Mở rộng phạm vi chia sẻ dữ liệu ngân hàng với cơ quan thuế từ ngày 1/7

Ngân hàng phải cung cấp số dư tài khoản cho cơ quan thuế

Nghị định 252/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, đặt ra yêu cầu mới đối với các ngân hàng, tổ chức tín dụng và đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán trong việc cung cấp thông tin tài khoản của người nộp thuế cho cơ quan thuế.

Theo Khoản 3 và Khoản 7 Điều 61 của Nghị định, các tổ chức này phải định kỳ cung cấp thông tin cơ bản của tài khoản, gồm tên chủ tài khoản, số tài khoản gắn với mã số thuế, nơi mở tài khoản (đến cấp chi nhánh nếu có), cùng thời điểm mở và đóng tài khoản.

Phạm vi dữ liệu được chia sẻ không chỉ dừng ở thông tin nhận diện. Cơ quan thuế còn có thể tiếp cận các dữ liệu liên quan đến giao dịch như số lượng, giá trị, nội dung giao dịch; thông tin bên chuyển, bên nhận cũng như các giao dịch trong nước và xuyên biên giới. Đồng thời, các thông tin về số dư, số dư cuối kỳ và thu nhập phát sinh từ tài khoản cũng thuộc diện cung cấp theo quy định.

Nghị định 252 cũng bổ sung yêu cầu cung cấp thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản hoặc người thụ hưởng khi có yêu cầu. Đáng chú ý, các tổ chức tài chính phải báo cáo những giao dịch bất thường hoặc có dấu hiệu đáng ngờ theo quy định về phòng, chống rửa tiền.

So với Nghị định số 126/2020/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế trước đây, phạm vi thông tin mà tổ chức tín dụng phải cung cấp cho cơ quan thuế đã được mở rộng.

Theo Nghị định mới, bên cạnh các dữ liệu cơ bản như tên chủ tài khoản, số tài khoản, ngày mở và ngày đóng tài khoản thì các thông tin chi tiết về giao dịch, số dư, thu nhập phát sinh và các dữ liệu liên quan khác cũng được đưa vào diện chia sẻ định kỳ. Trong khi đó, những nội dung này chỉ được cung cấp khi có yêu cầu phục vụ thanh tra, kiểm tra hoặc áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành.

Dữ liệu được truyền bằng phương thức điện tử thông qua hệ thống kết nối với cơ quan thuế theo định kỳ, hoặc theo thỏa thuận các bên, yêu cầu của cơ quan thuế. Riêng thông tin cơ bản như tên chủ tài khoản, số tài khoản... sẽ được gửi hàng tháng và chậm nhất vào ngày 10 của tháng kế tiếp, Nghị định 252 nêu rõ.

Về nguyên tắc bảo mật, tổ chức cung cấp thông tin không chịu trách nhiệm đối với việc sử dụng dữ liệu sau khi đã thực hiện đúng quy định. Trong khi đó việc khai thác, sử dụng thông tin cũng phải được giám sát và kiểm soát theo quy định pháp luật.

Một nội dung đáng chú ý là Nghị định lần đầu tiên đặt ra trách nhiệm cung cấp thông tin đối với cơ quan báo chí.

Theo Điều 62, khi cơ quan thuế yêu cầu, các cơ quan truyền thông phải cung cấp dữ liệu liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, quảng cáo, giá cả và thị trường của tổ chức, cá nhân. Bên cạnh đó, những thông tin phản ánh dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế hoặc các rủi ro được phát hiện từ dư luận xã hội cũng phải được chuyển tới cơ quan có thẩm quyền.

Thời hạn cung cấp thông tin tối đa là 5 ngày làm việc kể từ khi nhận yêu cầu; trường hợp phức tạp có thể kéo dài đến 10 ngày nhưng phải có văn bản nêu rõ lý do. Đối với các dấu hiệu vi phạm, việc cung cấp phải được thực hiện ngay hoặc chậm nhất trong ngày làm việc tiếp theo, Nghị định 252 nhấn mạnh.

Trước đó, ông Đặng Ngọc Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết trên thực tế vẫn còn không ít tổ chức, cá nhân thực hiện các giao dịch có giá trị lớn qua ngân hàng, nền tảng số hoặc đơn vị trung gian thanh toán nhưng chưa kê khai, phản ánh đầy đủ trên hóa đơn điện tử. Do đó, ngành thuế đang đẩy mạnh chuyển đổi sang mô hình quản lý dựa trên dữ liệu số.

Cụ thể, kho dữ liệu hóa đơn điện tử hình thành từ năm 2021 là cơ sở để đối chiếu dòng tiền của người nộp thuế. Đồng thời, hệ thống cũng kết nối dữ liệu với ngân hàng, sàn thương mại điện tử và các đơn vị trung gian thanh toán.

Số liệu từ Cục Thuế cho thấy cơ quan này đã nắm thông tin khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó có khoảng 200 triệu tài khoản cá nhân. Khi phát hiện rủi ro lớn, giao dịch bất thường hoặc dấu hiệu trốn thuế, rửa tiền, ngân hàng sẽ phối hợp cung cấp thông tin theo quy định.

Cơ quan Thuế khẳng định việc mở rộng chia sẻ dữ liệu giữa các tổ chức tín dụng và cơ quan quản lý là cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường minh bạch và đảm bảo công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế, qua đó hạn chế thất thu ngân sách.

“Tuy nhiên, cơ quan Thuế không thực hiện giám sát toàn bộ giao dịch cá nhân một cách đại trà mà chỉ tập trung vào các trường hợp có dấu hiệu rủi ro dựa trên đối chiếu thông tin và giải trình cụ thể, kể cả đối với những tài khoản có đồng thời giao dịch kinh doanh và sinh hoạt”, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết.