CPA VIETNAM AUDITING COMPANY LIMITED
Qualified services, global understanding and vision

Mùa kiểm toán đặc biệt: Nguồn chất liệu sinh động cho bài giảng

07/08/2026 - 09:04      53 view
Niên độ kiểm toán vừa qua ghi dấu bước chuyển mình lịch sử của hệ thống tài chính cơ sở khi vừa phải sắp xếp lại bộ máy, vừa áp dụng chế độ kế toán mới, vừa đẩy nhanh tiến độ quyết toán ngân sách. Vì vậy, cuộc kiểm toán thực tế không chỉ mang lại cho giảng viên cái nhìn thấu đáo về những khó khăn trong thực tiễn mà còn trở thành nguồn chất liệu sinh động cho bài giảng. Báo Kiểm toán đã có cuộc trao đổi với ThS. Nguyễn Thị Thu Trung - Giảng viên Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán, Kiểm toán nhà nước về những chiêm nghiệm đắt giá sau những mùa kiểm toán đặc biệt.
Nội dung chính[ẩn][hiện]

ThS. Nguyễn Thị Thu Trung - Giảng viên Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán, Kiểm toán nhà nước 

Là một giảng viên bước ra từ bục giảng để tiếp cận thực tế, 2 năm gần đây, việc trực tiếp tham gia các đoàn kiểm toán tại những địa bàn trọng điểm về sáp nhập, tinh gọn bộ máy đã mang lại cho chị những trải nghiệm như thế nào?

Được lãnh đạo Ngành, lãnh đạo Trường và lãnh đạo các KTNN chuyên ngành, khu vực tạo điều kiện tham gia kiểm toán thực tế hằng năm là cơ hội quý báu đối với tôi. Điều đó giúp tôi đối chiếu, soi chiếu lại hệ thống kiến thức lý thuyết, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức trên lớp và thực tiễn nghề nghiệp của kiểm toán viên nhà nước (KTVNN), đặc biệt qua 2 cuộc kiểm toán gần đây mà tôi tham gia.

Ở cuộc kiểm toán năm trước, khi Đoàn kiểm toán đang thực hiện nhiệm vụ thì có quyết định sáp nhập tỉnh, thành phố. Khi Tổ kiểm toán vừa triển khai công việc tại thành phố (thuộc tỉnh), đơn vị lại nhận quyết định kết thúc hoạt động của cấp huyện. Trước thực tế đó, lãnh đạo KTNN và lãnh đạo Đoàn đã chỉ đạo sát sao các Tổ kiểm toán đẩy nhanh tiến độ, làm việc ngoài giờ trên tinh thần chia sẻ và đồng hành cùng đơn vị. Cả KTV và đơn vị được kiểm toán đều phải "chạy đua với thời gian" để kịp thống nhất và ký biên bản kiểm toán trước thời điểm cấp huyện chính thức dừng hoạt động.

Điều khiến tôi nể phục nhất chính là tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ địa phương. Họ làm việc không quản ngày đêm, họp và xử lý công việc liên tục đến 10-11 giờ đêm để vừa bảo đảm công việc thường xuyên, vừa khẩn trương thực hiện chỉ đạo của cấp trên nhằm kịp thời điểm chuyển giao. Dù vậy, họ vẫn nhiệt tình phối hợp, cung cấp đầy đủ thông tin và giải trình kịp thời với Tổ, Đoàn kiểm toán.

Năm nay, khi kiểm toán tại các đơn vị sau sáp nhập, khó khăn chung là hồ sơ, tài liệu và nội dung công việc bàn giao chưa được đồng bộ kịp thời. Một số trường hợp, người mới tiếp nhận nhiệm vụ chưa có đủ thời gian nghiên cứu, nắm bắt công việc để giải trình các nội dung kiểm toán đặt ra. Vì vậy, ngoài việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, các KTV còn cùng đơn vị tìm hiểu khó khăn, vướng mắc để tư vấn, đề xuất giải pháp tháo gỡ.

Từ thực tế đó, tôi nhận ra rằng KTV không chỉ cần tinh thông nghiệp vụ để đưa ra ý kiến, kiến nghị kiểm toán mà còn cần bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp, sự thấu hiểu và kỹ năng tư vấn, hỗ trợ để giúp đơn vị hiểu đúng, làm đúng.

Giai đoạn đầu vận hành bộ máy mới, đội ngũ cán bộ tài chính cơ sở gặp không ít bỡ ngỡ. Trong bối cảnh "vừa chạy vừa xếp hàng" đó, chị cũng như các KTV đã chia sẻ như thế nào với đội ngũ kế toán xã, phường và những tình huống thực tế này sẽ được đưa vào bài giảng của chị ra sao?

Việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp diễn ra rất khẩn trương. Cả hệ thống chính trị đều trong trạng thái "vừa chạy vừa xếp hàng"; các Bộ, ngành liên tục cập nhật chính sách để tháo gỡ những vướng mắc phát sinh. Vì vậy, sự lúng túng, bỡ ngỡ của đội ngũ kế toán cấp xã, phường là điều hoàn toàn dễ hiểu và cần được chia sẻ.

Qua thực tế kiểm toán, tôi cảm nhận rất rõ tinh thần cầu thị của cán bộ cơ sở. Họ chủ động trao đổi với Tổ kiểm toán và luôn mong muốn tìm được hướng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Quan điểm của tôi là kiểm toán không chỉ dừng lại ở việc phát hiện sai sót mà còn phải nghiên cứu nguyên nhân, đánh giá tác động để từ đó đưa ra kiến nghị bảo đảm tính trung thực, khách quan và khả thi, góp phần giúp đơn vị hoàn thiện công tác quản lý tài chính công, tài sản công.

Những trải nghiệm này sẽ trở thành nguồn chất liệu sinh động, giàu giá trị cho các bài giảng của tôi. Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức mang tính lý thuyết, tôi sẽ lồng ghép những tình huống thực tế trong giai đoạn chuyển đổi lịch sử này nhằm giúp học viên hình thành tư duy cập nhật, kỹ năng xử lý tình huống linh hoạt và tinh thần biết lắng nghe, đồng hành cùng đơn vị được kiểm toán.

Tôi cũng mong muốn luôn có sự đồng hành giữa cơ quan quản lý, KTNN và đơn vị được kiểm toán để góp phần đưa các quy định vào cuộc sống một cách hiệu quả, thiết thực hơn.

Vừa là cô giáo trên bục giảng, vừa là người đồng hành cùng các KTV trong thực tiễn, đồng thời có cơ hội tiếp xúc với đội ngũ cán bộ tài chính cơ sở, điều gì đọng lại trong chị nhiều nhất?

Đối với các KTV - vừa là học viên, vừa là đồng nghiệp - tôi luôn dành sự ngưỡng mộ trước khả năng tự học, nghiên cứu chuyên sâu và tinh thông nghiệp vụ của họ. Trong quá trình kiểm toán, chính họ lại là những "người thầy" giúp tôi tích lũy thêm kỹ năng chuyên môn và ứng xử nghề nghiệp. Ngược lại, trên bục giảng, những trăn trở của họ cũng trở thành nguồn cảm hứng để tôi đổi mới phương pháp giảng dạy.

Đối với đội ngũ cán bộ tài chính cơ sở, điều khiến tôi trân trọng nhất là tinh thần cầu thị. Họ luôn mong muốn nắm vững quy định để hiểu đúng, tự tin thực hiện công việc và cống hiến. Khi được chỉ ra sai sót, họ nghiêm túc tiếp thu và tích cực phối hợp giải trình.

Trong bối cảnh bộ máy đang có nhiều thay đổi, việc lắng nghe những chia sẻ chân thành của họ giúp tôi có thêm cơ sở để đưa ra những xét đoán chuyên môn khách quan, đúng đắn (trên nguyên tắc độc lập của KTV), đồng thời tích lũy thêm nhiều kiến thức, kinh nghiệm phục vụ công tác giảng dạy.

Niên độ kiểm toán vừa qua hội tụ "áp lực kép": Sáp nhập địa giới, áp dụng chế độ kế toán mới và đẩy nhanh thời hạn quyết toán ngân sách. Từ thực tế kiểm toán trở lại bục giảng, chị muốn gửi gắm điều gì tới các đồng nghiệp và học viên?

Đây thực sự là một niên độ đặc biệt, đòi hỏi các Đoàn kiểm toán phải chủ động, linh hoạt điều chỉnh phương thức tổ chức thực hiện để đáp ứng yêu cầu của bối cảnh thực tiễn. Việc Ngành ưu tiên thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán trước, chủ động tạm dừng hoạt động đào tạo trong 6 tháng đầu năm để tập trung nguồn lực cho kiểm toán đã thể hiện sự thích ứng linh hoạt, quyết liệt của toàn Ngành. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu mỗi KTV phải không ngừng cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng với bối cảnh mới.

Trở lại bục giảng, điều tôi muốn nhắn gửi tới các đồng nghiệp và học viên là hãy luôn giữ tinh thần cầu thị, chủ động và coi mỗi thay đổi của thực tiễn là cơ hội để hoàn thiện bản thân cũng như nghề nghiệp. Kiến thức trên lớp là nền tảng quan trọng, nhưng chỉ khi gắn với thực tiễn thì tri thức mới thực sự phát huy giá trị.

Tôi cho rằng các KTV cần không ngừng rèn luyện tư duy phân tích, kỹ năng xử lý tình huống và luôn giữ vững đạo đức nghề nghiệp. Đó sẽ là hành trang vững chắc để mỗi KTV tự tin bước vào môi trường công tác luôn vận động, đổi mới, góp phần xây dựng nền tài chính công minh bạch, hiệu quả và phát triển bền vững.

Xin trân trọng cảm ơn chị!

16/11/2026 8
Despite spending 99.6% of its allocated budget for the 2025–2026 financial year, South Africa's Department of Sport, Arts and Culture (DSAC) has yet to address longstanding weaknesses in governance and financial controls. The Auditor-General of South Africa (AGSA) has warned that numerous gaps in the internal control system are increasing the risk of fraud, undermining budget efficiency and accountability.
View details
16/11/2026 6
On the afternoon of November 13, as part of his official visit and working trip to the Republic of Belarus, State Auditor General of Vietnam Nguyen Huu Nghia and his delegation held a bilateral meeting with Deputy Prime Minister of Belarus Aleksandr Terekhov, Head of the Belarusian delegation to the Vietnam–Belarus Intergovernmental Commission on Trade, Economic, Scientific and Technical Cooperation.
View details
13/11/2026 16
On November 12, in Minsk, the capital of Belarus, as part of an official working visit to the Republic of Belarus, a high-level delegation from the State Audit Office of Vietnam (SAV), led by Auditor General Nguyen Huu Nghia, held a bilateral meeting with the State Control Committee of the Republic of Belarus, headed by its Chairman, Vasily Gerasimov.
View details
13/11/2026 22
The rapid adoption of artificial intelligence (AI) across organizations is outpacing existing governance and control capabilities. The accelerated development of generative AI, AI agents, and the unauthorized use of AI tools (“shadow AI”) poses significant challenges related to transparency, data security, and accountability. In response to these emerging risks, internal audit functions must innovate their methodologies, enhance professional competencies, and strengthen oversight to ensure that AI applications are managed safely and effectively.
View details
12/11/2026 21
Disbursed investment capital from the state budget in the first 10 months of 2026 was estimated at VND 783.9 trillion, equivalent to 69% of the annual plan and up 19.8% year-on-year. Total registered foreign investment reached USD 54.85 billion, an increase of 74%, while disbursed foreign direct investment (FDI) amounted to USD 24.08 billion, up 13.1%. Increasing capital inflows are providing additional momentum for the economy. However, the key issue is not merely how much capital can be mobilized and disbursed, but more importantly, how much value, productive capacity, and competitiveness each unit of investment capital can generate.
View details
12/11/2026 20
The restructuring and streamlining of the political system's organizational apparatus, together with the implementation of the two-tier local government model, have resulted in adjustments to the functions, responsibilities, audited entities, and designated focal points of various agencies and organizations. Consequently, although many audits have been completed and recommendations issued, some recommendations may not yet have been fully implemented. It is therefore essential to ensure their timely and comprehensive handover and receipt to maintain continuity in monitoring, follow up on all outstanding recommendations, and prevent any omissions. The implementation of audit recommendations is a decisive factor in determining the effectiveness and efficiency of audit activities and serves as a basis for the State Audit Office of Vietnam (SAV) to demonstrate its performance and accountability to the National Assembly and the public.
View details
11/11/2026 30
The State Audit Office of Vietnam (SAV) is expected to strengthen data-driven auditing, remote auditing, thematic auditing and performance auditing in the coming years, with a particular focus on auditing public resources, development programs, nationally important projects and macroeconomic policies of the Party and the State, thereby serving the common interests of the country and its people.
View details
11/11/2026 21
Data should not only be regarded as a source of information for individual audits but also as a digital asset of the State Audit Office of Vietnam (SAV), requiring centralized management, consistent utilization and long-term reuse to support auditing activities, management, administration and strategic planning.
View details
10/11/2026 17
The Standing Committee of the Party Committee of the State Audit Office of Vietnam (SAV) has recently issued Official Letter No. 1614-CV/DU on communication activities commemorating the 80th anniversary of the First National Cultural Conference (November 24, 1946 – November 24, 2026), Vietnam Culture Day (November 24), and the Great National Unity Festival (November 18).
View details
10/11/2026 18
The State Audit Office of Vietnam (SAV) has recently published the results of a thematic audit on the management and use of public investment capital in Khanh Hoa Province during the 2021–2025 period. The audit revealed that 53 projects had to be suspended after their investment policies were approved; one project had achieved a disbursement rate of only 18.76% as of the audit date; and another project, scheduled for completion and handover in 2026, had only begun its investment preparation procedures by July 2026, when the audit was conducted.
View details
09/11/2026 38
On the morning of October 8, the Vietnam Association of Accountants and Auditors (VAA), in coordination with the Lao Cai Provincial Department of Finance, held the opening ceremony of a professional training conference on financial management for commune-level officials, civil servants, and public employees across the province at the Department of Finance's headquarters.
View details
09/11/2026 29
In its latest enforcement action, the State Securities Commission of Vietnam (SSC) has named several enterprises for violations involving periodic disclosure obligations, inaccurate information disclosure, securities issuance regulations, corporate governance reporting, and accounting personnel information.
View details
Head Office
Representative Office
Northern Branch
Ho Chi Minh City Branch
Key thời gian làm việc
Copyright © 2026 CPA VIETNAM AUDIT. All rights reserved. Website designed by Tat Thanh
Access statistics
Total visits: 487958 Currently visiting: 325
Website Policy