Nhiều chính sách lớn được Chính phủ ban hành, tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp

Tháng 5/2026 ghi nhận khối lượng lớn các văn bản chỉ đạo, điều hành được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ ban hành.

Tăng lương cơ sở và điều chỉnh lương hưu từ ngày 1/7/2026

Một trong những chính sách nhận được sự quan tâm lớn là Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Theo đó, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở được nâng lên 2,53 triệu đồng/tháng.

Cùng với đó, theo Nghị định số 162/2026/NĐ-CP, mức lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội được điều chỉnh tăng thêm 8% kể từ ngày 1/7/2026. Chính phủ đồng thời nâng mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng lên 3,8 triệu đồng/tháng đối với một số trường hợp có mức hưởng thấp sau khi điều chỉnh.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tiết kiệm hàng chục nghìn tỷ đồng chi phí tuân thủ

Một điểm nhấn nổi bật trong tháng 5 là việc Chính phủ liên tiếp ban hành 11 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Chỉ trong chưa đầy một tháng, 11 nghị quyết đã bãi bỏ 56 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, sửa đổi 14 ngành nghề khác; phân cấp 321 thủ tục hành chính từ Trung ương về địa phương; cắt giảm 697 thủ tục hành chính, 1.754 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa 704 thủ tục hành chính.

Các giải pháp này giúp cắt giảm 54,6% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024. Riêng 11 nghị quyết vừa được ban hành dự kiến giúp tiết kiệm khoảng 23.000 tỷ đồng mỗi năm cho người dân và doanh nghiệp.

Thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và phát triển dữ liệu dân cư

Tháng 5/2026 cũng đánh dấu nhiều quyết sách quan trọng về chuyển đổi số. Theo Quyết định số 826/QĐ-TTg ngày 11/5/2026 phê duyệt Chương trình Đề án 06 giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2035 mọi giao dịch giữa người dân với chính quyền đều được thực hiện trên môi trường số.

Song song với đó, Quyết định số 940/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng định danh quốc gia VNeID giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới xây dựng VNeID trở thành “siêu ứng dụng”, đóng vai trò trung tâm trong hệ sinh thái số quốc gia, kết nối các cơ sở dữ liệu quốc gia và cung cấp nhiều tiện ích số cho người dân, doanh nghiệp.

Phát triển kinh tế số và công nghiệp công nghệ số

Tại Quyết định số 840/QĐ-TTg ngày 13/5/2026, Chính phủ xác định mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ số hàng đầu khu vực và vươn lên nhóm dẫn đầu thế giới.

Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có năng lực cạnh tranh toàn cầu, làm chủ công nghệ lõi, hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm các nước tiên tiến và thu hút thêm tối thiểu 5 dự án đầu tư mới của các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Bên cạnh đó, Quyết định số 929/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035 nhằm thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp mũi nhọn, công nghiệp xanh và tăng cường tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhiều chính sách mới về giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Trong lĩnh vực giáo dục, Chính phủ ban hành hàng loạt chính sách nhằm thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nghị định số 179/2026/NĐ-CP quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược với mức hỗ trợ từ 3,7 triệu đồng đến 8,4 triệu đồng mỗi tháng.

Nghị định số 176/2026/NĐ-CP đưa ra nhiều chính sách ưu đãi vượt trội đối với sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh trong lĩnh vực điện hạt nhân, bao gồm miễn học phí, hỗ trợ ký túc xá miễn phí, cấp sinh hoạt phí và học bổng khuyến khích.

Đối với đội ngũ nhà giáo, Nghị định số 182/2026/NĐ-CP quy định mức phụ cấp ưu đãi nghề từ 20% đến 80%, trong đó ưu tiên các địa bàn đặc biệt khó khăn, trường chuyên biệt và trường dân tộc nội trú.

Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học năm 2026 theo hướng giữ ổn định, giảm áp lực, giảm chi phí, đồng thời bảo đảm chất lượng và độ tin cậy của kỳ thi.

Tăng cường an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe người dân

Nhiều chính sách mới tiếp tục thể hiện định hướng lấy người dân làm trung tâm trong quá trình phát triển. Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định mức hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi tại các địa phương có mức sinh thấp và phụ nữ thuộc một số nhóm đối tượng đặc thù.

Nghị định số 188/2026/NĐ-CP tăng cường hỗ trợ tiền ăn, gạo và đồ dùng học tập cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông tại các xã biên giới.

Đáng chú ý, Chỉ thị số 17/CT-TTg yêu cầu từ năm 2026 triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân, phấn đấu đến hết năm 2026 toàn dân được khám sức khỏe định kỳ và được lập sổ sức khỏe điện tử.

Bên cạnh đó, Kế hoạch hành động thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân giai đoạn mới cũng đặt mục tiêu mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế đối với một số dịch vụ phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mãn tính, khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc.

Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và kỷ luật công vụ

Trong tháng 5/2026, Chính phủ ban hành nhiều quy định nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và phòng chống tham nhũng.

Nghị định số 164/2026/NĐ-CP quy định chi tiết việc kê khai tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn, bổ sung nhiều loại tài sản phải kê khai như tài sản số, tài khoản ở nước ngoài và các khoản nợ có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên.

Các Nghị định số 155/2026/NĐ-CP và 156/2026/NĐ-CP đồng thời siết chặt trách nhiệm của cán bộ trong giải quyết khiếu nại, tố cáo; quy định cụ thể các hình thức xử lý kỷ luật đối với các hành vi vi phạm.

Đối với đội ngũ cán bộ cơ sở, Chỉ thị số 18/CT-TTg yêu cầu rà soát, đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã, kiên quyết thực hiện tinh giản biên chế đối với những trường hợp năng lực yếu kém, thiếu tinh thần trách nhiệm hoặc không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Tháo gỡ điểm nghẽn phát triển và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công

Để xử lý các tồn tại kéo dài trong lĩnh vực đất đai, Chính phủ ban hành Nghị định số 147/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện cơ chế đặc thù tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài và xử lý vi phạm đất đai phát sinh trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực.

Trong lĩnh vực quản lý tài sản công, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương hoàn thành xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư trong quý II/2026, tránh tình trạng lãng phí, xuống cấp hoặc bỏ hoang.

Cùng với đó, Nghị định số 178/2026/NĐ-CP đã quy định bốn phương thức khai thác tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, gồm khai thác trực tiếp, chuyển nhượng quyền thu phí, cho thuê quyền khai thác và chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác.

Tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn xã hội

Trong lĩnh vực thông tin, truyền thông, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định mức xử phạt lên tới 50 triệu đồng đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật gây hoang mang dư luận trên mạng xã hội.

Ở lĩnh vực lâm nghiệp, Nghị định số 146/2026/NĐ-CP quy định mức phạt lên tới 80 triệu đồng đối với hành vi lấn, chiếm rừng và xử phạt các hành vi sử dụng môi trường rừng trái quy định.

Đối với hoạt động du lịch, Chỉ thị số 24/CT-TTg yêu cầu tăng cường bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, phòng chống các hành vi lợi dụng du lịch để thực hiện các hoạt động vi phạm pháp luật.