Đổi mới mô hình phát triển đặt ra yêu cầu huy động và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực, đồng thời tạo dựng những động lực tăng trưởng mới. Thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam và Chương trình hành động số 33-CTr/TW của Bộ Chính trị, Đảng ủy Bộ Tài chính đã cụ thể hóa các nhiệm vụ trọng tâm, gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị, qua đó phát huy vai trò của ngành Tài chính trong kiến tạo nguồn lực và thúc đẩy mô hình phát triển mới.
Ngành Tài chính đã cụ thể hóa nhiệm vụ liên quan đến đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam. Ảnh: Lê Toàn
Cụ thể hóa các mục tiêu đổi mới mô hình phát triển
Mô hình phát triển mới của Việt Nam đặt ra yêu cầu không chỉ duy trì tốc độ tăng trưởng cao mà còn phải nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Cùng với việc phát huy các động lực truyền thống, cần thúc đẩy mạnh mẽ năng suất, kinh tế số, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực.
Trong tiến trình đó, chính sách tài chính có vai trò quan trọng trong tạo lập và phân bổ nguồn lực cho phát triển. Việc đổi mới cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực, đồng thời bảo đảm nguồn lực thực hiện các mục tiêu phát triển là những yêu cầu đặt ra đối với ngành Tài chính trong giai đoạn mới.
Trên tinh thần đó, Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Tài chính đã ban hành Chương trình hành động số 17-CTr/ĐU ngày 22/8/2026 thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam và Chương trình hành động số 33-CTr/TW ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW. Chương trình tập trung cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính, gắn với yêu cầu phân công rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực và tiến độ thực hiện.
Các chỉ tiêu chủ yếu về đổi mới mô hình phát triển đất nước đến năm 2030, năm 2035 và năm 2045 hệ thống hoá đầy đủ. Trong giai đoạn 2026-2030, các mục tiêu chủ yếu về kinh tế gồm tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến cuối kỳ đạt 8.500 USD; tỷ trọng đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tốc độ tăng trưởng GDP trên 55%; tốc độ tăng năng suất lao động bình quân 8,5%/năm và tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP từ 30% trở lên.
Các mục tiêu tiếp tục được đặt ra theo lộ trình đến năm 2035 và năm 2045, trong đó GDP bình quân đầu người phấn đấu đạt khoảng 13.500 USD vào cuối giai đoạn 2031-2035 và khoảng 28.000 USD vào giai đoạn 2036-2045; tỷ trọng kinh tế số đạt 30-35% và từ 40% trở lên trong các giai đoạn tương ứng.
Cùng với các mục tiêu kinh tế, hệ thống chỉ tiêu còn bao gồm các nội dung về dân số, an sinh xã hội, môi trường sinh thái và hội nhập quốc tế. Đến cuối giai đoạn 2026-2030, mục tiêu khoảng 60% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội, khoảng 45% tham gia bảo hiểm thất nghiệp; trên 97% dân số tham gia bảo hiểm y tế; khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội.
Trong lĩnh vực môi trường, tỷ lệ khu công nghiệp sinh thái được công nhận trong tổng số khu công nghiệp đang hoạt động phấn đấu đạt 10% vào cuối giai đoạn 2026-2030. Về đối ngoại và hội nhập quốc tế, mục tiêu đặt ra là thu hút tối thiểu 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới trong danh sách Fortune Global 500 đặt trụ sở, văn phòng, trung tâm R&D tại Việt Nam vào cuối giai đoạn này.
Để triển khai các mục tiêu trên, Đảng ủy Bộ Tài chính đã phân công cụ thể các đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ. Vụ Ngân sách nhà nước tham mưu điều hành kịch bản tăng trưởng; Cục Thống kê thực hiện công tác thống kê; Cục Đầu tư nước ngoài chủ trì các nhiệm vụ liên quan đến môi trường đầu tư, đầu tư ra nước ngoài và thu hút các tập đoàn công nghệ; Bảo hiểm xã hội Việt Nam thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ trong lĩnh vực an sinh xã hội.
Rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và nguồn lực
Cùng với việc cụ thể hóa các mục tiêu của mô hình phát triển mới theo Nghị quyết số 19-NQ/TW, Đảng uỷ Bộ Tài chính cũng xác định danh mục các nhiệm vụ, giải pháp quan trọng trong Chương trình hành động số 33-CTr/TW ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW, gắn với đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, thời gian thực hiện, kết quả, sản phẩm và nguồn lực.
Trong lĩnh vực kinh tế, Cục Đầu tư nước ngoài được giao chủ trì rà soát, hoàn thiện các quy định đầu tư ra nước ngoài phù hợp bối cảnh mới, thực hiện trong giai đoạn 2026-2027.
Vụ Tài chính - Kinh tế ngành chủ trì xây dựng và triển khai thực hiện Chiến lược phát triển các ngành dịch vụ theo hướng hiện đại hóa hệ sinh thái dịch vụ, phát triển một số ngành, sản phẩm dịch vụ có lợi thế cạnh tranh, thực hiện trong giai đoạn 2026-2030.
Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính được giao xây dựng Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 15/1/2019 của Bộ Chính trị về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy các nguồn lực của nền kinh tế, với thời hạn hoàn thành trong quý II/2027.
Đối với nhiệm vụ bố trí nguồn lực thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu trong Nghị quyết số 19-NQ/TW và Chương trình hành động số 33-CTr/TW, Vụ Ngân sách nhà nước được giao chủ trì trong giai đoạn 2026-2030.
Đảng uỷ Bộ Tài chính cũng yêu cầu các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ chủ trì nhiệm vụ ban hành chương trình, kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW, Chương trình hành động số 33-CTr/TW và Chương trình hành động của Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Tài chính. Ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Bộ Tài chính được giao xây dựng chương trình, kế hoạch, hướng dẫn tuyên truyền, quán triệt việc thực hiện.
Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính có trách nhiệm định kỳ hằng năm tổng hợp, báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính; cuối nhiệm kỳ tham mưu tổng kết thực hiện Chương trình hành động. Các đảng ủy, chi ủy thường xuyên rà soát, báo cáo những nhiệm vụ chậm tiến độ hoặc thiếu nguồn lực để tổng hợp, báo cáo.
Chương trình cũng xác định kết quả thực hiện là một trong các tiêu chí để đánh giá, phân loại tổ chức đảng, đảng viên và bình xét thi đua, khen thưởng công tác xây dựng Đảng hằng năm.
Đổi mới mô hình phát triển đòi hỏi sự chuyển động đồng bộ từ thể chế, chính sách đến tổ chức thực hiện. Với ngành Tài chính, trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cao hiệu quả huy động và phân bổ nguồn lực, bảo đảm nguồn lực cho các mục tiêu phát triển và tạo điều kiện để các động lực tăng trưởng mới phát huy hiệu quả. Việc cụ thể hóa các nhiệm vụ, gắn trách nhiệm với từng đơn vị, tiến độ, sản phẩm và nguồn lực sẽ là cơ sở để các định hướng lớn được triển khai thiết thực, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong giai đoạn mới.