Trước những tác động ngày càng rõ nét của khủng hoảng năng lượng năm 2026 và những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông, Bộ Tài chính Việt Nam và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã trao đổi sâu về triển vọng kinh tế khu vực, các khuyến nghị chính sách tài khóa, tiền tệ cũng như các giải pháp bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng bền vững.
Toàn cảnh buổi tiếp.
Chiều ngày 8/6, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương đã có buổi tiếp ông Krishna Srinivasan, Giám đốc Vụ châu Á - Thái Bình Dương của IMF.
Chào mừng đoàn công tác của IMF tới thăm và làm việc tại Việt Nam, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết chuyến thăm diễn ra vào thời điểm đặc biệt khi Việt Nam đang đăng cai tổ chức chuỗi hội nghị trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba năm 2026. Đây là dịp quan trọng để các quốc gia trong khu vực cùng trao đổi, đánh giá những thách thức mới nổi đối với tăng trưởng và ổn định kinh tế.
Thay mặt đoàn IMF, ông Krishna Srinivasan cảm ơn sự đón tiếp của Bộ Tài chính và đánh giá cao những chia sẻ của Việt Nam về các chính sách tài khóa đang được triển khai nhằm kiểm soát lạm phát, giảm thiểu tác động từ xung đột địa chính trị tại Trung Đông và tình trạng giá năng lượng tăng cao.
Theo ông Krishna Srinivasan, nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định đã giúp các nền kinh tế châu Á bước vào năm 2026 với khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc bên ngoài. Mặc dù chịu tác động từ biến động giá năng lượng, khu vực châu Á, trong đó có Việt Nam, vẫn duy trì được đà tăng trưởng tương đối tích cực.
Tuy nhiên, đại diện IMF cho rằng khủng hoảng giá năng lượng hiện là thách thức lớn đối với các quốc gia trong khu vực ASEAN do phần lớn nền kinh tế đều có mức tiêu thụ năng lượng cao và phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng nhập khẩu. Điều này khiến tác động từ các cú sốc giá dầu và khí đốt trở nên nghiêm trọng hơn.
Trong Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới mới nhất, IMF dự báo kinh tế châu Á sẽ tăng trưởng khoảng 4,4% trong năm 2026. Tuy nhiên, nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, tăng trưởng của khu vực có thể giảm tới 2 điểm phần trăm theo kịch bản bất lợi nhất.
Trên cơ sở đó, IMF khuyến nghị các quốc gia cần điều hành chính sách một cách thận trọng và linh hoạt. Đối với chính sách tiền tệ, các ngân hàng trung ương nên giữ bình tĩnh trước các cú sốc từ phía cung, song cần có điều chỉnh phù hợp nếu lạm phát gia tăng quá nhanh hoặc kỳ vọng lạm phát bị ảnh hưởng. Về chính sách tài khóa, IMF cho rằng các biện pháp hỗ trợ nên mang tính tạm thời, có mục tiêu rõ ràng và bảo đảm tính trung lập tương đối của ngân sách nhằm tránh tạo áp lực lên chính sách tiền tệ.
Đại diện IMF cũng nhấn mạnh, trong trường hợp các xung đột địa chính trị kéo dài gây áp lực lên cân đối ngân sách, các quốc gia nên ưu tiên hỗ trợ có trọng tâm đối với những nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp thay vì áp dụng các gói hỗ trợ đại trà. Đối với Việt Nam, IMF ghi nhận quyết tâm theo đuổi mục tiêu tăng trưởng 2 con số, song cho rằng trong giai đoạn hiện nay cần đặc biệt coi trọng yếu tố ổn định kinh tế vĩ mô.
Trao đổi tại cuộc làm việc, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cảm ơn các đánh giá và khuyến nghị của IMF về triển vọng kinh tế thế giới cũng như những tác động từ biến động giá dầu liên quan đến tình hình Trung Đông.
Thứ trưởng cho biết, những vấn đề này sẽ tiếp tục là chủ đề trọng tâm tại Diễn đàn Tương lai ASEAN do Việt Nam tổ chức cũng như các hội nghị quốc tế sắp tới. Các quốc gia đang nghiên cứu và triển khai nhiều giải pháp khác nhau nhằm ứng phó với những thách thức mới phát sinh từ thị trường năng lượng toàn cầu.
Chia sẻ về các giải pháp điều hành của Việt Nam, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết Chính phủ đang nỗ lực thực hiện đồng thời hai mục tiêu: giảm thiểu tác động của giá năng lượng tăng cao và duy trì đà tăng trưởng kinh tế. Trong đó, Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan đang triển khai ba nhóm giải pháp trọng tâm gồm: sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, giảm thuế và phí đối với xăng dầu xuống mức thấp nhất, đồng thời thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học E10 nhằm giảm áp lực từ nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.
Bên cạnh các vấn đề ngắn hạn, hai bên cũng trao đổi về các động lực tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế. Ông Krishna Srinivasan cho biết IMF đang hoàn thiện một báo cáo chuyên đề dự kiến công bố vào tháng 10 tới, trong đó phân tích các giải pháp thúc đẩy nhu cầu trong nước tại châu Á thông qua việc tăng cường an sinh xã hội và phát triển thị trường tài chính.
Đối với lĩnh vực thương mại, IMF cho rằng việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và thúc đẩy hội nhập sâu rộng hơn trong khu vực châu Á sẽ mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam. Theo đó, Việt Nam cần tiếp tục tăng cường kết nối thương mại và tài chính trong nội khối ASEAN để nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động bên ngoài.
Để hỗ trợ phát triển hạ tầng và tăng trưởng dài hạn, IMF cũng khuyến nghị Việt Nam tiếp tục phát triển thị trường vốn, đồng thời nghiên cứu xây dựng cơ quan quản lý nợ chuyên nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công. IMF khẳng định sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật cho Bộ Tài chính trong các lĩnh vực này.
Kết thúc buổi làm việc, Thứ trưởng Trần Quốc Phương bày tỏ sự đồng tình với nhiều nhận định và khuyến nghị của IMF, đồng thời khẳng định Bộ Tài chính Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Văn phòng IMF tại Hà Nội trong việc chia sẻ thông tin, số liệu phục vụ các nghiên cứu và báo cáo của IMF, góp phần tăng cường hiệu quả hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới.