9 tháng năm 2026, cùng với công tác sắp xếp, tinh gọn bộ máy tiếp tục được quyết liệt triển khai, KTNN đã đoàn kết, nỗ lực, chủ động trong việc thực hiện đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ chính trị. Bước vào quý IV - chặng nước rút với khối lượng công việc lớn, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thành toàn diện kế hoạch công tác năm 2026, bảo đảm tiến độ, chất lượng, trọng tâm là Kế hoạch kiểm toán; đồng thời chủ động chuẩn bị cho năm 2027, lấy chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ làm đột phá nâng cao hiệu quả kiểm toán.
Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa yêu cầu toàn Ngành tập trung hoàn thành nhiệm vụ năm 2026. Ảnh: N.LỘC
Sắp xếp bộ máy nhưng không để gián đoạn nhiệm vụ
Một dấu ấn công tác nổi bật của Kiểm toán nhà nước (KTNN) trong 9 tháng năm 2026, đặc biệt quý III là tiếp tục sắp xếp, tổ chức lại bộ máy trong thời gian “thần tốc” chỉ 15 ngày.
Thực hiện Nghị quyết số 308a/NQ-UBTVQH ngày 27/7/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, KTNN giảm tiếp 1 KTNN chuyên ngành; giảm 30 đơn vị cấp Phòng, đồng thời điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị bảo đảm nguyên tắc tinh gọn, chuyên nghiệp, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả kiểm toán trong ngành, lĩnh vực, địa bàn phụ trách.
Việc sắp xếp, tổ chức lại bộ máy KTNN được triển khai khẩn trương, quyết liệt, bảo đảm công khai, minh bạch, bài bản và đồng bộ, không có chỗ cho sự chần chừ hay tư tưởng ưu tiên cục bộ. Quá trình này tạo sự đồng thuận, thống nhất của các đơn vị trong toàn Ngành.
Theo đó, từ ngày 15/8/2026, mô hình tổ chức mới chính thức đi vào hoạt động, các nhiệm vụ kiểm toán và công tác thường xuyên vẫn được triển khai liên tục, thông suốt, ổn định, không để xảy ra khoảng trống trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, bảo đảm thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ chính trị, từ xây dựng pháp luật đến tổ chức cán bộ; đào tạo, bồi dưỡng; hợp tác quốc tế... đặc biệt là nhiệm vụ kiểm toán.
Tăng tỷ lệ thực hiện kiến nghị kiểm toán và số vụ việc chuyển cơ quan điều tra
Lũy kế đến ngày 30/9/2026, KTNN đã triển khai 173 đoàn kiểm toán, kết thúc 123 đoàn kiểm toán, tổ chức xét duyệt 171 dự thảo báo cáo kiểm toán (BCKT), phát hành chính thức 145 BCKT.
Tính đến ngày 30/9/2026, KTNN đã kiến nghị xử lý 113.952 tỷ đồng và 170.284.999 USD; đồng thời kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung một số nội dung không phù hợp với quy định và thực tiễn đối với 195 văn bản; kiến nghị cơ quan chức năng có thẩm quyền chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân đối với sai phạm phát hiện qua hoạt động kiểm toán tại 42 BCKT.
Cùng với đó, trong quý III, KTNN đã triển khai đồng loạt 79 cuộc kiểm tra tình hình thực hiện kết luận, kiến nghị của KTNN năm 2025 làm cơ sở tổng hợp, báo cáo Quốc hội. Kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán năm 2025 (niên độ ngân sách năm 2024) ghi nhận chuyển biến tích cực. Trong đó, về nội tệ, tỷ lệ thực hiện kiến nghị xử lý tài chính và kiến nghị khác đạt 79,09%, cao hơn đáng kể so với mức 58% của cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, thông qua hoạt động kiểm toán trong 9 tháng năm 2026, KTNN đã cung cấp 195 BCKT và tài liệu có liên quan cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương, cơ quan điều tra và các cơ quan nhà nước khác có thẩm quyền để phục vụ công tác điều tra, kiểm tra, giám sát; cung cấp thông tin, chuyển hồ sơ của 16 vụ việc có dấu hiệu hình sự sang Cơ quan điều tra để điều tra, làm rõ - tăng gấp 4 lần so với năm 2025.
Ghi nhận và biểu dương những kết quả đạt được, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa đánh giá: Mặc dù khối lượng công việc lớn, yêu cầu ngày càng cao, toàn Ngành đã nỗ lực, đoàn kết, chủ động, quyết liệt triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch công tác. Trong đó, nhiều đơn vị kiểm toán đã nỗ lực khắc phục khó khăn trong quá trình sắp xếp tổ chức, bộ máy để đảm bảo hoạt động nghiệp vụ được thông suốt, đồng bộ, đạt hiệu quả cao.
Nâng cao chất lượng kiểm toán, lấy ứng dụng công nghệ làm đột phá
Nhấn mạnh quý IV/2026, khối lượng công việc còn rất lớn, phải hoàn thành trong thời gian ngắn, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu các đơn vị kiểm toán tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các cuộc kiểm toán theo KHKT năm 2026, đảm bảo hoàn thành trước 31/10/2026, phát hành BCKT trước 31/12/2026, không chuyển nhiệm vụ sang 2027 (trừ các cuộc kiểm toán bổ sung).
Đặc biệt, sau khi sắp xếp lại tổ chức, bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị cũng có nhiều thay đổi. Thông qua hoạt động kiểm toán và công tác phối hợp, các KTNN chuyên ngành, khu vực cần phát huy vai trò cầu nối với cấp ủy, địa phương, thể hiện rõ vai trò đồng hành, hỗ trợ địa phương phát triển cũng như trong công tác quản lý tài chính công, tài sản công.
Các KTNN chuyên ngành, khu vực khẩn trương rà soát, tiếp nhận và phân công rõ trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Những kiến nghị liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều đơn vị phải được xác định rõ đầu mối chủ trì, đơn vị phối hợp, bảo đảm theo dõi xuyên suốt, không bỏ sót.
Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa
Đối với các đơn vị tham mưu, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu Vụ Tổng hợp tiếp tục theo dõi, đôn đốc tình hình thực hiện KHKT năm 2026 bảo đảm tiến độ, chất lượng. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện và trình phát hành BCKT quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) và Báo cáo nợ công năm 2025 tại Bộ Tài chính; hoàn thiện Báo cáo kiểm toán quyết toán NSNN năm 2025, ý kiến của KTNN về dự toán NSNN và phương án phân bổ Ngân sách Trung ương năm 2027 trình Tổng Kiểm toán nhà nước để báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội XVI.
Nhấn mạnh công tác thanh tra, kiểm soát chất lượng kiểm toán đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng kiểm toán, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu Thanh tra KTNN tập trung triển khai nhiệm vụ theo đúng kế hoạch, qua đó kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, phòng ngừa sai sót trong hoạt động kiểm toán, đảm bảo các đoàn kiểm toán tuân thủ đúng các quy trình, chuẩn mực và quy định, hạn chế tối đa rủi ro.
Cùng với việc hoàn thành kế hoạch năm 2026, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu các đơn vị chủ động chuẩn bị đầy đủ điều kiện cho triển khai KHKT năm 2027, không để chậm trễ do thiếu hướng dẫn hoặc chưa hoàn tất công tác chuẩn bị. "Đây là khâu vô cùng quan trọng để đảm bảo chất lượng, hiệu quả kiểm toán" – Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.
Đặc biệt, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu các đơn vị kiểm toán, Cục Công nghệ thông tin phối hợp tăng cường ứng dụng công nghệ vào hoạt động kiểm toán; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, bất cập để phát huy hiệu quả của các phần mềm.
Có thể khẳng định, những kết quả đạt được trong thực hiện nhiệm vụ chính trị 9 tháng qua đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết, thống nhất và quyết tâm chính trị cao của toàn Ngành. Dưới sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Tổng Kiểm toán nhà nước, cùng tinh thần chủ động, trách nhiệm và khẩn trương của các đơn vị, những nhiệm vụ còn lại đang được tập trung triển khai, phấn đấu hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và hiệu quả. Đây không chỉ là yêu cầu nhằm hoàn thành kế hoạch công tác năm 2026, mà còn là cơ sở quan trọng để tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán, khẳng định vai trò, trách nhiệm của KTNN trong kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.
Thực tiễn cuộc kiểm toán vừa qua tại cơ quan Thống kê cho thấy, việc sử dụng phần mềm chuyên dụng để phân tích dữ liệu mang lại những hiệu quả thiết thực. Trong thời gian tới, KTNN sẽ tổ chức các lớp đào tạo về phân tích dữ liệu và sử dụng phần mềm chuyên dụng, giúp các đơn vị nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ, từng bước đưa các công cụ này vào thực tiễn hoạt động kiểm toán.
Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng
Để đảm bảo thuận lợi cho công tác kiểm toán, cần có hướng dẫn cụ thể đối với nghiệp vụ kiểm toán và các vấn đề có liên quan từ sớm. Đặc biệt, đối với việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động kiểm toán, cần đặc biệt chú ý đến tính bảo mật thông tin theo quy định của pháp luật. Do đó, Cục Công nghệ thông tin cần có hướng dẫn đối với vấn đề này để đảm bảo quá trình triển khai được thực hiện thông suốt, hạn chế tối đa rủi ro.
Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung