Nghị định số 240/2026/NĐ-CP quy định nhiều chính sách hỗ trợ về nâng cao năng lực, đào tạo nhân lực, kết nối thị trường và hỗ trợ lãi suất nhằm giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh khai thác hiệu quả các số Hiệp định thương mại tự do (FTA).
Hệ sinh thái tận dụng các FTA là cơ chế phối hợp kết nối các chủ thể có liên quan đến việc tận dụng các FTA mà Việt Nam đã tham gia.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 240/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều về cơ chế, chính sách phát huy nguồn lực xây dựng, vận hành Hệ sinh thái tận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA) và Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng theo Nghị quyết số 250/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế.
Theo quy định tại Điều 8 của Nghị định, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tham gia Hệ sinh thái tận dụng các FTA sẽ được tiếp cận 7 nhóm nguồn lực hỗ trợ gồm: hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính; hỗ trợ cải tiến, nâng cao năng lực; hỗ trợ nguồn nhân lực; hỗ trợ nâng cao năng lực liên kết sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ kết nối và mở rộng thị trường; hỗ trợ thực hiện các thủ tục về sản xuất thử nghiệm, kiểm định, giám định, chứng nhận chất lượng; và hỗ trợ lãi suất.
Đối với cơ chế hỗ trợ cải tiến, nâng cao năng lực, Nghị định quy định doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh được hỗ trợ tối đa 50% chi phí đối với nhiều hoạt động tư vấn, chuyển đổi và ứng dụng công nghệ nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường FTA.
Cụ thể, Nhà nước hỗ trợ tối đa 50% giá trị hợp đồng tư vấn cải tiến quy trình kinh doanh, quản trị, sản xuất, công nghệ và chuyển đổi mô hình kinh doanh, nhưng không quá 200 triệu đồng/hợp đồng/năm đối với doanh nghiệp và không quá 100 triệu đồng/hợp đồng/năm đối với hợp tác xã, hộ kinh doanh.
Đối với việc thuê hoặc mua các giải pháp cải tiến quy trình kinh doanh, quản trị, sản xuất, công nghệ và chuyển đổi mô hình kinh doanh, mức hỗ trợ cũng tối đa 50% chi phí, tương ứng không quá 200 triệu đồng/năm đối với doanh nghiệp và không quá 100 triệu đồng/năm đối với hợp tác xã, hộ kinh doanh.
Bên cạnh đó, Nghị định hỗ trợ tối đa 50% giá trị các hợp đồng tư vấn và hợp đồng thuê, mua giải pháp xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, phát triển chuỗi giá trị gắn với việc tận dụng FTA, đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững của thị trường FTA. Mức hỗ trợ tối đa là 200 triệu đồng/hợp đồng/năm đối với doanh nghiệp và 100 triệu đồng/hợp đồng/năm đối với hợp tác xã, hộ kinh doanh.
Ngoài ra, các chủ thể còn được hỗ trợ tối đa 50% giá trị hợp đồng tư vấn xác lập quyền sở hữu trí tuệ; tư vấn quản lý, phát triển sản phẩm, dịch vụ được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ với mức hỗ trợ không quá 100 triệu đồng/hợp đồng/năm.
Đối với hoạt động tư vấn chuyển giao công nghệ phù hợp với doanh nghiệp, mức hỗ trợ cũng tối đa 50% giá trị hợp đồng và không quá 100 triệu đồng/hợp đồng/năm cho mỗi doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh.
Nghị định cũng dành nhiều chính sách hỗ trợ đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ quá trình tận dụng các FTA.
Theo đó, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh được hỗ trợ 100% chi phí tham gia các khóa đào tạo trong và ngoài nước về quản trị, quy trình sản xuất - kinh doanh, quy trình công nghệ và chuyển đổi mô hình kinh doanh, với mức hỗ trợ tối đa 50 triệu đồng/khóa đào tạo/năm/chủ thể.
Đối với các khóa đào tạo về tuân thủ quy tắc xuất xứ, xây dựng chuỗi giá trị gắn với việc tận dụng FTA và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, mức hỗ trợ cũng là 100% chi phí, nhưng không quá 50 triệu đồng/khóa đào tạo/năm/chủ thể.
Riêng các khóa đào tạo chuyên sâu về tận dụng FTA, khoa học - công nghệ, tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn phát triển bền vững của các thị trường FTA được hỗ trợ 100% chi phí với mức tối đa 70 triệu đồng/khóa đào tạo/năm/chủ thể.
Đối với cơ chế hỗ trợ lãi suất, Nghị định quy định doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tham gia Hệ sinh thái tận dụng các FTA được hỗ trợ lãi suất khi vay vốn trung và dài hạn tại các tổ chức tín dụng để thực hiện phương án, dự án sản xuất - kinh doanh thuộc chương trình, kế hoạch và hoạt động của Hệ sinh thái.
Việc hỗ trợ lãi suất được thực hiện theo nguyên tắc chủ thể chưa được hưởng chính sách ưu đãi lãi suất khác của Nhà nước trong cùng một giai đoạn; ngân sách nhà nước thực hiện hỗ trợ theo phương thức sau đầu tư; mỗi chủ thể chỉ được hỗ trợ đối với một phương án, dự án sản xuất - kinh doanh trong cùng một giai đoạn; khoản vay phải được tổ chức tín dụng thẩm định và quyết định cho vay theo đúng quy định của pháp luật.
Theo Nghị định, trong từng thời kỳ, mức chênh lệch lãi suất do ngân sách nhà nước cấp bù trực tiếp là 2%/năm, nhưng không vượt quá 1 tỷ đồng/năm đối với mỗi doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh là thành viên của Hệ sinh thái tận dụng các FTA.
Các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh được hưởng hỗ trợ lãi suất có trách nhiệm chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin liên quan đến phương án, dự án sản xuất - kinh doanh; đồng thời phải hoàn trả số tiền đã được hỗ trợ nếu vi phạm các quy định về hỗ trợ lãi suất hoặc quy định của pháp luật về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng.
Nghị định số 240/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 26/6/2026.