CPA VIETNAM AUDITING COMPANY LIMITED
Qualified services, global understanding and vision

Kế toán, kiểm toán Việt Nam trước yêu cầu đổi mới toàn diện trong kỷ nguyên số

30/07/2026 - 09:20      64 view
Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và quá trình chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với lĩnh vực kế toán, kiểm toán. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đổi mới toàn diện về tư duy, phương thức hành nghề, khung pháp lý và đào tạo nguồn nhân lực trở thành yếu tố quyết định để ngành kế toán, kiểm toán Việt Nam thích ứng với kỷ nguyên mới.
Nội dung chính[ẩn][hiện]

Kế toán, kiểm toán Việt Nam trước yêu cầu đổi mới toàn diện trong kỷ nguyên số

Chuyển đổi số mở ra bước ngoặt mới cho kế toán, kiểm toán Việt Nam.

Đổi mới để thích ứng kỷ nguyên số

Chia sẻ tại Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Kế toán, kiểm toán và tài chính Việt Nam trong kỷ nguyên mới” do Học viện Tài chính tổ chức ngày 28/7, PGS.TS. Đặng Văn Thanh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội khóa XI, Chủ tịch Liên đoàn Kế toán các nước ASEAN khóa XIV cho rằng, trước những biến động mạnh mẽ của khoa học công nghệ và chuyển đổi số, lĩnh vực kế toán, kiểm toán Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện để thích ứng với bối cảnh phát triển mới.

Theo PGS.TS. Đặng Văn Thanh, nhìn lại chặng đường phát triển từ sau công cuộc đổi mới năm 1986 cho thấy, kế toán luôn đồng hành cùng tiến trình chuyển đổi của nền kinh tế. Từ mô hình kế toán phục vụ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, Việt Nam đã từng bước xây dựng hệ thống kế toán hiện đại, hình thành thị trường dịch vụ kế toán, kiểm toán và không ngừng hoàn thiện khung pháp lý nhằm đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

Kế toán, kiểm toán Việt Nam trước yêu cầu đổi mới toàn diện trong kỷ nguyên số

PGS.TS. Đặng Văn Thanh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội khóa XI.

“Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế, sự phát triển của kinh tế số và AI, vai trò của kế toán ngày càng mở rộng, hướng tới cung cấp thông tin phục vụ quản trị, dự báo và hỗ trợ ra quyết định thay vì chỉ phản ánh những sự kiện đã diễn ra”, PGS.TS. Đặng Văn Thanh nhấn mạnh”.

 

Đề cập đến tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, PGS.TS. Đặng Văn Thanh cho rằng các công nghệ như AI, dữ liệu lớn (Big Data), blockchain, điện toán đám mây và Internet vạn vật đang làm thay đổi căn bản quy trình kế toán, kiểm toán. Nhiều công việc truyền thống như lập chứng từ, ghi sổ hay tổng hợp số liệu sẽ được tự động hóa, buộc người làm nghề phải chuyển dịch sang các hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn.

Theo ông, trong tương lai, kế toán sẽ tập trung nhiều hơn vào phân tích dữ liệu, tư vấn quản trị và hỗ trợ doanh nghiệp hoạch định chiến lược. Tương tự, kiểm toán cũng không chỉ dừng lại ở việc xác nhận tính trung thực của báo cáo tài chính mà cần nâng cao vai trò tư vấn, đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro và thích ứng với môi trường số.

PGS.TS. Đặng Văn Thanh cũng chỉ ra rằng quá trình hội nhập đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc áp dụng các chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế. Ông cho rằng báo cáo tài chính của doanh nghiệp Việt Nam cần được xây dựng theo các chuẩn mực có thể giúp nhà đầu tư và đối tác quốc tế dễ dàng tiếp cận, qua đó nâng cao tính minh bạch, khả năng so sánh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, ông đề xuất tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về kế toán, kiểm toán; đẩy nhanh lộ trình áp dụng Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS); thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động kế toán, kiểm toán; đồng thời cập nhật các quy định phù hợp với sự xuất hiện của những mô hình kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, tài sản số và tín chỉ carbon.

Bên cạnh đó, PGS.TS. Đặng Văn Thanh đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các cơ sở đào tạo trong việc đổi mới chương trình giảng dạy, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kế toán, kiểm toán. Theo ông, sinh viên và người hành nghề không chỉ cần thành thạo chuyên môn mà còn phải có năng lực số, kỹ năng phân tích dữ liệu, tư duy quản trị, đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ.

Phát triển nguồn nhân lực cho tương lai

Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Thị Cẩm Thúy, Phó trưởng phụ trách Khoa Kế toán, Phân hiệu Học viện Tài chính tại tỉnh Hưng Yên cho rằng, nghề kế toán, kiểm toán Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển song cũng phải đối mặt với không ít thách thức trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Theo TS. Nguyễn Thị Cẩm Thúy, những năm qua, nghề kế toán, kiểm toán đã có bước phát triển tích cực cả về quy mô lẫn chất lượng. Hệ thống pháp luật từng bước được hoàn thiện, số lượng người hành nghề và sở hữu các chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế không ngừng gia tăng, góp phần nâng cao vị thế của ngành trong tiến trình hội nhập. Tuy nhiên, tốc độ phát triển vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn của nền kinh tế số và thị trường lao động chất lượng cao.

Kế toán, kiểm toán Việt Nam trước yêu cầu đổi mới toàn diện trong kỷ nguyên số

TS. Nguyễn Thị Cẩm Thúy, Phó trưởng phụ trách Khoa Kế toán, Phân hiệu Học viện Tài chính tại tỉnh Hưng Yên.

“Thực trạng hiện nay cho thấy chất lượng đào tạo tại nhiều cơ sở giáo dục vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ và yêu cầu của doanh nghiệp. Chương trình đào tạo còn nặng về lý thuyết, trong khi tỷ lệ nhân lực sở hữu các chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế như ACCA, CPA Australia, CMA hay CFA vẫn còn hạn chế”.

 

Dẫn kết quả tổng hợp từ nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước, TS. Nguyễn Thị Cẩm Thúy cho biết bốn nhóm vấn đề đang tác động mạnh đến sự phát triển của nghề gồm: ứng dụng công nghệ số; hội nhập và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế; chất lượng đào tạo và nguồn nhân lực; cùng với điều kiện làm việc và vai trò của nghề kế toán, kiểm toán trong nền kinh tế. Trong đó, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản phương thức hành nghề.

TS. Nguyễn Thị Cẩm Thúy cũng dẫn số liệu từ Bộ Tài chính cho thấy số lượng doanh nghiệp dịch vụ kế toán, kiểm toán và kiểm toán viên hành nghề tại Việt Nam đều có xu hướng tăng trong giai đoạn 2020-2025, song mức tăng còn khiêm tốn. Trong khi đó, quy mô thị trường dịch vụ kế toán và kiểm toán toàn cầu tiếp tục mở rộng, đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và đội ngũ hành nghề trong nước.

Đáng chú ý, việc triển khai hóa đơn điện tử và các nền tảng số đã tạo bước chuyển mạnh trong hoạt động kế toán. Theo số liệu được bà dẫn chứng, đến giữa năm 2026, cơ quan thuế đã tiếp nhận và xử lý hàng chục tỷ hóa đơn điện tử, cho thấy quá trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ và làm thay đổi phương thức thực hiện nghiệp vụ kế toán truyền thống.

Để phát triển nghề kế toán, kiểm toán trong giai đoạn mới, TS. Nguyễn Thị Cẩm Thúy đề xuất năm nhóm giải pháp trọng tâm gồm: hoàn thiện khung pháp lý; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao vai trò của các tổ chức nghề nghiệp; tăng cường hội nhập quốc tế; và đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động kế toán, kiểm toán. Theo bà, các giải pháp cần được triển khai đồng bộ với sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp.

Nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực, TS. Nguyễn Thị Cẩm Thúy cho rằng đội ngũ kế toán, kiểm toán trong kỷ nguyên mới không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải thành thạo ngoại ngữ, làm chủ công nghệ, có tư duy số và đạo đức nghề nghiệp. Đây là những yếu tố then chốt để đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế số và hội nhập quốc tế, góp phần xây dựng nghề kế toán, kiểm toán Việt Nam theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và bền vững.

16/11/2026 8
Despite spending 99.6% of its allocated budget for the 2025–2026 financial year, South Africa's Department of Sport, Arts and Culture (DSAC) has yet to address longstanding weaknesses in governance and financial controls. The Auditor-General of South Africa (AGSA) has warned that numerous gaps in the internal control system are increasing the risk of fraud, undermining budget efficiency and accountability.
View details
16/11/2026 6
On the afternoon of November 13, as part of his official visit and working trip to the Republic of Belarus, State Auditor General of Vietnam Nguyen Huu Nghia and his delegation held a bilateral meeting with Deputy Prime Minister of Belarus Aleksandr Terekhov, Head of the Belarusian delegation to the Vietnam–Belarus Intergovernmental Commission on Trade, Economic, Scientific and Technical Cooperation.
View details
13/11/2026 16
On November 12, in Minsk, the capital of Belarus, as part of an official working visit to the Republic of Belarus, a high-level delegation from the State Audit Office of Vietnam (SAV), led by Auditor General Nguyen Huu Nghia, held a bilateral meeting with the State Control Committee of the Republic of Belarus, headed by its Chairman, Vasily Gerasimov.
View details
13/11/2026 22
The rapid adoption of artificial intelligence (AI) across organizations is outpacing existing governance and control capabilities. The accelerated development of generative AI, AI agents, and the unauthorized use of AI tools (“shadow AI”) poses significant challenges related to transparency, data security, and accountability. In response to these emerging risks, internal audit functions must innovate their methodologies, enhance professional competencies, and strengthen oversight to ensure that AI applications are managed safely and effectively.
View details
12/11/2026 21
Disbursed investment capital from the state budget in the first 10 months of 2026 was estimated at VND 783.9 trillion, equivalent to 69% of the annual plan and up 19.8% year-on-year. Total registered foreign investment reached USD 54.85 billion, an increase of 74%, while disbursed foreign direct investment (FDI) amounted to USD 24.08 billion, up 13.1%. Increasing capital inflows are providing additional momentum for the economy. However, the key issue is not merely how much capital can be mobilized and disbursed, but more importantly, how much value, productive capacity, and competitiveness each unit of investment capital can generate.
View details
12/11/2026 20
The restructuring and streamlining of the political system's organizational apparatus, together with the implementation of the two-tier local government model, have resulted in adjustments to the functions, responsibilities, audited entities, and designated focal points of various agencies and organizations. Consequently, although many audits have been completed and recommendations issued, some recommendations may not yet have been fully implemented. It is therefore essential to ensure their timely and comprehensive handover and receipt to maintain continuity in monitoring, follow up on all outstanding recommendations, and prevent any omissions. The implementation of audit recommendations is a decisive factor in determining the effectiveness and efficiency of audit activities and serves as a basis for the State Audit Office of Vietnam (SAV) to demonstrate its performance and accountability to the National Assembly and the public.
View details
11/11/2026 30
The State Audit Office of Vietnam (SAV) is expected to strengthen data-driven auditing, remote auditing, thematic auditing and performance auditing in the coming years, with a particular focus on auditing public resources, development programs, nationally important projects and macroeconomic policies of the Party and the State, thereby serving the common interests of the country and its people.
View details
11/11/2026 21
Data should not only be regarded as a source of information for individual audits but also as a digital asset of the State Audit Office of Vietnam (SAV), requiring centralized management, consistent utilization and long-term reuse to support auditing activities, management, administration and strategic planning.
View details
10/11/2026 17
The Standing Committee of the Party Committee of the State Audit Office of Vietnam (SAV) has recently issued Official Letter No. 1614-CV/DU on communication activities commemorating the 80th anniversary of the First National Cultural Conference (November 24, 1946 – November 24, 2026), Vietnam Culture Day (November 24), and the Great National Unity Festival (November 18).
View details
10/11/2026 18
The State Audit Office of Vietnam (SAV) has recently published the results of a thematic audit on the management and use of public investment capital in Khanh Hoa Province during the 2021–2025 period. The audit revealed that 53 projects had to be suspended after their investment policies were approved; one project had achieved a disbursement rate of only 18.76% as of the audit date; and another project, scheduled for completion and handover in 2026, had only begun its investment preparation procedures by July 2026, when the audit was conducted.
View details
09/11/2026 38
On the morning of October 8, the Vietnam Association of Accountants and Auditors (VAA), in coordination with the Lao Cai Provincial Department of Finance, held the opening ceremony of a professional training conference on financial management for commune-level officials, civil servants, and public employees across the province at the Department of Finance's headquarters.
View details
09/11/2026 29
In its latest enforcement action, the State Securities Commission of Vietnam (SSC) has named several enterprises for violations involving periodic disclosure obligations, inaccurate information disclosure, securities issuance regulations, corporate governance reporting, and accounting personnel information.
View details
Head Office
Representative Office
Northern Branch
Ho Chi Minh City Branch
Key thời gian làm việc
Copyright © 2026 CPA VIETNAM AUDIT. All rights reserved. Website designed by Tat Thanh
Access statistics
Total visits: 487958 Currently visiting: 325
Website Policy