PROFESSIONAL NEWS

Trong bối cảnh đầu tư hạ tầng được đẩy mạnh với quy mô lớn chưa từng có, yêu cầu đặt ra với Kiểm toán nhà nước (KTNN) là đánh giá thực chất hiệu quả kinh tế - xã hội của từng dự án, qua đó góp phần bảo vệ nguồn lực tài chính công, phòng, chống lãng phí. Trao đổi với Báo Kiểm toán, PGS,TS. Bùi Thị Ngọc - Trưởng Khoa Kế toán và Kinh doanh, Trường Đại học Thủy Lợi - cho rằng, để đáp ứng yêu cầu đó, KTNN cần chuyển từ tư duy “kiểm tra sổ sách” sang “đánh giá giá trị”, tức là không chỉ trả lời đồng vốn đã được chi đúng hay chưa, mà quan trọng hơn là đã tạo ra giá trị gì cho nền kinh tế và người dân.

Hoạt động kiểm toán đang đứng trước những yêu cầu ngày càng cao khi thể chế, chính sách liên tục được hoàn thiện; kinh tế số, hội nhập quốc tế mở rộng không gian và làm gia tăng tính phức tạp của các lĩnh vực kiểm toán; trong khi yêu cầu về chất lượng, tiến độ và giá trị của kết luận, kiến nghị ngày càng khắt khe. Thực tiễn đó đòi hỏi mỗi kiểm toán viên (KTV) không chỉ tinh thông nghiệp vụ, sắc sảo trong tư duy phân tích mà còn phải làm chủ công nghệ, dữ liệu và không ngừng nâng cao bản lĩnh nghề nghiệp.

Trong kỷ nguyên dữ liệu, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu tất yếu đối với hoạt động kiểm toán. Với Kiểm toán nhà nước (KTNN), đây không chỉ là câu chuyện ứng dụng công nghệ hay số hóa hồ sơ, mà là cuộc chuyển đổi căn bản phương thức tác nghiệp, tư duy kiểm toán và năng lực giám sát tài chính công. Từ phân tích dữ liệu đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo, KTNN đang từng bước đưa kiểm toán số trở thành mạch chính trong hoạt động của Ngành.

Kiểm toán nhà nước (KTNN) cần tập trung ưu tiên phát triển công nghệ nhằm hiện đại hóa mọi hoạt động, trọng tâm là hoạt động kiểm toán. Đồng thời, nâng cao nhận thức về trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc cung cấp dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động kiểm toán.

Liêm chính là nền tảng tạo nên niềm tin đối với nghề kiểm toán công. Với kiểm toán viên nhà nước (KTVNN), liêm chính không dừng lại ở việc “không vi phạm”, mà phải trở thành bản lĩnh lựa chọn điều đúng, giữ vững sự thật và lợi ích công trước sức ép, quan hệ hay cám dỗ. Khi liêm chính trở thành văn hóa nghề nghiệp, đó cũng là “hàng rào tự kiểm soát” bền vững nhất đối với quyền lực kiểm toán.

Trong tháng 8/2026, Kiểm toán nhà nước (KTNN) đã chuyển thông tin 3 vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật sang Cơ quan Cảnh sát điều tra để điều tra, làm rõ; cung cấp 150 báo cáo kiểm toán (BCKT), tài liệu cho các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Với tinh thần “chủ động phối hợp - kịp thời chia sẻ - cùng tháo gỡ - nâng cao hiệu quả”, Kiểm toán nhà nước, Bộ Công an, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã cùng trao đổi, nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong công tác phối hợp phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực, hiệu quả nhằm nâng cao cơ chế phối hợp trước yêu cầu mới.

Tám mươi mốt năm sau Ngày Độc lập 02/9/1945, đất nước đang bước vào một chặng đường phát triển mới với những khát vọng lớn hơn, mục tiêu cao hơn và yêu cầu hành động quyết liệt hơn. Mục tiêu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 đòi hỏi Việt Nam phải nâng cao năng lực quản trị và chuyển hóa các nguồn lực thành kết quả phát triển. Một giai đoạn phát triển mới vì thế cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với Kiểm toán nhà nước (KTNN).

Chuyến công tác của Đoàn đại biểu cấp cao Kiểm toán nhà nước (KTNN) Việt Nam do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng dẫn đầu tới Cơ quan Kiểm toán tối cao Cộng hòa Séc và Cơ quan Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ireland không chỉ mở rộng không gian hợp tác đối ngoại mà còn mang đến những kinh nghiệm thiết thực cho quá trình đổi mới hoạt động kiểm toán. Từ hoàn thiện thể chế, xây dựng chiến lược đến chuyển đổi số, phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), những kinh nghiệm quốc tế đang được nhìn nhận như những gợi mở quan trọng để nâng cao chất lượng, giá trị và tác động của kiểm toán đối với quản trị quốc gia.

Việc nghiên cứu, học tập, quán triệt và tuyên truyền các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng không chỉ dừng ở thống nhất nhận thức, mà phải được chuyển hóa thành hành động và kết quả cụ thể. Bám sát yêu cầu đó, Đảng ủy Kiểm toán nhà nước (KTNN) đã chủ động, kịp thời cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương thành nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Ngành, đưa nghị quyết từng bước đi vào thực tiễn kiểm toán.

Trong bối cảnh nền kinh tế số và hoạt động thương mại điện tử (TMĐT) bùng nổ, các hành vi trốn thuế, chuyển giá và gian lận thuế đã không còn dừng lại ở những thủ thuật kế toán đơn thuần. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách đối với Kiểm toán nhà nước (KTNN) trong việc chuyển từ kiểm toán dựa trên chọn mẫu sang mô hình kiểm toán dựa trên dữ liệu và phân tích dữ liệu lớn.

Thực hiện Quy định số 145-QĐ/TW ngày 10/5/2024 của Bộ Chính trị về chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, trong 2 ngày 26 và 27/8, Kiểm toán nhà nước (KTNN) phối hợp với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Lớp bồi dưỡng dành cho đối tượng là lãnh đạo cấp Vụ, cấp Phòng của KTNN năm 2026.