CPA VIETNAM AUDITING COMPANY LIMITED
Qualified services, global understanding and vision

Văn hóa liêm chính - góc nhìn kiểm toán viên nhà nước

01/09/2026 - 09:22      56 view
Liêm chính là nền tảng tạo nên niềm tin đối với nghề kiểm toán công. Với kiểm toán viên nhà nước (KTVNN), liêm chính không dừng lại ở việc “không vi phạm”, mà phải trở thành bản lĩnh lựa chọn điều đúng, giữ vững sự thật và lợi ích công trước sức ép, quan hệ hay cám dỗ. Khi liêm chính trở thành văn hóa nghề nghiệp, đó cũng là “hàng rào tự kiểm soát” bền vững nhất đối với quyền lực kiểm toán.
Nội dung chính[ẩn][hiện]

Những giờ học nghiệp vụ nghiêm túc không chỉ nâng cao kỹ năng kiểm toán mà còn củng cố bản lĩnh, bồi đắp văn hóa liêm chính cho từng kiểm toán viên nhà nước. Ảnh: THÙY ANH

Trách nhiệm nghề nghiệp càng lớn, yêu cầu liêm chính càng cao

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao phẩm chất “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” của cán bộ cách mạng. Tư tưởng đó vẫn còn nguyên giá trị đến ngày nay, nhất là đối với đội ngũ được Nhà nước trao quyền kiểm tra, giám sát việc quản lý và sử dụng nguồn lực công.

Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới xác định “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” là một trong năm nhóm chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới. Quy định số 285-QĐ/TW ngày 22/4/2025 của Ban Bí thư về phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên đặt ra yêu cầu tăng cường phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn vi phạm và giám sát việc chấp hành chuẩn mực đạo đức, liêm chính.

Đối với Kiểm toán nhà nước (KTNN), yêu cầu về liêm chính càng có ý nghĩa đặc biệt bởi hoạt động kiểm toán gắn trực tiếp với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và đưa ra những kết luận, kiến nghị liên quan đến trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Đằng sau mỗi nhận định kiểm toán là quyền lực nghề nghiệp và trách nhiệm đối với lợi ích công.

Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030 xác định hệ giá trị cốt lõi “Độc lập - Liêm chính - Chuyên nghiệp - Uy tín - Chất lượng”. Trong hệ giá trị ấy, liêm chính là nền tảng để bảo vệ độc lập; độc lập và liêm chính góp phần tạo nên chất lượng; chất lượng bền vững tạo nên uy tín của cơ quan kiểm toán. Bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp của Tổ chức quốc tế Các Cơ quan Kiểm toán tối cao (ISSAI 130) cũng đặt liêm chính cùng với độc lập, khách quan, năng lực chuyên môn, hành vi nghề nghiệp và bảo mật trong hệ thống các giá trị đạo đức căn bản của kiểm toán công. Như vậy, định hướng phát triển của KTNN và chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế đều khẳng định liêm chính là điều kiện cốt lõi để bảo đảm chất lượng và giá trị của hoạt động kiểm toán. Giá trị ấy chỉ thực sự được bảo đảm bằng trách nhiệm nghề nghiệp của mỗi KTVNN.

Càng được trao trách nhiệm nghề nghiệp lớn, KTVNN càng phải có khả năng tự kiểm soát mình trước lợi ích, áp lực và những tác động có thể làm sai lệch xét đoán nghề nghiệp. Với KTVNN, liêm chính là tôn trọng sự thật và bằng chứng: Kết luận phải xuất phát từ bằng chứng; không định kiến; không cố ý bỏ qua sai phạm; không làm nặng hơn hoặc nhẹ đi bản chất vụ việc vì bất kỳ tác động nào. Năng lực chuyên môn giúp kiểm toán viên nhìn thấy sự thật; liêm chính quyết định kiểm toán viên sẽ ứng xử thế nào với sự thật ấy. Vì vậy, giữa “nghệ tinh” và “tâm sáng”, giữa chuyên môn và đạo đức, không thể thiếu một vế nào.

Liêm chính - giá trị cốt lõi của văn hóa nghề nghiệp

Quy định số 131-QĐ/TW ngày 27/10/2023 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng và trong hoạt động thanh tra, kiểm toán đặt yêu cầu người thực hiện kiểm tra, giám sát cũng phải được kiểm tra, giám sát nghiêm ngặt.

Tuy nhiên, kiểm soát hiệu quả không chỉ là chờ thanh tra, kiểm tra mà cần xây dựng cơ chế “tự soi, tự sửa” ngay trong Đoàn kiểm toán, Tổ kiểm toán và từng KTVNN. Trưởng đoàn phải kiểm soát những thay đổi bất thường trong kết quả kiểm toán; Tổ trưởng theo dõi sự nhất quán giữa bằng chứng và nhận định, đánh giá; KTVNN phải chủ động báo cáo xung đột lợi ích, tác động hoặc sức ép có khả năng ảnh hưởng đến tính khách quan; những thay đổi quan trọng trong kết luận, kiến nghị phải có căn cứ và dấu vết giải trình rõ ràng.

Kiểm soát liêm chính hiệu quả nhất là phải từ sớm, từ bên trong và ngay khi rủi ro vừa xuất hiện. Thử thách đối với sự liêm chính đôi khi không đến từ những cám dỗ vật chất lớn lao, mà bắt đầu từ những điều rất nhỏ, những tình huống đời thường mà KTVNN có thể gặp trong quá trình thực hiện nhiệm vụ: Một lời gửi gắm từ người quen, sự đón tiếp “quá mức” từ đơn vị được kiểm toán, hay một lời đề nghị “nhờ xem xét” đối với một vấn đề cụ thể. Khi đó, khả năng nhận diện ranh giới và thái độ ứng xử phù hợp trước những tình huống trở thành một phần quan trọng trong việc bảo vệ sự liêm chính của mỗi kiểm toán viên và uy tín của cơ quan kiểm toán.

Vì vậy, liêm chính của kiểm toán viên không thể chỉ được bảo đảm bằng các quy định, quy trình hay cơ chế giám sát, mà cần được hình thành và củng cố như một giá trị cốt lõi của văn hóa nghề nghiệp. Thước đo cao nhất của liêm chính không phải là một người “không bị phát hiện vi phạm”, mà là biết “giữ mình” và nói không với cám dỗ ngay cả khi không có ai giám sát.

Bối cảnh chuyển đổi số đòi hỏi KTVNN bảo đảm tính đầy đủ, xác thực và khả năng truy xuất của dữ liệu đầu vào; minh bạch về phương pháp và logic phân tích trong phạm vi cần thiết để kiểm tra, kiểm soát; không cố ý loại bỏ cảnh báo bất lợi, không để công nghệ trở thành “bình phong” che khuất trách nhiệm nghề nghiệp. Công nghệ có thể giúp KTVNN nhìn thấy nhiều hơn, nhanh hơn và sâu hơn, nhưng máy móc không chịu trách nhiệm thay KTVNN; quyết định nghề nghiệp cuối cùng vẫn thuộc về con người và phải có người chịu trách nhiệm giải trình.

Năng lực chuyên môn giúp kiểm toán viên nhìn thấy sự thật; liêm chính quyết định kiểm toán viên sẽ ứng xử thế nào với sự thật ấy. Vì vậy, giữa “nghệ tinh” và “tâm sáng”, giữa chuyên môn và đạo đức, không thể thiếu một vế.

Giữ nghiêm những việc nhỏ để bảo vệ uy tín lớn

Xây dựng văn hóa liêm chính trước hết bắt đầu từ từng KTVNN. Mỗi người phải thường xuyên “tự soi”, “tự sửa”, coi danh dự nghề nghiệp là tài sản cần gìn giữ. Nhưng sự tự rèn luyện phải được đặt trong một môi trường quản trị liêm chính đủ mạnh; người đứng đầu, Trưởng đoàn, Tổ trưởng phải nêu gương và bảo vệ người làm đúng, người giữ chính kiến trên cơ sở pháp luật và bằng chứng. Giữ nghiêm từ những việc nhỏ chính là cách bảo vệ những giá trị lớn.

Trong kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu đối với KTVNN ngày càng cao: pháp luật phải nắm chắc, nghiệp vụ phải tinh thông, động cơ phải trong sáng và bản lĩnh phải đủ mạnh để bảo vệ điều đúng. Mỗi báo cáo kiểm toán có thể chỉ mang chữ ký của một số cá nhân, nhưng phía sau đó là uy tín của KTNN. Bảo vệ uy tín ấy không phải là nhiệm vụ xa vời, mà nằm ngay trong sự cẩn trọng với từng con số, từng bằng chứng và từng quyết định độc lập của KTVNN.

Khi liêm chính trở thành lòng tự trọng, thành thói quen nghề nghiệp và thành “sức đề kháng” trước cám dỗ, văn hóa liêm chính mới thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, góp phần để KTNN giữ vững giá trị “Độc lập - Liêm chính - Chuyên nghiệp - Uy tín - Chất lượng”, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

16/11/2026 8
Despite spending 99.6% of its allocated budget for the 2025–2026 financial year, South Africa's Department of Sport, Arts and Culture (DSAC) has yet to address longstanding weaknesses in governance and financial controls. The Auditor-General of South Africa (AGSA) has warned that numerous gaps in the internal control system are increasing the risk of fraud, undermining budget efficiency and accountability.
View details
16/11/2026 6
On the afternoon of November 13, as part of his official visit and working trip to the Republic of Belarus, State Auditor General of Vietnam Nguyen Huu Nghia and his delegation held a bilateral meeting with Deputy Prime Minister of Belarus Aleksandr Terekhov, Head of the Belarusian delegation to the Vietnam–Belarus Intergovernmental Commission on Trade, Economic, Scientific and Technical Cooperation.
View details
13/11/2026 16
On November 12, in Minsk, the capital of Belarus, as part of an official working visit to the Republic of Belarus, a high-level delegation from the State Audit Office of Vietnam (SAV), led by Auditor General Nguyen Huu Nghia, held a bilateral meeting with the State Control Committee of the Republic of Belarus, headed by its Chairman, Vasily Gerasimov.
View details
13/11/2026 22
The rapid adoption of artificial intelligence (AI) across organizations is outpacing existing governance and control capabilities. The accelerated development of generative AI, AI agents, and the unauthorized use of AI tools (“shadow AI”) poses significant challenges related to transparency, data security, and accountability. In response to these emerging risks, internal audit functions must innovate their methodologies, enhance professional competencies, and strengthen oversight to ensure that AI applications are managed safely and effectively.
View details
12/11/2026 21
Disbursed investment capital from the state budget in the first 10 months of 2026 was estimated at VND 783.9 trillion, equivalent to 69% of the annual plan and up 19.8% year-on-year. Total registered foreign investment reached USD 54.85 billion, an increase of 74%, while disbursed foreign direct investment (FDI) amounted to USD 24.08 billion, up 13.1%. Increasing capital inflows are providing additional momentum for the economy. However, the key issue is not merely how much capital can be mobilized and disbursed, but more importantly, how much value, productive capacity, and competitiveness each unit of investment capital can generate.
View details
12/11/2026 20
The restructuring and streamlining of the political system's organizational apparatus, together with the implementation of the two-tier local government model, have resulted in adjustments to the functions, responsibilities, audited entities, and designated focal points of various agencies and organizations. Consequently, although many audits have been completed and recommendations issued, some recommendations may not yet have been fully implemented. It is therefore essential to ensure their timely and comprehensive handover and receipt to maintain continuity in monitoring, follow up on all outstanding recommendations, and prevent any omissions. The implementation of audit recommendations is a decisive factor in determining the effectiveness and efficiency of audit activities and serves as a basis for the State Audit Office of Vietnam (SAV) to demonstrate its performance and accountability to the National Assembly and the public.
View details
11/11/2026 30
The State Audit Office of Vietnam (SAV) is expected to strengthen data-driven auditing, remote auditing, thematic auditing and performance auditing in the coming years, with a particular focus on auditing public resources, development programs, nationally important projects and macroeconomic policies of the Party and the State, thereby serving the common interests of the country and its people.
View details
11/11/2026 21
Data should not only be regarded as a source of information for individual audits but also as a digital asset of the State Audit Office of Vietnam (SAV), requiring centralized management, consistent utilization and long-term reuse to support auditing activities, management, administration and strategic planning.
View details
10/11/2026 17
The Standing Committee of the Party Committee of the State Audit Office of Vietnam (SAV) has recently issued Official Letter No. 1614-CV/DU on communication activities commemorating the 80th anniversary of the First National Cultural Conference (November 24, 1946 – November 24, 2026), Vietnam Culture Day (November 24), and the Great National Unity Festival (November 18).
View details
10/11/2026 18
The State Audit Office of Vietnam (SAV) has recently published the results of a thematic audit on the management and use of public investment capital in Khanh Hoa Province during the 2021–2025 period. The audit revealed that 53 projects had to be suspended after their investment policies were approved; one project had achieved a disbursement rate of only 18.76% as of the audit date; and another project, scheduled for completion and handover in 2026, had only begun its investment preparation procedures by July 2026, when the audit was conducted.
View details
09/11/2026 38
On the morning of October 8, the Vietnam Association of Accountants and Auditors (VAA), in coordination with the Lao Cai Provincial Department of Finance, held the opening ceremony of a professional training conference on financial management for commune-level officials, civil servants, and public employees across the province at the Department of Finance's headquarters.
View details
09/11/2026 29
In its latest enforcement action, the State Securities Commission of Vietnam (SSC) has named several enterprises for violations involving periodic disclosure obligations, inaccurate information disclosure, securities issuance regulations, corporate governance reporting, and accounting personnel information.
View details
Head Office
Representative Office
Northern Branch
Ho Chi Minh City Branch
Key thời gian làm việc
Copyright © 2026 CPA VIETNAM AUDIT. All rights reserved. Website designed by Tat Thanh
Access statistics
Total visits: 487958 Currently visiting: 325
Website Policy