Xác định lộ trình tài chính phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới

Thủ đô Hà Nội được định hướng phát triển thành thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”. Ảnh minh họa: Phạm Hùng

Xây dựng Thủ đô Hà Nội thành thành phố toàn cầu

Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đã định hướng xây dựng và phát triển Thủ đô lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo; đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tuần hoàn làm động lực trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Việc phát triển Thủ đô phải đi đôi với ổn định bền vững - lấy ổn định chính trị - xã hội, giữ vững an ninh, trật tự làm bệ đỡ để xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết số 02-NQ/TW cũng nêu các chỉ tiêu cụ thể cho từng giai đoạn.

Theo đó, giai đoạn từ nay đến năm 2035, Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn. Hình thành một số trung tâm giáo dục - đào tạo, y tế chất lượng cao thuộc nhóm dẫn đầu trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương; trung tâm dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo quốc gia, khu vực và quốc tế; trung tâm nghiên cứu và phát triển; là hạt nhân trong chuỗi liên kết phát triển vùng cả nước, khu vực và toàn cầu.

Giai đoạn 2026 – 2030, tăng trưởng GRDP Hà Nội bình quân trên 11%/năm. Đến năm 2030, quy mô GRDP đạt trên 113 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người tối thiểu 12.000 USD. Giai đoạn 2031 – 2035, tăng trưởng GRDP bình quân từ 11% trở lên. Đến năm 2035, quy mô GRDP đạt khoảng 200 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người tối thiểu 18.800 USD.

Giai đoạn đến năm 2045, Hà Nội trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, nơi hội tụ tri thức và công nghệ; hạ tầng, quản trị đô thị hiện đại; người dân có chất lượng sống cao; xã hội văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc.

Giai đoạn 2036 - 2045, tăng trưởng GRDP Hà Nội bình quân trên 11%/năm. Đến năm 2045, quy mô GRDP đạt khoảng 640 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 42.000 USD.

Hướng tới 100 năm giải phóng Thủ đô (năm 2054) và đến năm 2065, Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Giai đoạn 2046 - 2065, tăng trưởng GRDP bình quân trên 5%/năm. Đến năm 2065, quy mô GRDP đạt khoảng 1.920 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 95.000 USD, thuộc nhóm cao trên thế giới.

Chuyển đổi tư duy: Tài chính là đòn bẩy phát triển bền vững

Trên cơ sở định hướng tại Nghị quyết số 02-NQ/TW và Nghị quyết số 158/NQ-CP của Chính phủ về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW, Quyết định số 2033/QĐ-BTC của Bộ Tài chính cụ thể hóa các nội dung công việc, thời hạn, tiến độ, kết quả đầu ra, trách nhiệm, cơ chế phối hợp của các đơn vị thuộc Bộ có liên quan đến việc thực hiện phát triển Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới.

Điểm mới đáng chú ý trong Kế hoạch này là yêu cầu về việc đổi mới tư duy trong đội ngũ cán bộ, công chức ngành tài chính. Việc triển khai không chỉ dừng lại ở các con số ngân sách mà phải gắn liền với tầm nhìn đưa Hà Nội trở thành thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính xác định nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng và thực thi các cơ chế, chính sách tài chính đặc thù có tính đột phá cao. Những cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường đầu tư kinh doanh hấp dẫn, thuận lợi và có khả năng cạnh tranh quốc tế vượt trội. Từ đó, tiến tới đạt được mục tiêu cuối cùng là đến năm 2045, Hà Nội sẽ trở thành điểm đến hội tụ trí thức và công nghệ toàn cầu.

Ba trụ cột chiến lược trong Kế hoạch hành động

Dựa trên danh mục nhiệm vụ kèm theo Quyết định số 2033/QĐ-BTC, lộ trình phát triển Thủ đô sẽ tập trung vào ba trụ cột tài chính then chốt.

Đó là hoàn thiện hành lang pháp lý và thể chế đặc thù. Với nhiệm vụ quan trọng hàng đầu này, các đơn vị liên quan phối hợp với các đơn vị của Bộ Tư pháp và UBND TP. Hà Nội để tham gia ý kiến, xây dựng các văn bản thi hành Luật Thủ đô (sửa đổi).

Đây được coi là nền tảng pháp lý quan trọng nhất để Hà Nội vận dụng các cơ chế tài chính vượt trội, khác biệt so với các địa phương khác, từ đó giải quyết những bài toán đặc thù của một “siêu” đô thị.

Trụ cột thứ hai là khơi thông nguồn vốn thông qua các công cụ tài chính hiện đại, bền vững. Kế hoạch của Bộ Tài chính đặt ra lộ trình cụ thể cho giai đoạn 2026-2027 về việc nghiên cứu, tham gia ý kiến với UBND TP. Hà Nội thực hiện các đề án huy động nguồn lực tài chính. Trong đó, đáng chú ý là việc đẩy mạnh phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, bao gồm: trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị và đặc biệt là trái phiếu xanh.

Đây là bước đi chiến lược nhằm thu hút dòng vốn từ các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân đầu tư vào các dự án hạ tầng kinh tế - xã hội trọng điểm. Song song đó, việc nghiên cứu thành lập Quỹ phát triển vùng Thủ đô trên cơ sở thống nhất các địa phương trong vùng sẽ tạo ra một “quỹ vốn” chung, phục vụ các dự án liên kết vùng, giải quyết các vấn đề chung như ô nhiễm môi trường và hạ tầng giao thông kết nối.

Trụ cột thứ ba là hình thành các cực tăng trưởng mới, bao gồm trung tâm tài chính và khu thương mại tự do. Một trong những điểm nhấn có tầm nhìn chiến lược trong Kế hoạch là nghiên cứu, phân tích các cơ chế chính sách kinh nghiệm quốc tế để vận dụng tại Hà Nội làm cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền cho phép hình thành đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, trung tâm thương mại và kinh doanh (CBD), mô hình khu thương mại tự do (FTZ) gắn với sân bay quốc tế Nội Bài, sân bay quốc tế Gia Bình và tuyến đường sắt tốc độ cao Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.

Đây là những mô hình kinh tế tiên tiến, đòi hỏi các quy định về thuế, phí và thủ tục hải quan phải cực kỳ linh hoạt và hiện đại, nhằm biến Hà Nội thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Như vậy, Quyết định số 2033/QĐ-BTC cho thấy sự chủ động của Bộ Tài chính trong việc thực hiện các cam kết chính trị đối với sự phát triển của Thủ đô trong giai đoạn tới. Việc tập trung vào các giải pháp tài chính xanh, kinh tế số và các mô hình kinh tế đặc thù không chỉ giúp Hà Nội giải quyết các áp lực về hạ tầng mà còn tạo ra động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô và cả khu vực phía Bắc trong kỷ nguyên phát triển mới.