Slovakia và trao đổi chuyên môn với KTNN Slovakia về chủ đề hai bên cùng quan tâm.
Tại các cuộc họp, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung nêu ý kiến, trong bối cảnh thế giới biến động không ngừng, các SAI không chỉ cần bảo đảm tính độc lập và chất lượng của từng cuộc kiểm toán, mà còn phải nâng cao năng lực dự báo, đánh giá chính sách và đóng góp kịp thời hơn cho quản trị quốc gia.
Đoàn công tác của KTNN Việt Nam chụp ảnh lưu niệm cùng Chủ tịch KTNN Kazakhstan Alikhan Smailov. Ảnh: Bé Ngọc
Tại Hội thảo quốc tế do KTNN Kazakhstan tổ chức với chủ đề “Kiểm toán nhà nước trong tương lai: Đổi mới, Chuyển đổi số và Phát triển bền vững”, các SAI chia sẻ kinh nghiệm về lựa chọn công nghệ, kết nối dữ liệu trong kiểm toán, đánh giá kết quả thực hiện chính sách, đóng góp của nguồn lực công đối với các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) và tăng cường sự tham gia của người dân.
Tại Bratislava, trao đổi chuyên môn giữa KTNN Việt Nam và KTNN Slovakia tập trung vào hoàn thiện khuôn khổ pháp lý của SAI để thích ứng với các xu hướng mới; xây dựng chiến lược phát triển trung và dài hạn; ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và phân tích dữ liệu trong hoạt động kiểm toán.
Đây đều là những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với quá trình đổi mới hoạt động kiểm toán. Những chia sẻ từ các SAI đối tác vì vậy không chỉ bổ sung kiến thức chuyên môn, mà còn cung cấp thêm cơ sở tham khảo cho quá trình xây dựng chiến lược, hoàn thiện pháp luật và lựa chọn hướng đi phù hợp với điều kiện của KTNN Việt Nam.
Từ góc độ đó, hợp tác quốc tế không chỉ nhằm mở rộng quan hệ đối ngoại, mà quan trọng hơn là tham gia ý kiến dẫn dắt, định hướng cho sự phát triển của cộng đồng ASOSAI, đồng thời chuyển hóa kinh nghiệm quốc tế thành nguồn lực cho quá trình đổi mới của KTNN Việt Nam.
Nâng tầm vị thế phải đi cùng nâng cao năng lực
Hội nhập quốc tế, xét đến cùng, không chỉ được đo bằng số lượng quan hệ hợp tác hay mức độ hiện diện tại các tổ chức quốc tế. Giá trị của hội nhập còn nằm ở những gì được tiếp nhận, chuyển hóa và tạo ra từ quá trình hợp tác đó.
Đối với một SAI, điều này càng có ý nghĩa. Những thay đổi nhanh chóng của kinh tế, công nghệ, mô hình quản trị và phương thức sử dụng nguồn lực công đang đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động kiểm toán. Kiểm toán không chỉ cần phát hiện sai sót, mà ngày càng phải có khả năng đánh giá hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực, nhận diện rủi ro và cung cấp thông tin phục vụ quản trị.
Trong bối cảnh đó, kinh nghiệm quốc tế về kiểm toán hoạt động, chuyển đổi số, phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, hoàn thiện thể chế và đánh giá chính sách là nguồn tham khảo quan trọng. Tuy nhiên, giá trị của hợp tác không chỉ nằm ở việc tiếp nhận kinh nghiệm, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa tri thức quốc tế thành năng lực thực tiễn của KTNN Việt Nam.
Chuyến công tác tại Kazakhstan và Slovakia vì thế không chỉ góp phần khẳng định vai trò, trách nhiệm của KTNN Việt Nam trong cộng đồng các SAI, mà còn mở thêm cơ hội tiếp cận tri thức, kinh nghiệm và cách làm mới phục vụ quá trình đổi mới của Ngành. Vị thế tạo điều kiện mở rộng hợp tác; hợp tác thực chất lại bổ sung nguồn lực tri thức cho quá trình nâng cao năng lực trong nước.
Từ ASOSAI đến quan hệ song phương với các SAI, mục tiêu cuối cùng không chỉ là có thêm những chương trình hợp tác, mà là tạo ra giá trị cụ thể cho hoạt động kiểm toán: Hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, ứng dụng hiệu quả công nghệ, tăng năng lực đánh giá hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực công.
Đó cũng là nền tảng để KTNN Việt Nam tiếp tục hội nhập theo hướng chủ động, thực chất và hiệu quả hơn. Khi kinh nghiệm quốc tế được chuyển hóa thành năng lực trong nước, hợp tác quốc tế không chỉ góp phần nâng tầm vị thế của KTNN Việt Nam trên trường quốc tế mà còn trở thành một nguồn lực cho quá trình đổi mới, hiện đại hóa và nâng cao chất lượng hoạt động của Ngành.