Thông tư 08/2026/TT-NHNN mở thêm dư địa tín dụng cho nhóm ngân hàng quốc doanh

Nguồn: Báo cáo của MBS Research.

NHNN đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN ngày 15/5/2026 sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 4 Điều 20 Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Điểm thay đổi đáng chú ý nhất là việc cho phép các tổ chức tín dụng tiếp tục được tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định tỷ lệ LDR. Những khoản mục khác như tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng và tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc vẫn bị loại trừ.

Đây được xem là bước điều chỉnh đáng chú ý so với lộ trình siết dần trước đó tại Thông tư số 26/2022/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN. Theo lộ trình cũ, từ ngày 1/1/2026, toàn bộ tiền gửi Kho bạc Nhà nước đã bị loại khỏi cách tính LDR.

Theo NHNN, việc sửa đổi được thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 122/NQ-CP ngày 6/5/2026 nhằm phù hợp hơn với diễn biến thị trường và nhu cầu thanh khoản hiện nay của hệ thống ngân hàng.

Các tổ chức phân tích cho rằng thay đổi này chủ yếu mang tính hỗ trợ kỹ thuật, song có ý nghĩa đáng kể đối với nhóm ngân hàng thương mại nhà nước - nơi đang nắm giữ phần lớn tiền gửi Kho bạc Nhà nước.

Theo báo cáo cập nhật vừa phát hành của MBS Research, Thông tư số 08/2026/TT-NHNN sẽ giúp gia tăng dư địa cho vay của nhóm ngân hàng quốc doanh do nhóm này đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước toàn hệ thống. MBS ước tính tỷ lệ LDR của nhóm ngân hàng này có thể giảm khoảng 1,2-1,5% sau thay đổi mới.

MBS cho biết thanh khoản hệ thống ngân hàng đang tiếp tục chịu áp lực khi tín dụng phục hồi mạnh nhưng huy động vốn chưa theo kịp. Tính đến ngày 28/4/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác khiến tăng trưởng huy động chậm hơn đáng kể.

Theo MBS Research, chênh lệch giữa tổng tín dụng và huy động của hệ thống đã tăng từ khoảng 1,33 triệu tỷ đồng vào tháng 3/2025 lên khoảng 1,4 triệu tỷ đồng vào tháng 4/2026. LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết theo ước tính của đơn vị này đã lên khoảng 100% vào cuối quý I/2026, tăng 2,3 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

Trong bối cảnh đó, việc nới cách tính LDR được đánh giá là giúp giảm bớt áp lực thanh khoản cho hệ thống, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh đang giữ vai trò cung ứng tín dụng chủ lực cho nền kinh tế.

Số liệu báo cáo tài chính quý I/2026 cho thấy tổng lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại Vietcombank, BIDV và VietinBank hiện đạt hơn 563.000 tỷ đồng, tăng gần 39% so với cuối năm 2025.

Riêng Vietcombank hiện có hơn 185.250 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn từ Kho bạc Nhà nước. Với quy định mới, ngân hàng này có thể bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng vào mẫu số LDR. BIDV cũng có quy mô tương đương. Nếu áp dụng theo mức trần LDR 85%, mỗi ngân hàng có thêm khoảng 31.500 tỷ đồng dư địa tín dụng trên lý thuyết.

Theo báo cáo cập nhật ngành Ngân hàng mới đây của SSI Research, việc đưa 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cách tính CDR/LDR chỉ tạo tác động khoảng 0,6% dư nợ tín dụng ở cấp độ toàn hệ thống, song với nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, tác động có thể tương đương khoảng 1,4-2% dư nợ tín dụng do tiền gửi Kho bạc tập trung chủ yếu tại nhóm này.

SSI Research cũng cho rằng nhóm ngân hàng thương mại nhà nước sẽ hưởng lợi tương đối rõ nét từ thay đổi này trong bối cảnh áp lực thanh khoản gia tăng nhanh thời gian qua.

Trong khi đó, ACBS đánh giá việc sửa đổi cách tính LDR sang cơ chế mới giúp phản ánh thực chất hơn tình hình thanh khoản của các ngân hàng, đồng thời thúc đẩy hệ thống từng bước tiệm cận các chuẩn Basel III quốc tế. Theo ACBS, cơ chế mới cũng giúp giảm áp lực duy trì các quy định thanh khoản mang tính “cơ học” trước đây, đặc biệt là tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn. Nhờ đó, mặt bằng lãi suất huy động trung và dài hạn có thể có thêm dư địa hạ nhiệt trong thời gian tới.

Dù vậy, các tổ chức phân tích cũng cho rằng, Thông tư số 08/2026/TT-NHNN chủ yếu là giải pháp hỗ trợ kỹ thuật và không đồng nghĩa lợi nhuận hay tăng trưởng tín dụng sẽ cải thiện ngay lập tức. MBS Research nhận định, việc điều chỉnh mới chỉ giúp bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương khoảng 0,3-0,4% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống.

Trong dài hạn, theo các đánh giá, hệ thống ngân hàng vẫn sẽ phải đối mặt với yêu cầu quản trị thanh khoản chặt chẽ hơn khi NHNN từng bước triển khai các chuẩn Basel III như tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) và tỷ lệ đòn bẩy tài chính (LEV).