Sau 1 năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, ngành Tài chính đã giảm khoảng 3.600 đầu mối, hoàn thành phân cấp, phân quyền 383 nhiệm vụ, cắt giảm mạnh thủ tục hành chính và bảo đảm vận hành thông suốt từ Trung ương đến địa phương. Mô hình mới của ngành Tài chính đã vận hành cơ bản ổn định, thông suốt và phát huy hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu tại Hội nghị.
Bộ máy tinh gọn hơn, hệ thống vận hành ổn định
Phát biểu tham luận tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp sáng diễn ra sáng 1/7, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, Đảng bộ Bộ Tài chính sau hợp nhất là Đảng bộ cấp trên cơ sở trực thuộc Đảng ủy Chính phủ với hơn 51.000 đảng viên sinh hoạt tại 68 tổ chức đảng trực thuộc, thực hiện chức năng quản lý tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, liên quan đến tài chính, ngân sách nhà nước, đầu tư phát triển, doanh nghiệp, thị trường vốn và nhiều lĩnh vực kinh tế quan trọng khác.
Theo Thứ trưởng, mặc dù quy mô, cơ cấu tổ chức và chức năng, nhiệm vụ có nhiều thay đổi, Đảng bộ Bộ Tài chính đã nhanh chóng, chủ động lãnh đạo, chỉ đạo triển khai việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo đúng chủ trương của Đảng về tinh gọn tổ chức, giảm đầu mối trung gian, tăng tính liên thông, đồng bộ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm của từng cấp, từng đơn vị.
Sau quá trình sắp xếp, bộ máy của ngành Tài chính từ Trung ương đến địa phương đã giảm khoảng 3.600 đầu mối, tương đương khoảng 37%. Đồng thời, số lượng đơn vị sự nghiệp công lập và biên chế cũng được cắt giảm theo đúng chủ trương của Trung ương.
Song song với việc kiện toàn tổ chức, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền hơn 110 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 5 nghị định về phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền trong lĩnh vực tài chính. Bộ cũng ban hành gần 250 văn bản hướng dẫn gửi UBND các tỉnh, thành phố, các cơ quan, đơn vị ngành dọc nhằm bảo đảm việc triển khai thống nhất, duy trì sự ổn định của nền tài chính quốc gia trong quá trình chuyển đổi mô hình.
“Sau 1 năm triển khai, mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp của ngành Tài chính đã vận hành cơ bản ổn định, thông suốt và phát huy hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh.
Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính cơ bản hoạt động ổn định theo mô hình mới, đảm bảo bộ máy tinh gọn, thông suốt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao, ổn định ở cả 3 cấp. Hệ thống văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị được ban hành đầy đủ, kịp thời, rõ ràng, không chồng chéo, trùng lặp, không bỏ sót nhiệm vụ; các khó khăn, vướng mắc phát sinh được xử lý kịp thời.
Đối với hệ thống cơ quan tài chính và các cơ quan ngành dọc, việc tổ chức lại được thực hiện phù hợp với mô hình chính quyền 3 cấp, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, không phát sinh tầng nấc trung gian. Cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và hệ thống công nghệ thông tin được duy trì, hoàn thiện đồng bộ, không để xảy ra tình trạng gián đoạn trong thực hiện nhiệm vụ, đặc biệt là các đơn vị phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp.
Phân cấp 383 nhiệm vụ, cắt giảm hơn 50% thời gian giải quyết thủ tục
Liên quan đến phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, Bộ Tài chính đã triển khai phân cấp, phân quyền 383 nhiệm vụ cho chính quyền địa phương, gồm 165 nhiệm vụ về phân cấp, phân quyền và 218 nhiệm vụ về phân định thẩm quyền. Trong đó, trọng tâm là chuyển 205 nhiệm vụ từ cấp huyện xuống cấp xã.
Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, các quy định hiện hành cơ bản bảo đảm tính khả thi, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền 3 cấp và hoạt động quản lý nhà nước về tài chính tại địa phương được triển khai tương đối ổn định, thông suốt.
Trong cải cách thủ tục hành chính, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 82 trong tổng số 84 thủ tục hành chính; cắt giảm 38,29% điều kiện kinh doanh, giảm 52,24% chi phí tuân thủ và 53,88% thời gian giải quyết thủ tục hành chính. Tỷ lệ thủ tục hành chính được giải quyết tại Bộ Tài chính và các đơn vị thuộc Bộ ở Trung ương còn 24,42%, đáp ứng yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương.
Quang cảnh Hội nghị.
Bảo đảm nguồn lực tài chính, ngân sách, Bộ Tài chính đã chủ động tham mưu bố trí nguồn ngân sách trung ương để thực hiện đầy đủ, kịp thời chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức nghỉ hưu, thôi việc theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP của Chính phủ; đồng thời hỗ trợ khoảng 128.000 tỷ đồng cho các địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã.
Trong dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026, Bộ Tài chính cũng kiến nghị tăng 3% bổ sung cân đối cho địa phương, tương đương gần 7.000 tỷ đồng, nhằm tăng nguồn lực để các địa phương thực hiện các nhiệm vụ quan trọng và tiếp tục triển khai việc sắp xếp tổ chức bộ máy.
Việc bảo đảm cơ sở vật chất cũng được Bộ Tài chính triển khai hiệu quả. 100% cơ quan, tổ chức, đơn vị sau sắp xếp đã có trụ sở làm việc; các địa phương đã bố trí xe ô tô phục vụ công tác theo quy định; 10/34 địa phương đã bảo đảm mỗi xã có đủ 2 xe ô tô phục vụ công tác chung theo tiêu chuẩn, định mức. Toàn bộ các xã mới đều được trang bị đầy đủ máy móc, thiết bị và phương tiện làm việc.
Bộ Tài chính cũng đã chủ trì xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, đồng thời tổ chức hội nghị quán triệt để các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện.
Chú trọng công tác chuyển đổi số, 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ Tài chính đã được đồng bộ trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm vận hành thông suốt, liên tục và không để xảy ra gián đoạn kể từ ngày 1/7/2025. Trong quá trình vận hành, các ứng dụng cơ bản hoạt động ổn định, không phát sinh lỗi.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cũng thẳng thắn nhìn nhận việc triển khai vẫn còn một số khó khăn, nhất là chất lượng và tiến độ thực hiện của một số đơn vị, địa phương chưa đồng đều; năng lực thực thi và điều kiện bảo đảm hoạt động tại cấp cơ sở, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, còn hạn chế và cần thêm thời gian cũng như nguồn lực để hoàn thiện.
Nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của Ngành, Thứ trưởng khẳng định: “Bộ Tài chính luôn ý thức được rằng mọi cải cách tổ chức bộ máy cuối cùng phải hướng tới phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn, thuận lợi hơn và thúc đẩy phát triển nhanh hơn”.
Theo đó, thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tập trung hoàn thiện thể chế phù hợp với mô hình tổ chức mới; tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao năng lực thực thi của cấp cơ sở; bảo đảm nguồn lực cho vận hành mô hình chính quyền 3 cấp; tăng tốc chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là nguồn nhân lực tài chính ở cơ sở.
Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan trung ương và địa phương, tập trung xử lý các khó khăn, vướng mắc về thể chế và tổ chức bộ máy, tiếp tục đổi mới để phát huy hiệu quả mô hình mới, góp phần xây dựng nền tài chính hiện đại, nền quản trị quốc gia hiện đại và hoàn thành các mục tiêu phát triển đã đề ra.