(BKTO) - Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng dịch vụ công ngày càng gia tăng trong khi nguồn lực tài chính chịu nhiều sức ép, nâng cao năng suất cung ứng dịch vụ công đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nhiều quốc gia. Từ thực tiễn kiểm toán, Cơ quan Kiểm toán quốc gia Vương quốc Anh (NAO) đã chỉ ra những yếu tố then chốt giúp cải thiện năng suất dịch vụ công.
Từ thực tiễn kiểm toán, NAO đã chỉ ra những yếu tố then chốt giúp cải thiện năng suất dịch vụ công tại Anh. Ảnh: ST
Yếu tố cốt lõi quyết định năng suất dịch vụ công
Hỗ trợ Chính phủ nâng cao năng suất cung ứng dịch vụ công là một trong những trọng tâm của Chiến lược giai đoạn 2025-2030 của NAO, xuất phát từ áp lực ngày càng lớn đối với các dịch vụ công do biến động nhân khẩu học, lạm phát chi phí và nhu cầu sử dụng dịch vụ không ngừng gia tăng, trong khi nguồn lực tài chính công ngày càng hạn hẹp.
Năng suất dịch vụ công là mức độ hiệu quả mà các cơ quan công quyền chuyển hóa các nguồn lực đầu vào, gồm nhân lực, tài sản và ngân sách, thành sản phẩm đầu ra và kết quả mang lại cho người dân. Qua các cuộc kiểm toán trong những năm gần đây, NAO nhận thấy khi nguồn lực bị thu hẹp, hệ quả của năng suất thấp thường thể hiện rõ nhất ở việc thời gian chờ đợi của người dân bị kéo dài, chất lượng dịch vụ suy giảm và kết quả đầu ra không đạt kỳ vọng.
Tuy nhiên, NAO cũng ghi nhận nhiều điểm tích cực trong toàn bộ khu vực công. Một số cơ quan đã cải thiện được năng suất nhờ thực hành hiệu quả, sử dụng tốt bằng chứng và dữ liệu trong quá trình ra quyết định, đồng thời tăng cường minh bạch hóa trong công tác quản lý.
Kinh nghiệm kiểm toán cho thấy cải thiện năng suất bền vững hiếm khi đến từ một giải pháp đơn lẻ mà là kết quả của nhiều quyết định liên quan đến phân bổ nguồn lực, thiết kế dịch vụ và quản lý rủi ro trong dài hạn.
Theo NAO, thách thức hiện nay không phải thiếu ý tưởng cải cách mà là khả năng áp dụng các giải pháp đó một cách nhất quán, đồng bộ và trên quy mô lớn hơn. Để hỗ trợ mục tiêu này, NAO sẽ thành lập một nhóm công tác khu vực công nhằm tổng hợp các bài học rút ra từ các cuộc kiểm toán, điều phối cách tiếp cận chung và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn về nâng cao năng suất trong khu vực công.
Kết quả kiểm toán cũng chỉ ra một số yếu tố có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất. Trước hết là quản lý nhu cầu dịch vụ hiệu quả hơn thông qua các biện pháp phòng ngừa và can thiệp sớm. Việc hiểu rõ biến động nhu cầu theo từng thời điểm giúp các cơ quan nhà nước tránh tình trạng dư nguồn lực khi nhu cầu thấp nhưng quá tải khi nhu cầu tăng cao.
Bên cạnh đó, các cơ quan công có thể khai thác hiệu quả hơn các tài sản hiện có thông qua hiện đại hóa khi cần thiết và quản lý tài sản theo định hướng chiến lược nhằm tối đa hóa hiệu quả sử dụng.
Nguồn nhân lực tiếp tục được xác định là yếu tố trung tâm của năng suất. Nhiều cuộc kiểm toán cho thấy tình trạng thiếu hụt kỹ năng, tỷ lệ nghỉ việc cao và công tác hoạch định nhân sự chưa hiệu quả là những nguyên nhân trực tiếp làm suy giảm hiệu quả hoạt động. Vì vậy, đầu tư nâng cao năng lực cán bộ, xử lý tình trạng làm việc kém hiệu quả và thúc đẩy cải tiến liên tục có ý nghĩa không kém việc bổ sung nhân sự - NAO khuyến cáo.
Ngoài ra, việc phân bổ nguồn lực hợp lý đóng vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là đối với các dịch vụ hoặc quy trình liên quan đến nhiều bộ, ngành hoặc nhiều cấp trong khu vực công.
NAO cũng nhấn mạnh vai trò của cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ số phù hợp trong nâng cao năng suất khu vực công. Các báo cáo kiểm toán cho thấy việc tự động hóa các quy trình thủ công, chuẩn hóa phương thức làm việc và đơn giản hóa quy trình phê duyệt có thể giải phóng đáng kể nguồn lực.
Tuy nhiên, các giải pháp công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên cơ sở hiểu rõ nhu cầu thực tế của dịch vụ, hành vi của người sử dụng và được hỗ trợ bởi nền tảng dữ liệu đủ mạnh. Theo NAO, các công cụ số, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), có thể hỗ trợ nâng cao năng suất nhưng không thể thay thế các yếu tố nền tảng như mục tiêu rõ ràng, cơ chế quản trị hiệu quả và dữ liệu đáng tin cậy.
Lan tỏa thực hành tốt, nâng cao giá trị dịch vụ công
Tại các báo cáo kiểm toán, NAO thừa nhận việc cải thiện năng suất trong thực tế là nhiệm vụ khó khăn. Bởi, các cơ quan công hiện phải đồng thời đối mặt với nhu cầu dịch vụ gia tăng, áp lực về nhân lực, mức độ phức tạp trong vận hành và hệ thống công nghệ số còn phân tán, thiếu ổn định.
Đối với các đơn vị trực tiếp cung cấp dịch vụ tuyến đầu, những rào cản mang tính cấu trúc vẫn tồn tại, bao gồm hạn chế trong việc xác định thực hành hiệu quả, khả năng nhân rộng các mô hình tốt, sự thiếu nhất quán giữa các đơn vị và việc tiếp nhận các phương pháp mới chưa đồng đều.
Tuy nhiên, ngay trong bối cảnh đó, NAO vẫn ghi nhận nhiều trường hợp cải thiện năng suất thành công. Theo NAO, đây là kết quả của vai trò lãnh đạo bền bỉ, việc sử dụng hiệu quả bằng chứng và dữ liệu trong quản lý, cùng tinh thần đổi mới và sẵn sàng chấp nhận rủi ro ở mức phù hợp.
Được biết, trong thời gian tới, NAO sẽ công bố một loạt báo cáo ngắn về thực hành tốt, tổng hợp bằng chứng từ hoạt động kiểm toán nhằm làm rõ những trường hợp các cơ quan công đã nâng cao năng suất thành công và lý giải nguyên nhân giúp các phương pháp đó phát huy hiệu quả trong từng bối cảnh cụ thể. Mục tiêu là cung cấp các bài học thực tiễn có thể vận dụng rộng rãi hơn, qua đó hỗ trợ Quốc hội và các cơ quan công không chỉ kiểm soát chi phí mà còn nâng cao giá trị mang lại từ chi tiêu công trong dài hạn.
Không chỉ có vậy, NAO sẽ phối hợp với các nhóm kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán hiệu quả sử dụng nguồn lực và các nhóm chuyên môn khác để xây dựng tài liệu hướng dẫn thực tiễn, cung cấp các ví dụ điển hình cho các đơn vị được kiểm toán.
Thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm, lan tỏa thực hành tốt và tăng cường trách nhiệm giải trình trước Quốc hội về tiến độ, kết quả thực hiện, NAO kỳ vọng sẽ hỗ trợ các cơ quan khu vực công nâng cao năng suất hoạt động, từ đó mang lại hiệu quả sử dụng ngân sách tốt hơn cho người nộp thuế, người sử dụng dịch vụ và toàn xã hội.