Trong bối cảnh đầu tư công được xác định là một động lực quan trọng của tăng trưởng, Chính phủ yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về thanh toán vốn ngân sách nhà nước, bảo đảm đúng thời hạn, không để xảy ra nhũng nhiễu, gây khó khăn, chậm xử lý. Chỉ thị số 32/CT-TTg tiếp tục đặt yêu cầu cải cách thủ tục thanh toán gắn với siết kỷ luật tài chính, qua đó khơi thông nguồn lực đầu tư và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Công tác quản lý nhà nước về thanh toán, quyết toán các khoản chi thường xuyên được cải cách mạnh mẽ theo hướng đơn giản hóa thủ tục tại Kho bạc Nhà nước. Ảnh Thùy Linh.
Điều hành ngân sách chặt chẽ, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển
Thời gian qua, Bộ Tài chính đã tham mưu, tổ chức điều hành chi ngân sách nhà nước năm 2026 chặt chẽ, hiệu quả, trong phạm vi dự toán được Quốc hội quyết định. Trọng tâm là triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, nhất là những khoản chi chưa thực sự cấp thiết, đồng thời chủ động rà soát, sắp xếp các nhiệm vụ chi để dành nguồn lực cho đầu tư phát triển.
Các khoản chi như tổ chức hội nghị, hội thảo, công tác phí trong và ngoài nước, mua sắm trang thiết bị có giá trị lớn được rà soát, kiểm soát chặt chẽ. Cùng với đó, các địa phương chủ động sử dụng nguồn dự phòng, dự trữ và các nguồn lực hợp pháp để xử lý nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh cũng như những nhiệm vụ đột xuất, cấp bách phát sinh theo quy định.
Bộ Tài chính cũng đã tham mưu, trình Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và Quốc hội ban hành các giải pháp, chính sách điều hành ngân sách nhà nước, nhằm bảo đảm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết tháng 6/2026, chi ngân sách nhà nước ước đạt 1.149,1 nghìn tỷ đồng, bằng 36,4% dự toán, tăng 0,1% so với cùng kỳ. Cân đối ngân sách trung ương và ngân sách các cấp địa phương được bảo đảm, đáp ứng các nhiệm vụ chi theo dự toán.
Đáng chú ý, công tác quản lý, phân bổ và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công và các chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026 tiếp tục được triển khai quyết liệt, đồng bộ, gắn với đánh giá hiệu quả đầu tư và chất lượng hoàn thành nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị.
Định hướng này cũng được cụ thể hóa tại Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 26/6/2026 về cập nhật kịch bản tăng trưởng. Theo đó, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, cắt giảm các nhiệm vụ chi chưa thực sự cấp thiết.
Đặc biệt, những khoản dự toán chi thường xuyên đã giao cho các bộ, cơ quan trung ương trong dự toán đầu năm nhưng đến hết ngày 30/6/2026 chưa phân bổ, giao dự toán cho các đơn vị sử dụng ngân sách cũng được yêu cầu rà soát, xử lý theo quy định.
Việc tiết kiệm chi thường xuyên, sắp xếp lại nhiệm vụ chi không chỉ nhằm kiểm soát ngân sách mà còn hướng tới một mục tiêu quan trọng hơn: tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển, tạo thêm động lực cho tăng trưởng.
Siết thanh toán, không để vốn ngân sách “tắc” ở khâu thủ tục
Theo đánh giá của Chính phủ, thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về thanh toán, quyết toán các khoản chi thường xuyên và các nhiệm vụ, dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách nhà nước đang được cải cách mạnh mẽ theo hướng đơn giản hóa thủ tục tại Kho bạc Nhà nước.
Mục tiêu được đặt ra là thanh toán trực tuyến 100%, đơn giản hóa hồ sơ gửi cơ quan Kho bạc Nhà nước, đẩy mạnh số hóa quy trình thanh toán, quy định rõ phạm vi và thời hạn thanh toán của Kho bạc Nhà nước, đồng thời tăng cường phân cấp cho các bộ, cơ quan trong quá trình triển khai thực hiện.
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 347/2025/NĐ-CP ngày 29/12/2025 quy định về thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực Kho bạc Nhà nước và Nghị định số 254/2025/NĐ-CP ngày 20/9/2025 quy định về quản lý, thanh toán, quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công. Các quy định này tạo cơ sở pháp lý để tiếp tục đơn giản hóa hồ sơ, số hóa quy trình và phân định rõ hơn trách nhiệm của các chủ thể trong chu trình thanh toán ngân sách.
Trong bối cảnh yêu cầu đẩy nhanh giải ngân đầu tư công ngày càng cấp thiết, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 32/CT-TTg về việc triển khai thực hiện nghiêm các quy định thanh toán vốn ngân sách nhà nước.
Chỉ thị đặt yêu cầu với Bộ Tài chính là bảo đảm việc thực thi hiệu quả các quy định về thanh toán, quyết toán các khoản chi đã được giao, đồng thời sớm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công cho các chương trình, dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Tài chính chỉ đạo Kho bạc Nhà nước và các cơ quan liên quan thực hiện nghiêm các quy định về thủ tục thanh toán đối với các khoản chi cho nhiệm vụ thường xuyên, nhiệm vụ và dự án đầu tư theo quy định tại các nghị định hiện hành.
Việc thanh toán phải bảo đảm đúng quy định, đúng thời hạn, không để xảy ra tình trạng nhũng nhiễu, gây khó khăn hoặc chậm xử lý. Đồng thời, các tổ chức, cá nhân có liên quan vi phạm quy định trong quá trình thực hiện thủ tục thanh toán các khoản chi từ nguồn ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước sẽ bị xử lý nghiêm.
Tại Hội nghị giao ban công tác tháng 7, triển khai nhiệm vụ tháng 8/2026 của Bộ Tài chính ngày 7/8, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn yêu cầu tiếp tục đôn đốc, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn, gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Yêu cầu này đặt công tác giải ngân vào vị trí trực tiếp trong việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng. Khi nguồn vốn đầu tư công được đưa vào nền kinh tế đúng tiến độ, tác động không chỉ nằm ở khối lượng vốn giải ngân mà còn lan tỏa qua xây dựng hạ tầng, tạo việc làm, kích thích nhu cầu đối với vật liệu, máy móc, dịch vụ và mở rộng năng lực sản xuất.
Tuy nhiên, đẩy nhanh giải ngân không đồng nghĩa với chạy theo con số giải ngân bằng mọi giá. Việc phân bổ, giải ngân vẫn phải gắn với hiệu quả đầu tư và chất lượng hoàn thành nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị.
Đây cũng là lý do Bộ Tài chính đồng thời yêu cầu tăng cường đánh giá tình hình kinh tế, kết nối cơ sở dữ liệu giữa các đơn vị, nhất là các đơn vị ngành dọc, nhằm bảo đảm số liệu chính xác, phù hợp và tin cậy phục vụ công tác điều hành.
“Có số liệu chính xác rồi thì mới đưa ra các giải pháp phù hợp được”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
Thông điệp này cho thấy một yêu cầu ngày càng rõ trong điều hành tài chính - ngân sách đó là không chỉ là “giải ngân nhanh”, mà là làm sao để đồng vốn ngân sách được đưa vào nền kinh tế đúng lúc, đúng nơi, đúng mục tiêu và tạo ra hiệu quả cao nhất, qua đó góp phần biến nguồn lực công thành động lực thực chất cho tăng trưởng.