Nghị định 291/2026/NĐ-CP vừa ban hành bổ sung khung xử phạt mới đối với các hành vi vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ quản lý thuế. Ngưỡng xử phạt cao nhất lên tới 100 triệu đồng nếu bao che, cản trở cơ quan thuế thu thập, xác minh dữ liệu nhằm tăng tính răn đe và đáp ứng yêu cầu minh bạch…
Ngưỡng xử phạt cao nhất lên tới 100 triệu đồng. Nguồn ảnh: Ngọc Dương
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 291/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 102/2021/NĐ-CP và Nghị định số 310/2025/NĐ-CP. Nghị định mới có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21/7/2026.
Một trong những điểm đáng chú ý là việc bổ sung một nhóm quy định riêng về xử phạt các hành vi vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thông tin thuế.
Cụ thể, Nghị định bổ sung Mục 3 và Điều 19a, thiết lập khung pháp lý rõ ràng hơn đối với trách nhiệm của người nộp thuế cũng như các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc cung cấp dữ liệu theo yêu cầu của cơ quan thuế. Theo quy định mới, các hành vi vi phạm được phân loại theo mức độ, tương ứng với từng khung xử phạt cụ thể.
Đối với trường hợp cung cấp thông tin chậm từ 5 ngày trở lên so với yêu cầu của cơ quan thuế phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế về thuế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc là bên ký kết, tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị phạt từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng. Đây được xem là nhóm vi phạm có tính chất ít nghiêm trọng hơn, chủ yếu liên quan đến việc không tuân thủ đúng thời hạn cung cấp dữ liệu.
Trong khi đó, nếu thông tin được cung cấp không đầy đủ hoặc không chính xác so với yêu cầu của cơ quan thuế, mức xử phạt sẽ tăng lên từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Quy định này nhằm siết chặt trách nhiệm về chất lượng thông tin, trong bối cảnh dữ liệu thuế ngày càng đóng vai trò quan trọng trong công tác quản lý, giám sát và phối hợp quốc tế.
Đối với các hành vi không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ ngày hết thời hạn cung cấp thông tin hoặc kể từ ngày hết thời hạn gia hạn và cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác, ngoài xử phạt bằng tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị buộc cung cấp đầy đủ, chính xác các thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế.
(Nghị định số 291/2026/NĐ-CP)
Với nhóm vi phạm ở mức độ nghiêm trọng, Nghị định thiết lập khung xử phạt cao hơn, dao động từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng.
Cụ thể, khung xử phạt này áp dụng trong các trường hợp không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ ngày hết thời hạn cung cấp thông tin hoặc kể từ ngày hết thời hạn gia hạn cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Bên cạnh đó, các hành vi mang tính cản trở như thông đồng hoặc bao che cho người nộp thuế nhằm ngăn cản việc thu thập, xác minh thông tin phục vụ trao đổi quốc tế về thuế cũng bị xử lý ở ngưỡng cao nhất này.
Song song với chế tài xử phạt bằng tiền, Nghị định cũng bổ sung quy định về biện pháp khắc phục hậu quả. Theo đó, tổ chức, cá nhân vi phạm vẫn bị buộc phải cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Ngoài ra, để tránh tình trạng xử phạt chồng chéo, Nghị định 291 đã sửa đổi quy định tại Điều 5 theo hướng làm rõ phạm vi áp dụng giữa các điều khoản. Theo đó, các hành vi đã bị xử phạt theo Điều 19a sẽ không tiếp tục bị xử lý theo Điều 14, Điều 15 và Điều 19 của Nghị định này. Cách tiếp cận này nhằm đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng pháp luật, đồng thời giảm thiểu nguy cơ phát sinh vướng mắc trong quá trình xử lý vi phạm.
Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, việc bổ sung Điều 19a và các chế tài liên quan nhằm thể chế hóa các khuyến nghị của Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế (GF). Qua đó, không chỉ nâng cao tính răn đe đối với các hành vi vi phạm mà còn góp phần tăng cường hiệu quả quản lý thuế trong bối cảnh hội nhập.