Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Thông tư ban hành Quy chế quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí, hướng tới hình thành hệ thống dữ liệu thống nhất, liên thông trên phạm vi toàn quốc, phục vụ quản lý, giám sát và nâng cao hiệu quả phòng, chống lãng phí.
Bộ Tài chính đang xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia về chống lãng phí.
Dữ liệu phải được kiểm soát, phê duyệt bằng chữ ký số
Theo dự thảo Thông tư, quy chế áp dụng đối với tổ chức chính trị, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan. Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí được thiết kế gồm 3 thành phần chính: trang thông tin công khai phục vụ tra cứu; phần mềm nghiệp vụ dành cho cơ quan, tổ chức thực hiện cập nhật, quản lý, khai thác, theo dõi, giám sát; và ứng dụng trên thiết bị di động.
| Để bảo đảm chất lượng dữ liệu, dự thảo Thông tư quy định trường hợp phát hiện thông tin trên hệ thống sai lệch so với hồ sơ, tài liệu có giá trị pháp lý, đơn vị cung cấp phải đối soát và đính chính trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi phát hiện hoặc nhận được yêu cầu. Với dữ liệu đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành và có khả năng kết nối, hệ thống ưu tiên cập nhật tự động, thay vì yêu cầu nhập lại thủ công. |
Một trong những nguyên tắc đáng chú ý là dữ liệu phải bảo đảm chính xác, đầy đủ, kịp thời, thống nhất, đồng bộ và liên thông trên toàn quốc. Nguồn dữ liệu và trách nhiệm của cơ quan cung cấp, cập nhật cũng phải được xác định rõ. Đặc biệt, dự thảo đặt ra nguyên tắc “không yêu cầu cung cấp lại dữ liệu” đối với những thông tin đã được kết nối, chia sẻ hợp pháp, qua đó hạn chế việc nhập lại dữ liệu và giảm thủ tục trong quá trình vận hành hệ thống.
Danh mục thông tin dự kiến được đưa lên hệ thống gồm Chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí; kế hoạch tổ chức thực hiện chiến lược; chương trình tiết kiệm, chống lãng phí; báo cáo kết quả công tác tiết kiệm, chống lãng phí và các thông tin liên quan khác theo yêu cầu quản lý nhà nước của Bộ Tài chính. Các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm cập nhật dữ liệu đầy đủ, chính xác và đúng thời hạn.
Dữ liệu trước khi chính thức được khai thác còn phải trải qua khâu kiểm tra, phê duyệt. Người có thẩm quyền phải đối chiếu thông tin với hồ sơ, tài liệu và báo cáo thực tế. Nếu đáp ứng yêu cầu, dữ liệu được phê duyệt trên hệ thống bằng chữ ký số. Sau khi cập nhật và phê duyệt hợp lệ, thông tin được khai thác thống nhất trên toàn quốc để phục vụ quản lý nhà nước về tiết kiệm, chống lãng phí, đồng thời công khai theo quy định.
Siết bảo mật, lưu vết hoạt động trên hệ thống
Dự thảo Thông tư dành nhiều quy định cho vấn đề an toàn dữ liệu. Hệ thống dự kiến thực hiện sao lưu phần dữ liệu thay đổi hằng ngày, sao lưu toàn bộ hằng tuần và sao lưu dữ liệu hằng tháng. Dữ liệu sao lưu được lưu trữ tập trung, tách biệt với hệ thống chính nhằm bảo đảm khả năng phục hồi khi xảy ra sự cố.
Hoạt động truy cập và khai thác cũng được kiểm soát, ghi nhật ký và lưu vết. Người sử dụng không được tự ý sao chép, tải xuống, chia sẻ, sửa đổi hoặc sử dụng thông tin ngoài phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Hệ thống đồng thời ghi nhận địa chỉ IP, thời gian truy cập, phiên làm việc, hoạt động đăng nhập quản trị, lỗi phát sinh và những thay đổi về cấu hình để phục vụ giám sát an toàn thông tin.
Theo dự thảo, Bộ Tài chính là cơ quan chủ quản hệ thống; Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số được giao quản lý, vận hành, bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định, liên tục và an toàn. Vụ Pháp chế đóng vai trò đầu mối về dữ liệu, thực hiện đôn đốc, giám sát, tổng hợp, phân tích thông tin phục vụ báo cáo và tham mưu công tác chỉ đạo, điều hành về tiết kiệm, chống lãng phí.
Việc xây dựng quy chế được kỳ vọng tạo nền tảng quản lý dữ liệu tập trung, xác định rõ trách nhiệm cập nhật và khai thác thông tin, đồng thời tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống. Qua đó, dữ liệu về tiết kiệm, chống lãng phí có thể trở thành công cụ hỗ trợ quản lý, giám sát và điều hành trên phạm vi toàn quốc.