Sẽ chấm dứt cơ chế thu nhập đặc thù đối với ngành Thuế, Hải quan và Kho bạc

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì phiên họp Hội đồng thẩm định.

Theo dự thảo Tờ trình do Bộ Tài chính xây dựng, cơ chế bổ sung thu nhập đặc thù đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động ngành Thuế, Hải quan, Kho bạc Nhà nước sẽ không tiếp tục được áp dụng từ năm 2026. Thay vào đó, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của ba cơ quan này sẽ thực hiện chế độ tiền lương, phụ cấp và các chính sách liên quan theo quy định chung của Nhà nước.

Đối với những trường hợp đang được bảo lưu phần chênh lệch giữa tiền lương và thu nhập tăng thêm của tháng 6/2024 với mức lương thực hiện từ ngày 1/7/2024, việc bảo lưu tiếp tục được thực hiện theo Kết luận số 83-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 142/2024/QH15 của Quốc hội.

Duy trì nguồn kinh phí cho các nhiệm vụ chuyên môn đặc thù trong năm 2026

Dự thảo cũng đề xuất cơ chế quản lý, sử dụng kinh phí trong năm ngân sách 2026 đối với một số khoản chi phục vụ trực tiếp hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ đặc thù của hệ thống thuế, hải quan và kho bạc nhà nước. Đây là những khoản chi đã phát sinh ổn định trong thực tiễn quản lý nhà nước chuyên ngành nhiều năm qua.

Các khoản chi chủ yếu bao gồm: chi ủy nhiệm thu thuế; mua vật tư, ấn chỉ; chống buôn lậu, kiểm tra, kiểm soát và tình báo hải quan; huấn luyện và nuôi chó nghiệp vụ; quản lý rủi ro; duy trì hoạt động Cổng thông tin thương mại quốc gia; bảo đảm an toàn kho tiền; trực vận hành trung tâm dữ liệu công nghệ thông tin; phát hành và thanh toán trái phiếu Chính phủ cùng một số nhiệm vụ chuyên môn đặc thù khác theo quy định của pháp luật.

Theo Bộ Tài chính, việc tiếp tục duy trì các khoản chi này nhằm bảo đảm hoạt động thông suốt của các cơ quan trong năm ngân sách 2026, đồng thời tạo cơ sở pháp lý trong giai đoạn chuyển tiếp trước khi hệ thống nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi ngân sách nhà nước mới được áp dụng thống nhất từ năm 2027.

Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất cho phép sử dụng số dư Quỹ phát triển hoạt động ngành của Kho bạc Nhà nước đến hết ngày 31/12/2024 để thực hiện các nhiệm vụ, dự án trong giai đoạn 2026-2030. Nguồn lực này dự kiến được sử dụng phục vụ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, hiện đại hóa hệ thống kho bạc nhà nước và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tuy nhiên, việc sử dụng nguồn quỹ phải bảo đảm phù hợp với kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước; không trùng lặp với các nhiệm vụ, dự án đã được bố trí vốn từ ngân sách hoặc kế hoạch đầu tư công trung hạn; đồng thời bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch và sử dụng đúng mục đích theo quy định của pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm phát biểu tại phiên họp.

Góp ý tại phiên họp, nhiều đại biểu cho rằng dự thảo đang quy định quá chi tiết về các khoản chi của Cục Thuế, Cục Hải quan và Kho bạc Nhà nước. Trong khi đó, thực tiễn quản lý có thể phát sinh nhiều tình huống mới chưa được bao quát đầy đủ. Vì vậy, cần nghiên cứu theo hướng quy định mang tính nguyên tắc, giao Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể nội dung và mức chi theo thẩm quyền nhằm tăng tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Các ý kiến cũng tập trung trao đổi về cơ chế quản lý, sử dụng kinh phí đối với các nhiệm vụ chuyên môn đặc thù trong năm 2026, thẩm quyền ban hành các quy định liên quan cũng như một số vấn đề kỹ thuật nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của nghị quyết khi đi vào cuộc sống.

Rà soát thẩm quyền, bảo đảm tính khả thi của Nghị quyết

Tại buổi thẩm định, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm cho biết việc xây dựng Nghị quyết là yêu cầu cấp thiết nhằm kịp thời tháo gỡ khoảng trống pháp lý phát sinh sau khi cơ chế tài chính đặc thù của ngành Thuế, Hải quan và Kho bạc Nhà nước kết thúc hiệu lực. Bộ Tài chính sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý của Hội đồng thẩm định để tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự thảo, bảo đảm tính hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật cũng như tính khả thi khi triển khai trên thực tế.

Phát biểu kết luận nội dung thẩm định, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho rằng xét về mặt thực tiễn, những khó khăn, vướng mắc hiện nay cần được tháo gỡ và việc ban hành cơ chế xử lý là cần thiết. Tuy nhiên, xét về thẩm quyền ban hành, Điều 20 Luật Ngân sách nhà nước và Điều 82 Luật Đầu tư công hiện chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý để xác định thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với toàn bộ nội dung được đề xuất.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú, dự thảo hiện bao gồm nhiều nội dung mang tính điều hành cụ thể, chưa thực sự phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Một số nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hoặc Bộ trưởng Bộ Tài chính, do đó cần tiếp tục rà soát để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và khả thi.

Để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và khả thi của văn bản, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đề nghị nghiên cứu theo ba nhóm giải pháp.

Thứ nhất, đối với nội dung liên quan đến tiền lương và thu nhập, có thể không cần quy định riêng trong dự thảo Nghị quyết mà xem xét xử lý trong các quy định liên quan đến định mức và tiêu chí phân bổ ngân sách năm 2026.

Thứ hai, đối với các khoản chi đặc thù của ngành Thuế, Hải quan và Kho bạc Nhà nước trong năm 2026, có thể nghiên cứu giao Thủ tướng Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc được quy định trong Nghị quyết.

Thứ ba, nghiên cứu áp dụng khoản 9 Điều 25 Luật Ngân sách nhà nước để Chính phủ chủ động quyết định việc sử dụng các nguồn tài chính và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình điều hành ngân sách.