Hướng dẫn lập báo cáo tài chính sau sáp nhập đơn vị

Theo phản ánh của ông Nguyễn Văn Hưng, ngày 14/11/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 108/2025/TT-BTC, tuy nhiên đến nay Thông tư chưa có hướng dẫn về việc tổng hợp báo cáo đối với các đơn vị đã sáp nhập.

Thực tế, tính đến ngày 30/6/2025, nhiều đơn vị đã hoàn tất sáp nhập và lập báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính, làm phát sinh doanh thu và chi phí trên Báo cáo B02/BCTC. Trong khi đó, Công văn số 1010/BTC-QLKT mới chỉ hướng dẫn chuyển số dư Tài khoản 008, chưa đề cập việc chuyển số dư doanh thu, chi phí sang đơn vị mới sau sáp nhập.

Ông Hưng hỏi, khi tổng hợp báo cáo theo Thông tư số 108/2025/TT-BTC, đơn vị cấp trên có phải tổng hợp báo cáo tài chính của các đơn vị bị sáp nhập để phản ánh đầy đủ doanh thu, chi phí trên báo cáo tổng hợp hay không?

Về vấn đề này, Bộ Tài chính có ý kiến như sau:

Về việc đơn vị kế toán cấp trên tổng hợp báo cáo tài chính của các đơn vị bị sáp nhập theo quy định tại Thông tư số 108/2025/TT-BTC ngày 14/11/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn lập báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán hành chính, sự nghiệp:

Tại điểm a khoản 2.1 Điều 2 mục I Phụ lục 01 Công văn số 1010/BTC-QLKT ngày 23/1/2025 của Bộ Tài chính hướng dẫn công tác kế toán khi tổ chức thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy quy định:

"a) Tất cả các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh của đơn vị kế toán cơ sở trong kỳ kế toán cuối cùng, bao gồm cả các nghiệp vụ liên quan đến xử lý tài sản, tài chính trước khi bàn giao cho đơn vị khác phải được hạch toán đầy đủ trên sổ kế toán của đơn vị trước thời điểm khóa sổ kế toán kỳ cuối cùng theo quy định của Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp hiện hành và hướng dẫn có liên quan.

Đơn vị kế toán cơ sở thuộc diện bị sắp xếp lập báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động kỳ kế toán cuối cùng để phục vụ bàn giao".

Căn cứ quy định nêu trên, đơn vị kế toán bị sáp nhập sẽ phải khóa sổ kế toán, lập báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động kỳ kế toán cuối cùng (ví dụ như kỳ kế toán từ ngày 01/01/2025 đến hết ngày 30/6/2025) và bàn giao cho đơn vị nhận sáp nhập.

Theo đó, toàn bộ doanh thu và chi phí của đơn vị kế toán bị sáp nhập phải được kết chuyển để xác định kết quả hoạt động trong kỳ của đơn vị kế toán bị sáp nhập theo chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp và bàn giao số liệu cho đơn vị nhận sáp nhập theo quy định. Khi thực hiện bàn giao, toàn bộ tài khoản doanh thu và chi phí của đơn vị kế toán bị sáp nhập phải hết số dư.

Theo điểm b khoản 1 Điều 20 Thông tư số 108/2025/TT-BTC:

"b) Trong năm 2025 có phát sinh việc sáp nhập các đơn vị (vẫn giữ nguyên hoạt động của đơn vị kế toán cũ từ ngày 01/01/2025 và sáp nhập thêm hoạt động của các đơn vị kế toán khác) thì báo cáo tài chính năm 2025 của đơn vị kế toán sau sáp nhập được lập cho kỳ kế toán tính từ ngày 01/01/2025 cho đến hết ngày 31/12/2025, đơn vị phải thuyết minh rõ sự thay đổi về quy mô hoạt động, số liệu đã nhận bàn giao trong năm 2025. Báo cáo tài chính năm 2025 của đơn vị kế toán sau sáp nhập (với quy mô lớn hơn) vẫn có số đầu kỳ, số năm trước kế thừa từ đơn vị kế toán trước khi sáp nhập".

Căn cứ Khoản 2 Điều 20 Thông tư số 108/2025/TT-BTC quy định:

"2. Đối với đơn vị kế toán cấp trên lập báo cáo tài chính hợp nhất, trong năm 2025 có chia tách, sáp nhập, hợp nhất thì báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 được hợp nhất số liệu từ báo cáo tài chính của các đơn vị kế toán trực thuộc hiện có tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán năm 2025 (ngày 31/12/2025) và đơn vị phải thuyết minh rõ về việc này".

Căn cứ quy định nêu trên, đơn vị kế toán cấp trên chỉ hợp nhất số liệu báo cáo tài chính của các đơn vị kế toán trực thuộc hiện có tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán năm 2025 (ngày 31/12/2025), đồng thời đơn vị kế toán cấp trên phải thuyết minh chi tiết rõ việc chia tách, sáp nhập, hợp nhất trên Thuyết minh báo cáo tài chính hợp nhất.

Trên đây là ý kiến của Bộ Tài chính, đề nghị ông Hưng nghiên cứu, thực hiện đúng quy định.

Chinhphu.vn