Quốc hội vừa thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi) với 473/475 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, trong đó tăng cường phân quyền, giao quyền cho Petrovietnam và bổ sung chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích phát triển các mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu, xa bờ.
Quốc hội vừa thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi) với 473/475 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Ảnh: VPQH
Tăng phân quyền, giao quyền cho Petrovietnam
Luật Dầu khí (sửa đổi) quy định về điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí trong phạm vi đất liền, hải đảo và vùng biển của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Luật áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có liên quan đến điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí.
Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết Chính phủ đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, ý kiến thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Luật.
Theo Bộ trưởng, quá trình tiếp thu, chỉnh lý tập trung vào 7 nhóm nội dung chính, gồm: rà soát tính hợp hiến, hợp pháp và tương thích với điều ước quốc tế; hoạt động thu giữ, xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ CO2; tăng cường phân cấp, phân quyền và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam); chính sách ưu đãi trong hoạt động dầu khí; các vấn đề liên quan đến hợp đồng dầu khí; lập, thẩm định, phê duyệt các kế hoạch phát triển và khai thác mỏ dầu khí; xử lý chi phí của Petrovietnam và các điều khoản chuyển tiếp.
Trong đó, một nội dung được các đại biểu Quốc hội quan tâm là phân quyền, giao quyền và vai trò của Petrovietnam. Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, tinh thần xuyên suốt của dự thảo Luật là tăng cường phân quyền cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí, đồng thời giao quyền cho Petrovietnam, đơn giản hóa thủ tục nhằm khơi thông nguồn lực, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát phù hợp với chủ trương của Đảng và thực tiễn hoạt động dầu khí tại Việt Nam.
Một số thẩm quyền liên quan đến quốc phòng, an ninh và trường hợp bất khả kháng vẫn do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt nhằm bảo đảm sự kiểm soát trực tiếp của Nhà nước.
Dự thảo Luật cũng được chỉnh lý theo hướng phân định rõ chức năng của Petrovietnam, tách bạch vai trò nhà thầu dầu khí, nhà đầu tư với các chức năng đặc thù do Nhà nước giao.
Bổ sung ưu đãi cho mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu xa bờ
Về chính sách ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, thực tế các dự án dầu khí ngày càng dịch chuyển ra vùng nước sâu, xa bờ, điều kiện địa chất phức tạp, vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài. Trong khi đó, nhiều mỏ có quy mô nhỏ, cận biên nên nếu áp dụng cơ chế thông thường sẽ không đủ hiệu quả để nhà đầu tư triển khai.
Do đó, dự thảo Luật bổ sung các chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích phát triển mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu xa bờ; gia tăng hệ số thu hồi dầu; khai thác tận thu mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí. Theo Chính phủ, các chính sách này nhằm thu hút đầu tư, gia tăng sản lượng khai thác dầu khí và đóng góp cho ngân sách nhà nước.
Một nội dung khác được hoàn thiện là quy định về thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), phát triển công trình năng lượng ngoài khơi và dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao gắn với hoạt động dầu khí.
Chính phủ đã làm rõ phạm vi điều chỉnh, theo đó chỉ áp dụng đối với các hoạt động gắn trực tiếp với hoạt động dầu khí; đồng thời bổ sung quy định về tín chỉ carbon, trách nhiệm sau đóng mỏ và sử dụng chung hạ tầng, bảo đảm an toàn, không ảnh hưởng đến hoạt động dầu khí.
Dự thảo cũng làm rõ tiêu chí và cơ chế khuyến khích phát triển dịch vụ công nghệ cao theo pháp luật chuyên ngành.
Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) trình Quốc hội thông qua gồm 12 chương, 62 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.