Dù vốn đầu tư thu hút vào các khu chế xuất, khu công nghiệp TP. Hồ Chí Minh vượt 36,62% kế hoạch năm, nhưng số dự án cấp mới vẫn giảm 23,44% so với cùng kỳ. Thành phố đang tập trung tháo gỡ vướng mắc về đất đai, giá điện và đẩy nhanh tiến độ các khu công nghiệp mới.
Mô hình Khu công nghiệp chuyên sâu Phú Mỹ 3 TP. Hồ Chí Minh: Ảnh: Thu Hòa
Nhiều dự án mới được triển khai
Theo Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh, đến ngày 8/10/2026, tổng vốn đầu tư thu hút vào các khu chế xuất, khu công nghiệp Thành phố đạt 5.806,46 triệu USD, bằng 136,62% kế hoạch năm. Trong đó, vốn đầu tư nước ngoài đạt 4.329,41 triệu USD, vốn đầu tư trong nước đạt 38.403,36 tỷ đồng.
Toàn Thành phố hiện có 5.418 dự án còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký 81,98 tỷ USD; trong đó, 4.853 dự án đang hoạt động. Vốn đầu tư thực hiện trong 9 tháng năm 2026 đạt 4.250,65 triệu USD, tương đương 111.664,86 tỷ đồng. Dự kiến cả năm đạt 5.369,25 triệu USD, tương đương 141.050,12 tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2025.
Tuy nhiên, số dự án cấp mới chỉ đạt 196 dự án, giảm 23,44% so với cùng kỳ năm 2025.
Cùng với thu hút đầu tư, TP. Hồ Chí Minh đang thúc đẩy chuẩn bị quỹ đất và triển khai các khu công nghiệp (KCN) mới, như: KCN Vĩnh Lập giai đoạn 1, quy mô 497,19 ha, tổng vốn đầu tư đăng ký 379,69 triệu USD, đã được chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 3152/QĐ-UBND ngày 28/8/2026.
Đối với KCN Bình Dương Riverside, quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 đã được phê duyệt. Hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư giai đoạn 1 được tiếp nhận ngày 3/10/2026 và đang được các cơ quan liên quan xem xét. KCN chuyên ngành cơ khí cũng đã được Thành phố cho thuê 7.012.492,2 m² đất theo Quyết định số 6558/QĐ-UBND ngày 3/10/2026.
Ở nhóm dự án trọng điểm, Khu thương mại tự do TP. Hồ Chí Minh được thành lập theo Quyết định số 4560/QĐ-UBND ngày 23/7/2026; dự án Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ vừa được UBND TP. Hồ Chí Minh điều chỉnh chủ trương đầu tư theo Quyết định số 6595/QĐ-UBND ngày 6/10/2026.
Đáng chú ý, Dự án Trung tâm dữ liệu AI Factory tại KCN Tân Phú Trung được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ngày 21/7/2026, với tổng vốn đầu tư đăng ký 2,1 tỷ USD.
Bên cạnh triển khai các dự án mới, Ban Quản lý quan tâm xử lý dự án tồn đọng, chậm triển khai. Theo đó, đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với 6/16 dự án thuộc danh mục theo dõi; lập 66 biên bản vi phạm hành chính và chấm dứt hoạt động 4 dự án chậm triển khai.
Gỡ vướng đất đai, giá điện, tăng tốc triển khai dự án
Theo Ban Quản lý, một số KCN như VSIP III giai đoạn 2B, Cây Trường và Bàu Bàng mở rộng giai đoạn 2 chưa hoàn tất xác định giá đất, đơn giá thuê đất, ảnh hưởng đến công tác giải phóng mặt bằng và thu hút dự án thứ cấp.
Bên cạnh đó, việc chưa thống nhất giá điện áp dụng đối với trung tâm dữ liệu gây khó khăn cho Dự án Trung tâm dữ liệu AI Factory. Nếu áp dụng giá điện kinh doanh thay cho giá điện sản xuất, chi phí vận hành sẽ tăng đáng kể, ảnh hưởng đến phương án tài chính, khả năng bố trí vốn và tiến độ khởi công.
Giá thuê đất công nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh ở mức cao so với mặt bằng chung, làm tăng chi phí đầu tư ban đầu và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trong thu hút dự án quy mô lớn. Nguồn nhân lực có tay nghề cao, đặc biệt là nhân lực kỹ thuật và nhân lực đáp ứng yêu cầu của các ngành công nghệ cao, cũng còn thiếu so với nhu cầu doanh nghiệp.
Trong quý IV/2026, Ban Quản lý sẽ đẩy nhanh hoàn thiện quy hoạch phân khu các KCN Dầu Tiếng 1A, Bắc Tân Uyên 2 và Tân Lập I, phấn đấu hoàn thành phê duyệt quy hoạch trong quý IV. Đồng thời, hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với KCN Vĩnh Lập giai đoạn 1 và hoàn tất thẩm định, trình cấp có thẩm quyền xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư KCN Bình Dương Riverside.
Công tác xúc tiến đầu tư sẽ tập trung vào các dự án thuộc danh mục giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định số 2301/QĐ-UBND ngày 17/4/2026, ưu tiên công nghệ cao, hạ tầng số, năng lượng sạch, chuyển đổi xanh, cơ khí chế tạo và công nghiệp hỗ trợ. Thành phố cũng đẩy nhanh đề án chuyển đổi các khu chế xuất, khu công nghiệp, gắn với phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sinh thái và khu công nghiệp thế hệ mới, thông minh.
Đối với dự án quy mô lớn, Ban Quản lý tập trung hoàn thiện hồ sơ, tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư Dự án Khu tổ hợp cảng Cái Mép Hạ hạ lưu, Trung tâm logistics và Khu chức năng công nghiệp, đô thị, dịch vụ, với tổng vốn đầu tư đề xuất 204.658 tỷ đồng.
Để đẩy nhanh tiến độ, Ban Quản lý kiến nghị UBND TP. Hồ Chí Minh chỉ đạo các sở, ngành phối hợp xử lý dứt điểm vướng mắc về đơn giá đất, giá thuê đất, khấu trừ nghĩa vụ tài chính và thủ tục cho thuê đất trong quý IV/2026. Đồng thời, giao Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với Tổng công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh rà soát, xác định và hướng dẫn áp dụng giá điện đối với Dự án Trung tâm dữ liệu AI Factory tại KCN Tân Phú Trung.
Đối với Dự án Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ, Thành phố được kiến nghị đẩy nhanh thủ tục giao, cho thuê phần diện tích đất, mặt nước còn lại; xử lý các vấn đề liên quan đến chuyển mục đích sử dụng rừng, nạo vét, di dời lồng bè, bàn giao mặt bằng và xác định nghĩa vụ tài chính về tiền thuê đất.
Việc tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh thủ tục đầu tư và chuẩn bị quỹ đất được kỳ vọng góp phần khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư vào các khu chế xuất, khu công nghiệp trên địa bàn Thành phố.