Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 16/2014/TT-NHNN, trong đó đề xuất bổ sung cơ chế sử dụng tài khoản đồng Việt Nam của các tổ chức nước ngoài cung ứng dịch vụ chuyển tiền quốc tế và trung gian thanh toán để thực hiện hoạt động thu hộ, chi hộ trong thanh toán xuyên biên giới…
Ngân hàng Nhà nước đề xuất bổ sung cơ chế thu hộ, chi hộ bằng đồng Việt Nam trong mô hình hợp tác thanh toán quốc tế giữa ngân hàng được phép và tổ chức nước ngoài cung ứng dịch vụ chuyển tiền quốc tế hoặc trung gian thanh toán.
Theo Cục Quản lý ngoại hối, cùng với sự phát triển của không gian mạng và thanh toán số, một số tổ chức nước ngoài cung ứng dịch vụ chuyển tiền quốc tế và trung gian thanh toán phát sinh nhu cầu mở tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam tại các ngân hàng Việt Nam để thực hiện hoạt động thu hộ, chi hộ.
Các nghiệp vụ này bao gồm thu hộ, chi hộ tiền mua bán hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân Việt Nam trên các nền tảng thương mại điện tử trong nước và nước ngoài, như PingPong, Alipay; hoặc thu hộ, chi hộ học phí, viện phí, sinh hoạt phí của tổ chức, cá nhân Việt Nam cho các trường đại học, bệnh viện tại Mỹ, Canada thông qua các hợp đồng mua bán hàng hóa, dịch vụ, như Flywire và Ezyremit.
Trên cơ sở đó, dự thảo bổ sung quy định về các khoản thu, chi bằng đồng Việt Nam trên tài khoản của người không cư trú là tổ chức nước ngoài cung ứng dịch vụ chuyển tiền quốc tế hoặc trung gian thanh toán trong mô hình hợp tác thanh toán quốc tế với ngân hàng được phép.
Đối với quy định về chứng minh nguồn thu hợp pháp, Cục Quản lý ngoại hối cho biết ở Dự thảo Thông tư lần 2, cơ quan này từng đề xuất sửa đổi Điều 7 theo hướng cho phép nguồn thu trên tài khoản đồng Việt Nam của người không cư trú và người cư trú là cá nhân nước ngoài được ghi nhận từ tổ chức, cá nhân tại Việt Nam. Khi khách hàng có nhu cầu mua ngoại tệ từ nguồn tiền đồng trên tài khoản để chuyển ra nước ngoài, ngân hàng mới yêu cầu xuất trình chứng từ chứng minh nguồn thu là hợp pháp. Mục tiêu của phương án này là giảm khó khăn cho các ngân hàng trong việc phải kiểm tra chứng từ đối với từng giao dịch bằng đồng Việt Nam.
Tuy nhiên, sau khi tổng hợp ý kiến góp ý, Cục Quản lý ngoại hối cho rằng phương án trên có thể gây vướng mắc trong quá trình thực hiện. Theo cơ quan soạn thảo, số dư trên tài khoản thường được hình thành từ nhiều khoản thu khác nhau nên ngân hàng khó xác định khoản thu nào tương ứng với số tiền khách hàng đề nghị mua ngoại tệ. Bên cạnh đó, thời điểm khách hàng mua ngoại tệ thường không trùng với thời điểm phát sinh khoản thu bằng đồng Việt Nam, dẫn đến việc chứng từ của các giao dịch trước đó có thể không còn được lưu giữ đầy đủ hoặc khách hàng không thể cung cấp theo yêu cầu.
Cục Quản lý ngoại hối cũng cho biết, tại Dự thảo Thông tư lần 3, cơ quan này đã bổ sung quy định về các khoản thu trên tài khoản đồng Việt Nam của người không cư trú là tổ chức nước ngoài cung ứng dịch vụ chuyển tiền quốc tế hoặc trung gian thanh toán để thực hiện hoạt động thu hộ. Trên cơ sở đó, cơ quan soạn thảo quyết định giữ nguyên quy định tại điểm b khoản 1 và khoản 2 Điều 7 Thông tư 16/2014/TT-NHNN. Theo đó, khách hàng vẫn phải xuất trình chứng từ chứng minh nguồn thu hợp pháp ngay khi khoản tiền được ghi có vào tài khoản. Theo Cục Quản lý ngoại hối, đây sẽ là cơ sở pháp lý để khách hàng mua ngoại tệ và chuyển tiền ra nước ngoài sau này.