“Săn” cổ tức tiền mặt khi lãi suất ngân hàng thấp

Dòng tiền tìm kiếm kênh sinh lời mới

Từ cuối quý I/2026, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng bình ổn mặt bằng lãi suất, cơ cấu lại nguồn vốn và cân đối hoạt động huy động - cho vay. Ngày 9/4/2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã làm việc trực tiếp với 46 ngân hàng thương mại lớn nhất Việt Nam nhằm trao đổi giải pháp giảm lãi suất.

Nhiều doanh nghiệp niêm yết duy trì chính sách chia cổ tức tiền mặt đều đặn qua nhiều năm, mang lại suất sinh lời hấp dẫn hơn gửi tiết kiệm ngân hàng.

Sau cuộc họp này, nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh giảm lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 6 - 12 tháng với mức giảm từ 0,5 - 1%/năm. Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), lãi suất bình quân của các khoản huy động mới phát sinh hiện vào khoảng 5,7%/năm, giảm 0,26 điểm phần trăm so với cuối tháng 3/2026. Thanh khoản hệ thống được đánh giá tiếp tục duy trì trạng thái ổn định trong thời gian tới.

Trong bối cảnh đó, không ít nhà đầu tư bắt đầu so sánh mức sinh lời từ gửi tiết kiệm với suất sinh lời cổ tức (dividend yield) của nhiều doanh nghiệp niêm yết. Trên thị trường hiện nay, không khó để tìm thấy những doanh nghiệp duy trì tỷ lệ cổ tức tiền mặt từ 10 - 30%/năm. Nếu quy đổi theo thị giá cổ phiếu, mức dividend yield của nhiều mã thậm chí cao hơn đáng kể so với gửi tiết kiệm.

Chẳng hạn, CTCP Sản xuất và Thương mại Nam Hoa (HoSE: NHT) vừa công bố chia cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt với tỷ lệ 30%, tương đương 3.000 đồng/cổ phiếu. Với vùng thị giá dao động 12.000-15.000 đồng/cổ phiếu, suất sinh lời cổ tức của Nam Hoa ở mức hấp dẫn so với lãi suất tiền gửi hiện hành.

Không chỉ Nam Hoa, nhiều doanh nghiệp khác như VEAM (VEA), Nhựa Bình Minh (BMP), Đường Quảng Ngãi (QNS)... cũng được thị trường xem là nhóm “cổ phiếu cổ tức” nhờ duy trì chính sách chia tiền mặt đều đặn nhiều năm.

Điểm chung của nhóm doanh nghiệp này là cơ cấu tài chính tương đối lành mạnh, tỷ lệ vay nợ thấp, hoạt động kinh doanh tạo dòng tiền thật thay vì phụ thuộc quá nhiều vào các khoản lợi nhuận bất thường hay kỳ vọng tương lai.

Bên cạnh đó, xu hướng tìm đến nhóm cổ phiếu cổ tức cũng phản ánh sự thay đổi khẩu vị của dòng tiền trên thị trường. Sau giai đoạn ưu tiên tăng trưởng nóng, nhà đầu tư đang bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới yếu tố phòng thủ, hiệu quả sử dụng vốn và giá trị thực mà doanh nghiệp tạo ra.

Trong bối cảnh lãi suất ngân hàng tiếp tục duy trì ở vùng thấp và thị trường chứng khoán còn nhiều biến động, những doanh nghiệp đều đặn chia tiền mặt có thể sẽ tiếp tục nằm trong danh sách ưu tiên của dòng tiền đầu tư dài hạn.

“Cỗ máy in tiền” thầm lặng trên sàn chứng khoán

Thị trường chứng khoán những năm gần đây chứng kiến không ít cổ phiếu tăng nóng nhờ các câu chuyện đầu cơ hoặc kỳ vọng tăng trưởng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nào cũng hấp dẫn về dài hạn.

Trong các giai đoạn VN-Index biến động mạnh, nhóm cổ phiếu có nền tảng tài chính ổn định và đều đặn chia cổ tức bằng tiền mặt thường có xu hướng giảm ít hơn mặt bằng chung. Lý do là nhà đầu tư vẫn nhìn thấy dòng tiền thực nhận được hằng năm, thay vì chỉ kỳ vọng vào tăng giá cổ phiếu.

CTCP Sản xuất và Thương mại Nam Hoa là một ví dụ đáng chú ý. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất đồ chơi và sản phẩm gỗ từng chịu áp lực lớn khi thị trường xuất khẩu suy giảm, chi phí logistics tăng mạnh và nhu cầu tiêu dùng quốc tế chững lại. Tuy nhiên, thay vì mở rộng nóng, doanh nghiệp này lựa chọn hướng đi thận trọng hơn: Tái cấu trúc hoạt động, tối ưu chi phí và cải thiện hiệu quả vận hành.

Nam Hoa là một trong số ít doanh nghiệp duy trì chính sách chi trả cổ tức tiền mặt ở mức cao trong nhiều năm liên tiếp. Nền tảng cho chính sách này đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi có doanh thu tương đối ổn định cùng biên lợi nhuận vượt trội, lên tới khoảng 20%, cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung của ngành gỗ hiện chỉ dao động khoảng 5-7%.

Nhờ đó, dù quy mô không lớn và ít xuất hiện trên truyền thông, Nam Hoa vẫn duy trì được khả năng tạo dòng tiền và chính sách chia cổ tức tiền mặt tương đối cao. Đây cũng là đặc điểm thường thấy ở nhiều doanh nghiệp được giới đầu tư gọi là những “cỗ máy in tiền” thầm lặng trên sàn chứng khoán.

Chiến lược đầu tư cổ phiếu cổ tức không phù hợp với tâm lý “lướt sóng” ngắn hạn, nhưng lại hấp dẫn với nhóm nhà đầu tư ưu tiên sự ổn định và dòng tiền đều đặn. Trong môi trường lãi suất thấp, những doanh nghiệp có lịch sử trả cổ tức bằng tiền mặt bền vững đang dần trở thành lựa chọn thay thế đáng chú ý cho kênh tiết kiệm truyền thống.

Tuy vậy, nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào tỷ lệ cổ tức cao để ra quyết định. Điều quan trọng hơn là chất lượng dòng tiền, khả năng duy trì lợi nhuận và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có thể chia cổ tức cao trong một năm, nhưng không đồng nghĩa sẽ duy trì được điều đó trong dài hạn nếu hoạt động kinh doanh thiếu ổn định.