Triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW, Bộ Tài chính đã cụ thể hóa hàng loạt nhiệm vụ về đất đai và bất động sản, từ giá đất, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đến phối hợp hoàn thiện pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản, quy hoạch, đấu giá, đấu thầu và thuế.
Trong lĩnh vực đất đai, bất động sản, Bộ Tài chính được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng nhằm triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW. Ảnh: Thu Hiền
Loạt nhiệm vụ trọng tâm đồng bộ, hoàn thiện pháp luật về đất đai và bất động sản
Bộ Tài chính được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng nhằm triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, tập trung vào hoàn thiện cơ chế, chính sách, khơi thông nguồn lực đất đai và phối hợp xử lý những vấn đề đặt ra đối với thị trường bất động sản.
Để triển khai các nhiệm vụ này, Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Tài chính đã ban hành Chương trình hành động, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp được xác định tại Nghị quyết số 21-NQ/TW
Chương trình đồng thời thực hiện Kế hoạch số 07-KH/TW ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị, bám sát các quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, tầm nhìn, định hướng phát triển và nhiệm vụ trọng tâm, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính trong việc sửa đổi Luật Đất đai và các luật khác có liên quan.
Một trong những yêu cầu được đặt ra là triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ; đồng thời phân công rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực, tiến độ và các điều kiện cần thiết, gắn với trách nhiệm người đứng đầu và cơ chế kiểm tra, giám sát thường xuyên.
Tinh thần này được cụ thể hóa trong phụ lục Chương trình hành động với từng nhiệm vụ, đề án, đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, thời hạn thực hiện và kết quả, sản phẩm dự kiến.
Đáng chú ý, trong nhóm nhiệm vụ trọng tâm, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Tư pháp rà soát các luật có liên quan phải sửa đổi, bổ sung bảo đảm thống nhất, đồng bộ với Luật Đất đai (sửa đổi); phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng Luật Đất đai (sửa đổi) và các văn bản quy định chi tiết thi hành thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của Bộ.
Bên cạnh đó là những nhiệm vụ trực tiếp liên quan đến chính sách tài chính đất đai. Theo Chương trình, Cục Quản lý giá chủ trì xây dựng Nghị định của Chính phủ quy định về giá đất, thời hạn thực hiện tháng 2/2027. Cục Quản lý công sản chủ trì xây dựng Nghị định của Chính phủ quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, cũng với thời hạn tháng 2/2027.
Các đơn vị thuộc Bộ còn có nhiệm vụ xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính; rà soát, sửa đổi hoặc đề xuất sửa đổi các luật liên quan và các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành.
Phạm vi triển khai không dừng ở chính sách tài chính đất đai. Chương trình còn xác định nhiệm vụ phối hợp với Bộ Xây dựng trong xử lý điểm nghẽn về chế độ quản lý, sử dụng nhà ở thuộc tài sản công; phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quản lý, vận hành hệ thống thông tin quốc gia về đất đai, cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; xây dựng và thực hiện Đề án Quy hoạch quốc gia về đất dành tác chiến, xác định diện tích đất dành tác chiến quốc gia tối thiểu.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng trong việc xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm thực hiện cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng để tạo quỹ nhà ở thuộc sở hữu nhà nước. Nhiệm vụ được thực hiện trong giai đoạn 2026-2030.
Qua đó, Chương trình hành động đã hình thành một danh mục công việc tương đối cụ thể để Bộ Tài chính tham gia triển khai Nghị quyết 21, từ sửa Luật Đất đai đến hoàn thiện các công cụ tài chính, giá đất, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý đất đai.
Đồng bộ chính sách đất đai với thị trường bất động sản
Chính sách đất đai và bất động sản tiếp tục là một trọng tâm đáng chú ý trong nhóm nhiệm vụ thể chế Nghị quyết 21 tại các luật có liên quan. Phạm vi tham gia của Bộ Tài chính trải rộng từ nhà ở, kinh doanh bất động sản đến quy hoạch, đấu giá, đấu thầu và chính sách thuế.
Đối với lĩnh vực nhà ở, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Xây dựng thể chế hóa các nội dung về phát triển đa dạng các loại hình nhà ở đáp ứng nhu cầu của người dân; quy định về phát triển nhà ở thương mại, nhà ở chính sách, nhà ở công vụ, nhà ở cho thuê.
Nội dung cần thể chế hóa còn đề cập việc xử lý đất, nhà ở không sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả, có chính sách thu hút khu vực tư nhân tham gia phát triển thị trường nhà ở cho thuê. Thời gian thực hiện được xác định từ năm 2026-2030.
Một trong những nhóm nhiệm vụ liên quan trực tiếp nhất tới thị trường là phối hợp với Bộ Xây dựng thể chế các nội dung tại Luật Kinh doanh bất động sản.
Theo Chương trình, các nội dung cần thể chế hóa gồm công khai thông tin về quy hoạch, pháp lý dự án, giá đất, giao dịch, nghĩa vụ tài chính, tình trạng thế chấp, tranh chấp, tình trạng sử dụng đất; từng bước bắt buộc đăng ký giao dịch bất động sản; khuyến khích giao dịch bất động sản qua sàn giao dịch, thanh toán qua ngân hàng, không dùng tiền mặt.
Đồng thời, yêu cầu đặt ra là có cơ chế bảo đảm thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, an toàn, bền vững; kiểm soát chặt chẽ, khắc phục tình trạng đầu cơ đất đai.
Chương trình cũng đặt vấn đề hoàn thiện thể chế về quy hoạch. Trong đó, định hướng là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; đơn giản hóa trình tự, thủ tục, điều kiện điều chỉnh quy hoạch; xử lý chồng chéo, mâu thuẫn giữa các loại quy hoạch; tích hợp, hợp nhất quy hoạch không còn cần thiết và rà soát nội dung, mức độ chi tiết của quy hoạch gắn với yêu cầu, mục đích quản lý phù hợp.
Đối với đấu giá, đấu thầu dự án có sử dụng đất, Chương trình đặt ra các nhiệm vụ rà soát, sửa đổi cơ chế lựa chọn nhà đầu tư; điều kiện, tiêu chí, trách nhiệm của các bên; cơ chế giám sát trong đấu giá, đấu thầu. Đồng thời, nội dung thể chế hóa còn đề cập cơ chế xử lý vi phạm liên quan đến dự án có sử dụng đất và các quy định về đấu thầu dự án có sử dụng đất.
Một mắt xích khác là khai thác nguồn lực đất đai. Chương trình đặt nhiệm vụ thể chế cơ chế sử dụng quỹ đất do Nhà nước quản lý để tạo quỹ đất, quỹ nhà tái định cư, phát triển kết cấu hạ tầng theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Đáng chú ý, chính sách thuế cũng nằm trong chuỗi nhiệm vụ cần hoàn thiện. Chương trình xác định nội dung thể chế về chính sách điều tiết địa tô chênh lệch do thay đổi quy hoạch; rà soát chính sách thuế đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng; rà soát chính sách, pháp luật về thuế sử dụng đất theo hướng lộ trình phù hợp với trình độ phát triển, điều kiện cụ thể và lộ trình tích hợp tại các luật về thuế liên quan. Lộ trình thực hiện nhóm nhiệm vụ này được xác định từ năm 2027-2030.
Như vậy, từ những lĩnh vực thuộc chức năng trực tiếp như giá đất, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, chính sách thuế đến việc phối hợp hoàn thiện pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản, quy hoạch, đấu giá và đấu thầu, Chương trình hành động đã cụ thể hóa tương đối toàn diện phần việc của Bộ Tài chính trong triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW.
Để bảo đảm tiến độ, Chương trình yêu cầu các đảng bộ, chi bộ trực thuộc xây dựng và triển khai nhiệm vụ trong giai đoạn 2026-2030, trong từng năm và cả nhiệm kỳ. Các đơn vị phải thường xuyên rà soát, báo cáo những nhiệm vụ chậm tiến độ hoặc thiếu nguồn lực.
Đặc biệt, kết quả thực hiện Chương trình là một trong những tiêu chí đánh giá, phân loại tổ chức đảng, đảng viên và bình xét thi đua, khen thưởng công tác xây dựng Đảng hằng năm.